‘3-5 kilo fazlam var’ deyip başlamayın! Ünlüler arasında süratle yayılıyor: ‘Vücudu yıkıma uğratabilir’
Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Çağımızın en büyük sorunlarından biri obezite. Her yıl milyonlarca insan obeziteden ötürü hayatını kaybediyor. Uzmanlar sağlıklı ömür ve diyet programları üzerine araştırmalarına devam ederken, son devirlerde yaygınlaşan ‘zayıflama iğneleri’ popülerlik kazandı. O denli ki siyasilerden ünlülere, sosyal medya fenomenlerine kadar sayısız ismin bu iğnelerle zayıfladığını anlatan paylaşımlar medyayı kasıp kavuruyor. Dünya basınında, sosyal medyada, bilhassa birçok ünlü tarafından ‘mucivezi zayıflama iğneleri’ olarak tanıtılan bu sistemin ayrıntılarını obeziteyle gayrette bugüne kadar kıymetli çalışmalara imza atan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya’ya sorduk.
Sosyal medyada ismine sık sık yapılan paylaşımlar ve mucizevi bir formda kilo verdirdiği söylenen iğnelerle ilgili Dr. Ayça Kaya, ilk olarak obeziteyi anlatarak açıklamalarına başladı. “Obezite yalnızca fazla ölçüde kilo ile açıklanan bir hastalık değil. Bugün DSÖ obeziteyi kronik, ilerleyici, tekrarlayıcı ve kesinlikle denetim altına alınması gereken bir hastalık olarak tanımlıyor. Evvelden obezite dediğimizde kişinin iradesi suçlanırdı ancak son yıllarda yapılan araştırmalarda bunun yalnızca beslenmeyle ya da ferdî muvaffakiyetle değil kişinin metabolik durumunun da burada çok kıymetli olduğu ortaya çıktı. Şahısların kiloları artıkça metobolizmalarında kimi sıkıntılar ortaya çıkmaya başladı. Beden kitle endeksi artıkça hormonel değişimler, beyin ve bağırsak, mide arasındaki sinyallerde bozulmalar ortaya çıktı” dedi. Bu doğrultuda geliştirilen yeni tedavi moleküllerinin ortaya çıktığını anlatan Kaya, bunların aslında bedenimizde olan GLP-1 ve GIP dediğimiz iki tane reseptörün agonisti olduğunu söyledi. Kişinin doyma düzeneklerinde çok tesirli olan hormon agonistlerinin hormona benzeri yapılar olduğunu, obeziteli bir hastada kullanılan bu içerikli iğnelerin bozulan mekanizmayı düzenlediğini iletti. “Beyinde hazza dayalı yeme isteğini azaltıyor beraberinde mide boşalma vaktini uzatıyor. Kişilerin yemekten aldığı hazzı azaltırken aslında yemeğe karşı kişi kendini koruyabiliyor. Burada bu ilaçları obeziteli bireylerde tavsiye ediyoruz ancak bu ilaçları kullanırken hastanın beraberinde hayat şeklini değiştirmesi, sağlıklı beslenme alışkanlıklarını kazanması çok önemli” diyerek iğne kullanırken dikkat edilmesi gereken ayrıntıların altını çizdi.
‘İLACA İHTİYACI OLMAYANLAR VÜCUDU YIKIMA UĞRUYOR’
Zayıflamak için iğneye başvuran şahısların beraberinde yapması gerekenleri bilmemesinden kaynaklı olarak ilacı bıraktıktan sonra beden olağana geri döndüğünde eski öğrenilmiş biçimde eski yeme alışkanlıklarına devam etmesi halinde tekrar kilo alınacağını, bu durumda da ilaca bağımlılık durumunun gelişebileceğini söyledi. “Biz burada ilacı bir yardımcı faktör olarak obeziteli bireylerde yakın takipli ve doz denetimi ile hastalara veriyoruz lakin hastalara beraberinde yakın takiple hakikat beslenme alışkanlıklarını kazandırmak eski yaptığı yanlışlardan kişiyi uzaklaştırmak gerekiyor. Öbür taraftan bu ilaçlar insanın iştahını azalttığı için kişinin canı hiçbir şey yemek istemediğinde eksik beslenmeye bağlı sorunlar ortaya çıkabiliyor. İlaca gereksinimi olmayan olağan kiloda ya da hafif fazla kiloda olan ve kendini kilolu zanneden bu ilacı doktor kontrolsüz bir şekilde kullanan insanlarda önemli beden yıkımları olabiliyor” diyen Ayça Kaya, “Bu durumda beslenememeye bağlı kas ve kemik erimesi üzere sıhhat sıkıntıları yaşayabiliyorlar. Bu ilaçlar sahiden obezite tedavisinde 21. yüzyılda büyük bir çığır açmış ilaçlar lakin bunlar ilaç. Yani bir zayıflama diyeti ya da mucizesi olarak görmemek gerekiyor” dedi.
