Bacakta bu belirtiler varsa dikkat! Pıhtı habercisi olabilir

Ciddi bir hastalık

Bacakta ani gelişen şişlik, ağrı, kızarıklık ve sıcaklık artışı birçok vakit önemsenmiyor. Meğer bu belirtiler, yaşamsal risk taşıyan ve halk arasında “pıhtı oluşması” olarak bilinen derin ven trombozunun birinci sinyalleri olabiliyor. En sık bacaklarda, bilhassa de baldır ve uyluk bölgesindeki toplardamarlarda pıhtı oluşumuyla seyreden derin ven trombozu, dünya genelinde her yıl yaklaşık 10 milyon bireyde teşhis edilen önemli bir hastalık. Derin ven trombozunun en büyük tehlikesi ise pıhtının koparak akciğer damarlarına ulaşması ve ömür kaybıyla sonuçlanabilecek akciğer embolisine (pulmoner emboli) sebep olabilmesi. Ayrıca bacakta kalıcı şişlik, ağrı, yük hissi, ciltte renk değişikliği, sertleşme ve güzelleşmesi güç olan yaralarla seyreden kalıcı damar hasarına da yol açabiliyor.  Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Dr. Ahmet Arif Ağlar, erken devirde başlanan tedavi sayesinde pulmoner embolinin ve kalıcı damar hasarının önüne geçilebildiğini belirterek, ”Özellikle tek bacakta gelişen şişlik ve ağrı üzere belirtiler asla ihmal edilmemelidir. Bu şikayetler derin ven trombozunun en kıymetli ikaz işaretleri arasında yer alır ve vakit kaybetmeden tabip değerlendirmesi gerektirir” diyor. 

Yaz aylarında sıvı kaybı pıhtılaşma riskini artırıyor

Derin ven trombozu (DVT) ekseriyetle bacakların derin toplardamarlarında kan pıhtısı oluşması sonucu gelişen önemli bir damar hastalığı olarak tanımlanıyor. Güncel sıhhat kılavuzlarına nazaran; hareketsizlikten obeziteye, geçirilmiş ameliyatlardan kansere, ileri yaştan hamileliğe kadar pek çok faktör pıhtı oluşumuna taban hazırlıyor. Genetik yatkınlığın da tetikleyici olabildiği bu tabloda derin ven trombozu riskinin yaz aylarında artış gösterdiğini anlatan Dr. Ahmet Arif Ağlar, şu bilgileri veriyor: “Bunun sebebi ise artan sıcaklık ve terlemeye bağlı gelişen sıvı kaybının, kâfi sıvı tüketilmediğinde kanın koyulaşmasına ve pıhtılaşma eğiliminin artmasına neden olabilmesidir.  Özellikle ileri yaşta olan, kronik hastalığı bulunan, diüretik kullanan ve uzun mühlet güneş altında çalışan şahıslarda bu risk daha bariz hale gelmektedir. Ayrıyeten yaz tatillerinde uzun müddet hareketsiz kalınan uçak, otobüs yahut araba seyahatleri da bacak toplardamarlarında kan akımını yavaşlatarak derin ven trombozu gelişme riskini artırabilmektedir.”

Yeterli su tüketmek, bol hareket etmek şart!

Dr. Ahmet Arif Ağlar, derin ven trombozuna karşı yaz aylarında kimi tedbirlerin kesinlikle alınması gerektiğini vurgularken, “Yeterli sıvı tüketmek, uzun seyahatlerde tertipli aralıklarla hareket etmek, bilhassa 4–6 saatten uzun seyahatlerde makul aralıklarla ayağa kalkıp birkaç dakika yürümek ve yüksek risk kümesindeki bireylerin tabibin önerdiği koruyucu önlemleri uygulaması büyük değer taşımaktadır” diye konuşuyor.

İlk bulgusu akciğer embolisi olabilir!

