Trump’tan 1.5 trilyon dolar rekor bütçe! ‘Savaşla uğraşıyoruz, bebek bakımına kaynak ayıramayız’
Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Trump idaresi, 2027 Mali Yılı savunma bütçesi kapsamında toplamda yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık bir fon talep ediyor. Bu ölçü, mevcut mali periyot bütçesine ek olarak 445 milyar dolarlık bir artış manasına geliyor. Uçak, mühimmat, füze savunması ve gemi inşaatı üzere kalemler için istenen bu dev bütçe, bir evvelki yıla nazaran yüzde 40’tan fazla bir artış manasına geliyor. Şimdi onaylanmayan teklifte “aslan payını” Uzay Kuvvetleri’nin alması planlanıyor ve bütçesinin yüzde 80 artışla 71,2 milyar dolara çıkması öngörülüyor.
Beyaz Saray ve Pentagon, geçtiğimiz hafta 2027 Mali Yılı savunma bütçesi taslağına ait detayları açıklamaya başladı. İdare ve Bütçe Ofisi’ne (OMB) nazaran 1,5 trilyon dolarlık genel talep, 1,1 trilyon dolarlık temel bütçeyi ve 350 milyar dolarlık ek mecburî kaynağı içeriyor. Pentagon’un bu talebi şu an için yalnızca bir teklif niteliğinde bulunuyor. Süreç içerisinde Kongre üyeleri taslağa müdahale edebiliyor. Bu nedenle savunma planının yasalaşması çoklukla uzun ve siyasi pazarlıklarla dolu bir sürecin akabinde gerçekleşiyor. Trump, geçtiğimiz hafta İran savaşı hakkında yaptığı konuşma öncesinde yaptığı açıklamada, önceliğinin ordu olduğunu belirterek Kongre’de bir çatışmanın tabanını hazırlamıştı. Trump “Savaşlarla uğraştığımız için çocuk bakımı üzere bahislere kaynak ayıramayız. Çocuk bakımı, Medicaid ve Medicare gibi hizmetlerin federal hükümet tarafından karşılanması mümkün değil; bu çeşit işler merkezi idareyle değil, fakat eyaletler seviyesinde çözülebilir” demişti.
ALTINCI JENERASYON UÇAĞA YÖNELİK ÇALIŞMALAR SÜRÜYOR
ABD savunma bütçesindeki büyük hisselerden biri F-47 savaş uçağına ayrılıyor. Hava Kuvvetleri için geliştirilen altıncı kuşak uçak, NGAD (Next Generation Air Dominance / Yeni Kuşak Hava Hâkimiyeti) programı kapsamında destekleniyor. 2026 bütçesinde bu uçak için 3,5 milyar dolar ayrılmıştı. Fakat Pentagon, 2027 bütçesinde F-47 projesine toplamda 5 milyar dolarlık kaynak ayırmayı hedefliyor. Donanmada kullanılması planlanan yeni kuşak F/A-XX uçağına ait artış ise yalnızca 140 milyon dolar düzeyinde kalıyor. Uzmanlar, bu düşük artış nedeniyle donanma uçağına ait belirsizliğin devam edeceğini düşünüyor.
YFQ-42A (üstte) ve YFQ-44A (altta) insansız savaş uçaklarının testleri sürüyor
Yeni bütçe teklifinde “İş Birlikçi Savaş Uçağı” (CCA) olarak isimlendirilen insansız hava araçları için 1 milyar dolar ayrılıyor. Bu araçların modifikasyonları için 822 milyon dolarlık farklı bir hisse planlanıyor. Ayrıca CCA projesinin araştırma faaliyetleri için 1,4 milyar dolarlık ek kaynak öngörülüyor. ABD Hava Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve Deniz Piyadeleri bu alanda farklı çalışmalar yürütüyor. Yeni bütçede B-21 bombardıman uçaklarının tedariki için ayrılan paradan 4,2 milyar dolarlık büyük bir kesinti yapıldığı görülüyor. Bu kesintinin nedeni ise tam olarak bilinmiyor. Hava Kuvvetleri, sipariş edilen uçak sayısını yahut maliyetini saklı tutuyor. Buna karşın ordu, uçağın üretimini hızlandırmak için yeni fabrikalar açmayı planlıyor ve toplamda en az 100 uçaklık dev filo gayesine bağlı kalınmaya devam ediliyor. B-21 uçaklarının, B-1 ve B-2 uçaklarının yerini alarak ABD hava gücünün vurucu ögelerinden biri olması planlanıyor. Mevcut planlamanın değişmemesi hâlinde B-52’lerin ise 2050’li yıllara kadar misyonda kalarak 100 yıllık bir hizmet müddetine ulaşacağı iddia ediliyor.
ABD ordusu, planlanan 2027 bütçesinde ek F-35 ve F-15 savaş uçaklarının alımı için de talepte bulunuyor. Bütçe içerisinde erken ihbar uçakları, tanker uçaklar ve birçok kıymetli sistem için ödenek kalemleri yer alıyor. Ordunun helikopter tedarikine ait bütçesinin ise kısılması hedefleniyor.
HAVA SAVUNMA FÜZESİ ALIMI ARTACAK
ABD’nin 2027 bütçesi, Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle azalan füze stoklarını yenilemeyi hedefliyor. İran ile yapılan savaş sebebiyle ağır biçimde kullanılan hava savunma füzeleri için üretim suratı artırılacak. Bu kapsamda THAAD füzesi alımı 31’den 857’ye çıkarılıyor. Patriot füzesi alımı 357’den 3.163’e yükseltiliyor. Gemilerde kullanılan SM-3 füzelerinin ise 12’den 136’ya çıkarılması hedefleniyor. Analistlere nazaran bu durum, ABD’nin yeni çatışmalara hazır olmak istediğini gösteriyor. Savunma bütçesinde füze alımına rekor bir hisse ayrılıyor. Bu mühimmatlar ortasında Hassas Vuruş Füzesi (PrSM), Tomahawk ve hipersonik füzeler üzere tesirli silahlar yer alıyor.
34 GEMİ İÇİN 65 MİLYAR DOLAR
ABD Donanması, 2027 Mali Yılı’nda 34 gemi tedarik etmek için yaklaşık 65,8 milyar dolar talep ediyor. Uzmanlar, bu ölçünün 1962’den beri en büyük gemi inşa bütçesi olduğunu belirtiyor. Talep edilen ölçü, çok sayıda farklı tipte savaş gemisinin inşası için planlanıyor. ABD donanması, 2025 yılında Constellation sınıfı fırkateyn programını iptal etmişti. Bu karar, yeni gemi sınıflarının daha süratli inşa edilmesi gayesiyle alınmıştı. 2027 bütçe teklifi, Trump tarafından duyurulan “Altın Kubbe” hava savunma sistemine 17,5 milyar dolar ayrılmasını öngörüyor. Sistemin geliştirilmesine yönelik çalışmalarda binden fazla alt yüklenici ile mutabakatlar yapıldığı biliniyor.
ABD Uzay Kuvvetleri, 2027 bütçe planlamasında uzay tabanlı izleme sistemleri için 8 milyar doları aşan bir ödenek talep etti. Bütçe taslağında hava amaçlarının tespitini sağlayan AMTI kabiliyeti için 7 milyar dolar ayrıldı. Yer maksatlarına yönelik GMTI sistemi için ise 1 milyar dolar belirlendi. Bu yatırım planıyla geniş alan gözetleme faaliyetlerinin uydu ağları üzerinden yapılması hedefleniyor. Böylelikle operasyonel sürekliliğin artırılması amaçlanıyor.
Kaynak : Milliyet