İğnelerin bilhassa ‘3-5 kilo fazlam var’ diyenler için uygun olmadığına dikkat çeken Dr. Kaya, ilaçların, vücut kitle indeksi 30’un üzerinde olanlarda ve insülin direncine sahip bireylerde doktor kontrolünde kullanılması gerektiğini söyledi. Bu ilaçlardan birinin 12 yaş üzeri obezitesi olan çocuklarda da FDA (ABD Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından onaylandığını lisana getiren Dr. Ayça Kaya, “Tedaviye başladığında bir ayda 5 kilo ve daha fazlasını veriyorsanız tedavi yeterli gidiyor demektir. 3-4 kiloda bile güzel gidiyor diyebiliriz. Lakin kimi bünyelerde de ilaca karşılık alınamayabiliyor. Hastayı takip etmek, şayet kilo veremiyorsa ilacı kesmek lazım. İlaç yarar sağlıyorsa tertipli kullanmanız değerli, yani bunlar kafanıza nazaran bir ay alıp bir ay bırakabileceğiniz ilaçlar değil“ dedi. İğnelerin yan tesirler de barındırdığına dikkat çeken Dr. Kaya şu bilgileri paylaştı:
“Mide-bağırsak sisteminde kimi olumsuz tesirlere sebep olabildiği üzere karın ağrısı, mide bulantısı, kusma, kabızlık, şişkinlik yan tesirlerine sıklıkla rastlanıyor. Yorgunluk, baş dönmesi ve baş ağrısı üzere yan tesirler de görülebiliyor. Birtakım yayınlarda medüllar tiroid kanseri ile de bağlantılı olabileceği düşünülüyor ve kanser hastalarında önerilmiyor.”
Yan tesirlerinin yanı sıra ilaçların iştahı baskılarken öbür yandan kullananların canları istemediği için yeteri kadar beslenememelerinin de büyük bir sıkıntıya yol açtığına vurgu yapan Dr. Kaya, “Kişiler iğnelerin yarattığı tesirden ötürü bedenin günlük alması gereken karbonhidrat, protein ve yağ istikrarını kaçırıyorlar. Bu durumda çok süratli kilo kayıpları gözlemlenebiliyor. Bu da çok süratli kilo kaybına yol açtığından deride sarkma, ciltte kuruma, saçlarda dökülme, tırnaklarda kırılma üzere istenmeyen durumlara sebep olabiliyor. Bir de kimi beşerler haftada bir yapması gereken ilacı daha fazla sonuç elde etmek için üç günde bir kullanabiliyor. Bu da son derece tehlikeli. İlaçlar yeni piyasaya çıktığı için uzun vadede tam olarak ne tıp tesirlere yol açacak, bilmiyoruz. Tahminen 8-10 sene sonra daha net söyleyebileceğiz. Önerilen dozda ve müddette kullanmak önemli” dedi.
“Bu ilaçları gerçek hastada, gerçek dozda ve hakikat endikasyonlarda kullanmak gerekiyor. Düşük kilolarda olup, iştahının kesilmesini isteyip biraz da kilo verme fikrinde olan bireyler ilacın yan tesirleriyle karşılaşabilirler. Verdikleri kiloları geri de alabilirler. O nedenle öncelikle hastalığın altında yatan sebepleri bulmak, bu sebepler doğrultusunda da tedaviye gitmek lazım. Obezite cerrahisini en son tercih olarak, ilaçları da obezite cerrahisine olan gidişatı durdurmada tesirli olacağını düşünüyorum.” İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya
Son zamanlarda zayıflama iğnelerinin ünlüler arasında bu kadar yaygınlaşması akıllarda hoşluk standartlarını daha da ulaşılmaz hale mi getiriyor’ sorusunu canlandırıyor. Artık ‘doğal olarak zayıf olmak’ yerine, zayıflığı ilaçla sürdürebilmek mi yeni norm haline mi geliyor? Dr. Ayça Kaya açıklamalarını sonlandırmadan evvel bu soruyu şu cümlelerle tabir etti: “Bunun bu türlü olmasını katiyetle istemiyoruz zira bedendeki yağ dokusu aslında bizim bedenimizin ısısını sağlıyor, vitaminleri mineralleri, hormonların istikrarını sağlayan bir organ olarak misyon yapıyor. Ünlüler, reklam yıldızları olağan kilodaki beşerler bunu yaparak daha da zayıf olma talebiyle bir tıp yeme bozukluğuna hakikat gidiyor aslında. Daha zayıf olmak daha hoş olmak manasına gelmez. Hoşluk algısını zayıflıkla birleştirmekten vazgeçmemiz gerekiyor. Zira bu şahısları yeme bozukluğuna da götürebiliyor hele ki genç kızlarda çok tehlikeli sonuçlar ortaya çıkabilir. Zayıflık eşittir hoşluk değildir. Ülkü kilo insanın hoşluğudur. Beden kitle indeksinin 18’in altında 30’un üzerinde olması insan sıhhati için çok önemli riskler oluşturur.”
Kaynak : Milliyet