Genellikle tek bacakta gelişen şişlik, ağrı, hassasiyet, sıcaklık artışı, ciltte kızarıklık yahut morarma ve yüzeyel toplardamarların belirginleşmesi, derin ven trombozunun en sık görülen belirtilerini oluşturuyor. Bu belirtiler saatler yahut günler içinde giderek artabiliyor. Fakat her derin ven trombozunun belirti vermeyebileceğine dikkat çeken Dr. Ahmet Arif Ağlar, “Özellikle baldır toplardamarlarında oluşan pıhtılar sessiz seyredebilmekte ve hastaların kıymetli bir kısmında hiçbir belirti görülmeyebilmektedir. Bu sebeple kimi bireylerde birinci bulgu, pıhtının koparak akciğer damarlarını tıkaması sonucu gelişen pulmoner emboli olabilmektedir” diye konuşuyor. Dr. Ahmet Arif Ağlar,yaşamı tehdit edenbu tablonun ani başlayan nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, kanlı balgam, bayılma ve ağır olgularda ani sirkülasyon bozukluğuyla kendini gösterebildiğini vurgularken, “Dolayısıyla bilhassa risk faktörleri bulunan şahıslarda bu cins belirtiler geliştiğinde vakit kaybetmeden sıhhat kuruluşuna başvurulmalıdır” ikazında bulunuyor.

İlaç tedavisi çoğunlukla kâfi oluyor

Derin ven trombozu tedavisinin temel hedefi pıhtının büyümesini durdurmak, koparak akciğere ulaşmasını (pulmoner emboli) önlemek ve uzun periyotta kalıcı damar hasarını azaltmak. Günümüzde   hem ilaç tedavisi hem de girişimsel metotlardaki gelişmeler sayesinde, uygun hastalarda son derece başarılı sonuçlar elde edilebiliyor. Tedaviye erken başlanması, ömrü tehdit eden pulmoner emboliyi ve kronik bacak meselelerini önleyebildiği için çok değerli. Dr. Ahmet Arif Ağlar, tedavinin temelini antikoagülan (kan sulandırıcı) ilaçların oluşturduğunu belirtirken, “Derin ven trombozu bulunan hastaların birden fazla sırf ilaç tedavisiyle başarılı biçimde tedavi edilebilmektedir.  Bu ilaçlar pıhtıyı direkt eritmemekte; fakat büyümesini engelleyerek bedenin doğal yollarla pıhtıyı çözmesine yardımcı olmaktadır. Günümüzde birden fazla hastada ağızdan alınan yeni nesil kan sulandırıcı ilaçlar tercih edilirken, kimi durumlarda tedaviye düşük molekül yüklü heparin ihtiva eden enjeksiyon tedavisiyle başlanmaktadır” bilgisini veriyor. İlaç tedavisinin yanı sıra istirahat sırasında bacağı kalp düzeyinin üstünde tutmak, uygun hastalarda varis çorabı kullanımı ve risk faktörlerinin düzeltilmesi de tedavinin kıymetli modüllerini oluşturuyor.

Sadece milimetrik teşebbüsle tedavi edilebiliyor

Özellikle kasık ve leğen kemiği düzeyindeki büyük toplardamarları tutan, yeni gelişmiş ve yaygın pıhtılarda, bacak sirkülasyonunu tehdit eden ağır tablolarda yahut ilaç tedavisine karşın ilerleyen durumlarda girişimsel metotlar gündeme gelebiliyor. Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Dr. Ahmet Arif Ağlar,son yıllarda damar cerrahisi ve girişimsel radyoloji alanındaki teknolojik gelişmeler sayesinde derin ven trombozu tedavisinde hayli başarılı sonuçlar alındığını belirterek, “Günümüzde birkaç milimetrelik kateter yardımıyla pıhtı ilaçla eritilebilmekte (trombolitik tedavi), mekanik aygıtlarla parçalanıp vakumla çıkarılabilmekte (trombektomi) ya da her iki prosedür birlikte uygulanabilmektedir. Birtakım durumlarda pıhtıya sebep olan toplardamar darlıkları stentle kalıcı olarak tedavi edilebilmektedir. Süreçler çoklukla genel anestezi gerektirmeden yapılmakta ve birden fazla hasta birkaç gün içinde günlük ömrüne dönebilmektedir” diyor. Dr. Ahmet Arif Ağlar, bilhassa girişimsel tekniklerin uygulanamadığı az durumlarda ise pıhtının açık cerrahi yolla çıkarıldığını söylüyor.