Düşmanı dondurmayla durdurdular! Avustralya’dan çıkan Çanakkale zaferi: ‘İki Türk Anzakları yıktı’

Zeynep Dilara Akyürek / Milliyet.com.tr – I. Dünya Savaşı’nda itilaf devletleri, kendileri için savaşacak askerleri dünyanın dört bir yanından topluyordu. Üstelik Çanakkale’de Müslüman Türklere karşı savaşacak askerlerin Müslüman olup olmamasını da pek önemsemiyorlardı. Öyle ki Avustralya ve Yeni Zelanda’da tarihe ‘Anzak askerleri’ diye geçen gençleri topluyorlardı. Bu askerler evvel Mısır’a, oradan da Çanakkale’ye Türklere karşı savaşmak için yola koyulduklarında, uzak kıtanın en sırlı insanlarından biri için de cephe açılmıştı. Molla Abdullah ya da Maraşlı Abdullah diye bilinen sırlı adam, pek konuşmayan, ilim irfan sahibi ve hürmet duyulan biriydi. Aslında bu sebeple ona Avustralya’daki Müslümanlar tarafından ‘Molla Abdullah Efendi’ denmişti. 1900’lerin başında Avustralya’da yaşayan Afgan ve Hintli Müslümanlar, şimdi gelişmemiş ulaşım teknolojilerine, deve yetiştirip bu hayvanları kullanarak tahlil bulmuş, her türlü gereksinimlerini o bölgede çok uygun hayat kaidelerine sahip develerden karşılamışlardı. Abdullah Efendi’nin II. Abdülhamid’in casusu olduğu, Osmanlı Devleti ismine orada vazife yaptığını da düşünen Müslüman topluluk için, Osmanlı’ya karşı rastgele bir savaşın içinde olmak kabul edilemezdi. 1914’ün son aylarına kadar tüm o Müslümanların hürmetle karşıladığı Abdullah Efendi, tarihe Çanakkale Zaferi için saygın bir gayret bırakmak üzereydi. Üstelik bunu bir dondurma arabası, kazandığı tüm parasıyla aldığı silahlar ve birlikte şehit olduğu arkadaşı Kul ya da Gül Muhammed ile başaracaktı. Dünya tarihine Avustralya’da yaşanan birinci savaş olarak geçen bu çabayı Eğitimci Muharrir Vehbi Vakkasoğlu, tüm ayrıntılarıyla Milliyet.com.tr’ye anlattı.

Broken Hill

İKİ KİŞİLİK DEV ORDU UYANIYOR! ÇANAKKALE DE ÇANAKKALE’YE DE GEÇİLMEZ

1914’ün son aylarıydı, Avustralya’daki Müslümanlar, neredeyse tüm işleri olan develerle ilgileniyor, Silver City’de hayatlarını sürdürüyordu. O esnada gayrimüslimler öteki işlerle meşguldü. I. Dünya Savaşı’nın destansı cephesi için itilaf devletleri, sömürgesindeki her yere haber yollamıştı. Asker lazımdı ve Avustralya, İngilizler için savaşacak genç adaylara sahipti. Bu nedenle de müracaatlar peş peşe geliyor onlarca genç Mısır’dan geçerek Çanakkale’ye giden savaş yolu için istekli oluyordu. İlk bakışta İngilizler için kahramanlık yapacak Avustralyalılar görünse de, iki Türk şimdi vatan sevgisini ortaya koyacak Avustralya’daki Çanakkale cephesini açmamıştı. Bu durumda rastgele birinin kahraman olmasına karar vermek için çok erken olduğu söylenebilirdi. Anadolu’dan Avustralya’ya göç eden Abdullah Efendi ve bir müddet sonra tanışacağı Kul Muhammed’in vatan sevgisiyle şimdi tanışmamış Anzaklar, savaş hazırlıklarını sürat kesmeden sürdürüyordu. Aslında bu hazırlık ve İngilizler için savaşma davetleri iki Türk’ün de kulağına gitmişti. Abdullah Efendi karakteriyle, Kul Muhammed ise kırmızı beyaz boyadığı Türk bayraklı ve üzerinde ‘Türk Dondurması’ yazan seyyar otomobilinde sattığı dövme dondurmayla Silver City tarafından yakından tanınıyordu. Dünyanın onları tanımasına ise çok az kalmıştı. İki Türk’ün kıssasını yazıya döken birinci kişi, Eğitimci Müellif Vehbi Vakkasoğlu, Çanakkale’nin geçilmezliğini ve iki Türk’ün zaferini şöyle anlatıyor:

