Trump’ın en sevdiği mareşal! Asım Münir’in bahtı 2022 yılında nasıl değişti?
Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – ABD, İsrail ve İran ortasında gerçekleşen savaşın 41. gününde Pakistan’ın arabuluculuğuyla ateşkes ilan edilmiş ve ateşkesi kalıcı bir barışa dönüştürmeyi amaçlayan görüşmelerin Pakistan’ın başşehri İslamabad’da yapılması kararlaştırılmıştı. Görüşmeler öncesinde İslamabad’da ağır güvenlik tedbirleri alınmış ve kentteki beş yıldızlı Serena Oteli, ziyaretçi heyetleri ağırlamak için konuklarından oteli boşaltmalarını istenmişti. Lakin tüm uğraşlara karşın masadan bir sonuç çıkmadı ve heyetler ülkelerine geri döndü. Pakistan’ın taraflar ortasında arabuluculuk rolündeyse bir isim ön plana çıktı: Genelkurmay Başkanı Asım Münir. Wall Street Journal’da yer alan bir habere nazaran Münir, Lider Trump ve onun yakın etrafıyla olan sıcak münasebetlerine ve Orta Doğu genelindeki yakın bağlarına güveniyordu.
Siyasi uzmanlara nazaran Münir, Trump ve ABD askeri yetkilileriyle olan sıcak münasebetlerinden yararlanarak ateşkes görüşmelerine giden süreçte kıymetli bir rol oynadı. Eski diplomat Maleeha Lodhi, Münir hakkında “O, Pakistan’ın dış siyasetinin mimarı olan adam. Münir, Trump’ın daima olarak olumlu şeyler söylediği tek global figür olabilir” yorumunda bulundu.
PAKİSTAN – ABD BAĞLANTILARININ DÖNÜŞÜMÜNDE KIYMETLİ ROL OYNADI
Uzmanlara nazaran ABD ve İran ortasında yapılacak görüşmeler, Münir’in ABD ve Pakistan ortasında sağladığı dönüşümü ve Pakistan’ın Orta Doğu ülkeleriyle olan münasebetlerini daha da derinleştirme gayretlerinin bir modülünü oluşturuyordu. Pakistan’ın iki ülke ortasındaki arabuluculuğu sırasında Mısır ve Türkiye ile de yakın iş birliği yaptı. Buna ek olarak karşılıklı savunma muahedesi bulunan Suudi Arabistan ile de uyum sağladı.
Çok uzak olmayan bir vakte kadar Pakistan ve ABD ortasındaki alakalar makus bir durumdaydı. 11 Eylül taarruzlarının gerisindeki isim olan El Kaide terör örgütünün lideri Usame Bin Ladin’in Pakistan’da bir kasabada yaşadığının ortaya çıkması ve ABD’nin 2011 yılında Bin Ladin’i Pakistan’da zımnî bir operasyonla öldürmesi iki ülke ortasındaki münasebetleri önemli formda etkilemişti. Buna ek olarak eski Pakistan Başbakanı İmran Han’ın vazife müddeti boyunca, ABD’den daha bağımsız bir Pakistan dış siyaseti oluşturma gayretleri nedeniyle alakalar daha da berbatlaştı. Ancak Trump’ın yine lider seçilmesinden kısa bir mühlet sonra buzlar erimeye başladı.
ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif (Solda) ve Mareşal Asim Munir (Sağda) ile bir arada
Trump’ın başkanlığa gelmesinin akabinde Pakistan ve ABD ortasındaki alakalarda gözle görülür bir yakınlaşma yaşandı. Eski ABD Merkez Komutanlığı Başkanı General Michael Kurilla, geçtiğimiz yıl yaptığı açıklamada; Pakistan’ın ABD ile ‘olağanüstü bir ortaklık’ yaptığını ve terör örgütü DEAŞ’ın Orta Asya koluna üye olan çok sayıda teröristi etkisiz hale getirdiğini söyledi. Kurilla’ya göre Pakistan ayrıyeten, 2021 Kabil Havaalanı bombalamasının planlayıcısı da dahil olmak üzere en az beş ‘yüksek bedelli şahsı’ yakaladı. Kurilla, yakalanan şahısların akabinde Münir’in birinci aradığı kişinin kendisi olduğunu tabir ederek “Bana, ‘Onları yakaladım ve Amerika Birleşik Devletleri’ne iade etmeye hazırım’ dedi.” halinde konuştu.
