Gerçek açlık mı, duygusal açlık mı? Uzmandan sağlıklı beslenmenin en değerli sırrı

Fiziksel açlığın, bedenin güç gereksinimini karşılamak için verdiği doğal bir sinyal olduğunu hatırlatan Dyt. Ürek, gerçek açlık ve duygusal açlığın belirtilerine yönelik şunları söyledi: “Genellikle yavaş yavaş gelişir ve öğün saati yaklaştıkça barizleşir. Midede boşluk hissi, hafif guruldama, dikkat dağınıklığı yahut güçte azalma üzere belirtiler görülebilir. Duygusal açlık ise çoklukla birdenbire ortaya çıkar. Muhakkak bir yiyeceğe karşı yoğun istek duyulur; bilhassa tatlı, çikolata yahut tuzlu atıştırmalıklar ön plana çıkabilir. Yemek sonrasında ise birden fazla vakit fizikî doygunluktan çok pişmanlık yahut suçluluk hissi yaşanabilir.”

Yemek yeme davranışının sadece mideyle ilgili olmadığını, günlük hayatın birçok ögesinin da iştahı etkilediğine değinen Dyt. Ürek, “Yoğun gerilim ve tasa, Yetersiz uyku, Uzun müddet öğün atlamak, Ekran karşısında farkında olmadan yemek yemek, Can külfeti yahut yalnızlık hissi durumlarında yemek, birçok vakit açlığı gidermekten çok hisleri rahatlatma aracı hâline gelebilir” dedi.Son yıllarda üzerinde en çok durulan yaklaşımlardan birinin şuurlu yeme (Mindful eating) yaklaşımı olduğunu tabir eden Dyt, Ürek, “Bu yaklaşım, yemeği yavaşlatmayı, dikkat dağıtıcı ögeleri azaltmayı ve açlık ile tokluk sinyallerini fark etmeyi maksatlar.

Araştırmalar, şuurlu yeme alışkanlığının bilhassa duygusal yeme davranışını azaltmaya ve kişinin kendi açlık sinyallerini daha düzgün tanımasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bunun için küçük adımlar kafidir. Masada oturarak yemek yemek, lokmaları düzgün çiğnemek, televizyon yahut telefon karşısında yemek yememek ve tokluk hissini fark etmek bu alışkanlığın temelini oluşturur. Bir şeyler yemek istediğinizde birkaç saniye durup, ‘Şu an midem mi aç, yoksa hissimi mu doyurmaya çalışıyorum?’ diye sorun. Bu kısa farkındalık molası, otomatikleşmiş yeme davranışını şuurlu bir seçime dönüştürebilir” tabirlerini kullandı.

Dyt. Ürek, yanlışsız beslenmeye yönelik tekliflerde bulunarak, “Ana öğünleri atlamamak. Her öğünde protein ve lif kaynaklarına yer verin; bu besinler tokluk hissinin daha uzun sürmesine katkı sağlar. Susuzluk hissinin vakit zaman açlıkla karışabileceğini unutmayın; gün boyunca kâfi su tüketin. Yemek yerken telefon, tablet veya televizyonu mümkün olduğunca kapatın. Yemeğinizi süratli tüketmek yerine yavaşlayın; beynin tokluk sinyalini algılaması vakit alabilir” sözlerine yer verdi.

Sağlıklı beslenmenin sırf hakikat besinleri seçmekten ibaret olmadığını, bedenin verdiği açlık ve tokluk sinyallerini dinlemenin, hisleri fark etmenin ve yemekle olan ilgiyi gözden geçirmenin de bu sürecin değerli kesimi olduğunu anlatan Dyt. Ürek, “Bazen sıhhatimiz için atacağımız en değerli adım, tabağımıza ne koyduğumuzdan evvel sebep yemek istediğimizi kendimize sormaktır” diye konuştu.