“Dondurmacılığı nedeniyle ‘kaymaklı’ olarak da tanınan Kul Muhammed 22 yaşında olmasına karşın orta yaşlarda olan Abdullah Efendiyle çok uygun anlaşıyordu. Zira onları bağlayan manevi bir bağ vardı. Kısa vakitte dost olmalarının temelinde de bu güçlü bağ vardı. Dostlukları sürerken çok sevdikleri Osmanlı’dan, memleketlerinden berbat haberler gelmeye başladı. Balkan savaşı çıkmıştı ve rastgele bir mevzuda konuşurken bile kelam buraya gelince ikisinin de boğazı düğümleniyordu. Vatanlarından uzak olmayı ve uğruna savaşamamayı kaldıramıyorlardı. Karar vermişler ve artık Balkan Savaşı’na gitmek için istekli yazılmak istemişlerdi. Lakin onlar gerekli dokümanları sunmuş olsalar da işler uzamış ve savaş çoktan sona ermişti. Balkan Savaşı’nın yarası kapanmadan başlayan I. Dünya Savaşı için yine harekete geçen ikili, asker toplandığını görünce çabucak şubeye gidip başvurdu. Lakin aldıkları beklenmedik karşılık, onlara değişik bir ‘Çanakkale Destanı’ yazdırdı. Şube Türklere “Siz Osmanlı’sınız. Biz ise Osmanlı’yla savaşmak için asker topluyoruz. Sizi alamayız” demişti. İşte her şey bu türlü başladı. Sonrası destansı kahramanlık!”

SABAH NAMASINDA HELALLEŞİP SAVAŞTILAR: ‘ŞÜPHESİZ İBRAHİM BİR ÜMETTİ’ 

Uğruna can verecekleri vatanlarını işgal etmek için gözlerinin önünde asker toplanıyordu. Ne Abdullah ne de Muhammed buna göz yumamayacakları için bir plan yaptılar. Avustralya’dan çıkamıyor, askere yazılamıyor, bir formda vatanlarına kavuşamıyorlardı. Eğitimci Müellif Vehbi Vakkasoğlu’ya nazaran onlar, Kuran-ı Kerim’in Nahl Suresi’ndeki 120’nci ayeti üzere bir güce sahipti. Ayet’te Hz. İbrahim’in ailesi bile putlara taparken tek başına yaptığı Allah daveti için “Şüphesiz İbrahim bir ümmetti” deniyordu. Tek başına bile gayret ederken bir ümmet kadar güçlü olan Hz. İbrahim üzere savaşacak iki Türk, Avustralya’nın birinci savaşını başlatacak fitili Broken Hill’de ateşlemek üzereydi. Kendilerine esir muamelesi yapmakla tehdit eden Avustralyalılara karşı savaş kararı alan ikilinin hazırlıklarını Eğitimci Muharrir Vakkasoğlu, “Kul Muhammed askerliğini yapmış ve hayli düzgün bir nişancıydı. Silahı olması bir avantajdı. Abdullah için de bir martin alıp yola koyuldular. Her yerden topladıkları boş şişeleri de dondurma otomobiline koymuşlardı. Bunlar yapacakları atış talimleri için gerekiyordu. Natürel iki kişilik de olsa onlar bir orduydu ve bayraksız olmazdı. O güne dek biriktirdikleri tüm paraları silahlara harcamışlardı. Hepsini dondurma otomobiline yükleyip Broken Hill zirvesine çıktılar ve birazdan yaşanacak kahramanlık için son mevzilerine yerleştiler” diye anlatıyordu.

1 Ocak 1915 günüydü ve iki Türk için gün sabah namazıyla başlamıştı. Namazdan sonra birbirlerinden helallik alan Abdullah ve Muhammed, Broken Hill’in çabucak önünde bulunan tren raylarına yakın kayaların arkasına saklanmıştı. Yaklaşan trende bin 200 kişi vardı. İçi asker dolu bu trene dışarıdan Millard isimli bir atlı da eşlik ediyordu. Tren hiç durmayacakmış üzere giderken rayların tam ortasındaki dondurma arabası makinisti şaşırtmış ve ani halde durmasına neden olmuştu. Anzaklar için duran vakit tam da o anda iki kahraman Türk için başlamıştı. Bu dakikadan sonra onlara ‘kahraman’dan diğer bir şey söylenemezdi. Bunu Anzaklar da anlamış olacak ki, koskoca bir ordunun kendilerine saldırdığını sanmıştı.