TRUMP’IN ‘EN SEVDİĞİ MAREŞAL’ OLDU
Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir’in ABD Lideri ve etrafındaki isimlerle olan münasebetleri, 2025 yılında Pakistan ve Hindistan ortasında yaşanan çatışmaların akabinde daha da pekişti. Beyaz Saray yetkilileri her iki ülkeyle de yaptığı ağır görüşmelerin akabinde iki taraf ateşkes sağladı. Ateşkesin akabinde Pakistan, ABD’ye ateşkese giden süreçteki rolü için kamuoyu önünde teşekkür etti. Hindistan ise ABD’nin arabulucu rolü oynadığı savını reddetti ve bu durum Hindistan ile ABD ortasında tansiyonlara yol açtı. Beyaz Saray sözcüsünün o periyotta yaptığı açıklamaya nazaran Münir’in nükleer savaşı önlediği için Trump’ın Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterilmesi davetinde bulunmasının akabinde, Pakistanlı kumandan haziran ayında Trump ile öğlen yemeğine davet edildi. Trump, yaptığı konuşmalarda Münir’den ‘en sevdiğim mareşal’ olarak bahsetmeye başlamıştı.
Uzmanlara nazaran Pakistan ordusunun İran’ın askeri idaresiyle de uzun müddettir devam eden kurumsal bağları bulunuyor. Analistlere nazaran iki ülke 2024’te kısa müddetliğine çatışmış olsa da Münir, İran İhtilal Muhafızları ile direkt temas kurarak bu tansiyonları yönetmeye ve azaltmaya yardımcı oldu. Münir, en son geçtiğimiz kasım ayında, İsrail’in gerçekleştirdiği bir hava hücumunda hayatını kaybeden İran’ın güvenlik şefi Ali Laricani’yi ağırlamıştı.
Wall Street Journal’da yer alan bilgiye göre Münir’in Trump idaresiyle yakın ilgilere sahip olmasının bir öteki kıymetli nedeni de Pakistan’ı Trump ailesinin kripto para teşebbüsü World Liberty Financial ile bağ kurmaya yönlendirmesi oldu. Bu teşebbüs, 2024’teki lansmanından bu yana Trump ailesine 1 milyar dolardan fazla kar sağladı.
KADERİ 2022 YILINDA DEĞİŞTİ
Asım Münir’in diplomatik muvaffakiyetleri, Pakistan Genelkurmay Başkanlığı’na ulaşması pek mümkün bir aday olarak görülmediği bir periyodun akabinde geldi. Münir, Pakistan Askeri Akademisi’ne kıyasla daha az itibarlı görülen Subay Eğitim Okulu’na gitmişti ve ordu idaresinde vazife alacak üst seviye isimlerden biri olması beklenmiyordu. 2018 yılında Pakistan İstihbarat Servisi’nin (ISI) başına geçen Münir, o devir başbakan olan Han tarafından bir yıldan kısa bir mühlet sonra vazifeden alındı. Birçok kişi tam da bu kademede Münir’in işinin bittiğini düşünmeye başlamıştı. Artık üst seviye bir misyon alması pek de mümkün görünmüyordu. Fakat bu durum 2022 yılında değişti.
Nisan 2022’de eski Pakistan Başbakanı Han’ın güvensizlik oylaması alması sonucunda başbakanlığı düşürüldü. Münir, bu gelişmeden altı ay sonra Pakistan Genelkurmay Başkanlığı’na atandı. Münir’i öne çıkaran son gelişme ABD, İsrail ve İran ortasındaki savaş oldu. ABD Başkanı Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada İran’a Hürmüz Boğazı’nı salı gününe kadar yine açması için müddet verdi. Aksi takdirde taarruzların ağırlaştırılacağını belirterek geçtiğimiz salı günü, “Bütün bir medeniyet yok olacak” biçiminde bir toplumsal medya paylaşımı yaptı. Trump’ın İran’a verdiği müddetin dolmasına saatler kala Pakistan, Mısır ve Türkiye’den yetkililer, iki ülke ortasında uzlaşma sağlamak için görüşmelerini sürdürmeye devam etti. Tüm uğraşların akabinde çarşamba gününün birinci saatlerinde Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, toplumsal medya hesabından yaptığı açıklamada: “Büyük bir tevazu ile, İran İslam Cumhuriyeti ve Amerika Birleşik Devletleri’nin derhal ateşkes konusunda anlaştıklarını duyurmaktan memnuniyet duyuyorum“ sözlerini kullandı ve taraflar ortasında ateşkes konusunda muahede sağlandığını açıkladı. Lakin kalıcı bir ateşkes için gösterilen eforlar sonuçsuz kaldı. ABD ve İran ortasındaki mevcut durumun nasıl ilerleyeceğini ise vakit gösterecek.
ABD Lider Yardımcısı JD Vance, Pazar sabahı yaptığı açıklamada Pakistan’da ABD ve İran ortasında yapılan görüşmelerden sonuç alınamadığını söyledi. Vance ülkesinin ‘kırmızı çizgilerini’ net bir formda ortaya koyduğunu belirtti. “Ancak İran şartlarımızı kabul etmedi” dedi. JD Vance “21 saat görüştük” derken “Kötü haberse bir muahedeye varamadık” dedi ve heyetin Pakistan’dan ayrılmayı planladığını vurguladı.
Kaynak : Milliyet