“Trenin yolunu kesen dondurma otomobilinde dalgalanan bayrak herkesin dikkatini çekmişti. Şaşkınlardı ve anlayamıyorlardı. Ay yıldızlı bayrak gözlerine yalnızca dondurma otomobilinde çarpmamıştı. Broken Hill doruğunda de tıpkı bayraktan vardı. Süvari Millard çabucak silahına davrandıysa da eli havada kalmış ve saniyeler içinde kalbini tutarak yere yığılmıştı. O denli bir gürültüden sonra Millard’ın atı, gerisine bakmadan oradan kaçmıştı. Bu birkaç saniyeden sonra trenin üzerine mermiler yağıyordu. Savaşmaya giden Anzak askerleriyle dolu tren artık meyyit ve yaralılarla doluydu. Tren yola devam edemeyeceğini anlamıştı. Takviye kuvvet de yoldaydı. Avustralyalıların bir bölük sandığı iki Türk’ü yakalamak için polisler gelmişti. Lakin onlar da üzerlerine yağan mermilerden, karşılarında kalabalık bir kümenin olduğu çıkarımını yapmıştı. Polis, eyalet kuvvetleri ve askeri kuvvetler… Hepsi peş peşe bölgeye gönderilmiş, sonunda iki kahraman Türk’ü çapraz ateşe almışlardı. Yüzlerce asker ve güvenlik güçlerinin karşısında hayret verici formda mermileri tükenmeyen iki Türk şehadete giden yoldaydı. Bunu o denli çok istemişlerdi ki, ne yapıp ne edip Çanakkale’ye gitmeden Çanakkale’yi Avustralya’da yaşamışlardı.” –Vehbi Vakkasoğlu

ZAFERİN YAŞANDIĞI YERDE BUGÜN EZAN OKUNUYOR! 8’İNCİ SAATTE SESSİZLİK 

Avustralyalıların ateşi arttıkça iki Türk için şehadet aşkı da artıyordu. Avustralyalıların bir Osmanlı ordusu sandığı ikiliden evvel Kul Muhammed’in silahı susmuştu. Savaşın 8’nci saatinda saklandığı kayanın ardına yığılan ‘Çanakkale kahramanı’, şehadete kavuşmuştu. Arkadaşına son sefer bakan Molla Abdullah, başındaki bembeyaz sarığı düzeltip yine ateşe başladığında o da hayal ettiği üzere hem vatanına hizmet edecek hem de şehadet şerbetini içecekti. Bir müddet sonra az evvel savaş yokmuş üzere sessizleşen Broken Hill’de Avustralyalı askerler önlemi elden bırakmadan Abdullah’ın saklandığı kayaya yanlışsız ilerlemeye karar verdiler. Tepeye çıktıklarında birbiri ortasında 11 metre ara olan iki erkeğin cansız vücuduyla karşılaşan Avustralyalılar, Molla Abdullah’ın elindeki silaha sıkıca sarıldığını, Kul Muhammed’in ise bedeninde 21 mermi yarası olduğunu görmüştü. O iki Türk, Çanakkale’de vatanlarını ele geçirmek isteyen Anzakları büyük bir hezimete uğratmış, o gün orada tahminen de birinci kere ‘Çanakkale Geçilmez’ demişti.

Kahraman Türkler geriye bir zafer ve not bırakmıştı. Eğitimci Muharrir Vehbi Vakkasoğlu notta “Bu yaptığımızı Allah ve sultanımız ismine yapıyoruz. Cihadımız Hak yolunadır. Ne yaptığımızı bir biz, bir de Allah biliyor” yazdığını anlatıyordu. Eğitimci Müellif Vakkasoğlu kelamlarını, “Gelibolu Yarımadasına yapılan Anzak çıkarmasından 3 ay 24 gün evvelki Broken Hills kahramanlığının da hissesi çoktur. Bu savaş, birçok Anzak askerini savaş dışına çıkardı. Çanakkale’ye asker götürecek gemiler iki hafta gecikmeli hareket edebildi. Asıl değerlisi de, bu hareket Silver City’deki Müslüman devecileri ayaklandırmış, 500 Afgan deveci, ellerindeki çok zayıf imkânlarla İngilizlere karşı savaş açmıştır” diye noktaladı.

Savaş ve ömür orada bittiyse de tarih, onları yaşatmaya devam edecekti. İki Türk’ün yaptığı gayret için Avustralyalılar, White Rock bölgesine Türk kayalıkları ismini vermişti. 15 Mart 2019’da vizyona giren direktörlüğünü Can Ulkay’ın, yapımcılığını ise Mustafa Uslu’nun yaptığı ‘Türk İşi Dondurma’ sinemasında ikilinin öyküsü anlatılmıştı. Ayrıca Avustralya’da savaşta kullanılan otomobil ve silahlar da müze muhafazası altına alınmış, tarihin tozlu sayfalarında Çanakkale için savaşan Türklerin kıssası görünür kılınmıştı. Muharrir Kim Glenson bu yaşananları ‘Kuşatma’ ismini verdiği bir piyes haline getirdiğinde, oyun Melbourne’de haftada 3 gün sergilenmişti. Avustralya’daki bir gazetede ‘Allah aşkı için yapılan savaş’ başlığı atılmıştı. Savaşın yaşandığı dorukta bugün bir Cami ve hiç susmayan ezan da Çanakkale’yi yaşatıyordu. Çanakkale için savaşmak orada olmadan bile yapılacak bir çabaydı. Öyle ki bugün bile etrafı savaşlarla yakılıp yıkılan ülkemizde, vatan sevgisiyle atılan en ufak adım, Çanakkale gayretinden pek de farklı değil.

Kaynak : Milliyet