Avusturya’dan Kaz Dağları’na göç! Toprağı kazmadan üretim mümkün: ‘Türkiye’de zeytin topladık ve hayatım değişti’
Gonca Kocabaş / Milliyet.com.tr – 1985 yılında Edremit’te doğan Ferit Uzunoğlu, çocukluğunu aile işletmesinde geçirerek tarımla iç içe büyüdü. Üniversite eğitimini Avusturya’nın başşehri Viyana’da ziraat alanında tamamladı. Stajını ise Avrupa’nın önde gelen organik tarım araştırma merkezlerinden biri olan FiBL’de yaptı. Ferit’in eşi Gudrun Wagner ise Avusturya’nın Semmering bölgesinde, ailesinin işlettiği organik sertifikalı bir otelde büyüdü. Küçük yaşlardan itibaren besinin nereden geldiğini ve nasıl üretildiğini önemseyen Wagner, Viyana’da ziraat eğitimi aldıktan sonra organik tarım üzerine yüksek lisans yaptı.
‘TÜRKİYE’YE GELİP ZEYTİN TOPLADIK, HAYATIM BUNDAN SONRA DEĞİŞTİ’
Eğitim yıllarında Avrupa’nın farklı ülkelerindeki organik çiftliklerde çalışan Wagner, Fransa’da keçi peyniri üretiminden İtalya’da süt çiftliklerine, Almanya’da biyodinamik tarımdan Norveç’te atla yapılan tarıma kadar farklı tecrübeler kazandı. Türkiye’ye ise bir zeytin hasadını görmek için geldi. “Avusturyalı olarak yalnızca salata üzerinde zeytinyağını biliyordum” diyen Gudrun, “Ferit ve arkadaşlar ile Türkiye’ye geldik, zeytin topladık ve hayatım bundan sonra değişti” şeklinde konuştu.
“Üniversitede ziraat mühendisi olan eşim ile tanıştım” diyen Ferit, “15 yıl evvel elimizdeki imkanlar dahilinde peynir üretimine ve halihazırda zeytin eserleri ve açık tarla ekilişi yaptık. Sonra büyük bir sabır ve aralıksız çalışma ile kendimizi geliştirdik. Edremitli olduğum için arazi varlığımız akrabalarım, mahallî ağım daima burada. Bu bölgede olduğum için kendimi çok şanslı hissediyorum. Ardımızdaki büyük dağ silsilesi inanç veriyor. Coğrafyamız çok güzel” bilgisini paylaştı.
‘ORGANİK TARIM TOPARAĞI BESLERKEN, KONVANSİYONEL BİTKİYİ BESLİYOR’
Adını İdamera koydukları çiftliklerinde uyguladıkları toprağı kazmadan tarım tekniğini anlatan Gudrun, “Sebze bostanlarında uyguladığımız bir sistem. Zerzevat yataklarının olduğu yere kompostlaşmış gübreyi seriyoruz, damlama çizgilerini çekip fide dikimini yaptıktan sonra malç yapıyoruz. Malçtan ötürü toprak güneşten ısınmıyor hassas bitki kökleri korunuyor, rüzgar erozyonu önleniyor. Topraktaki nem korunuyor ve ışık ile çimlenecek yabani ot tohumları baskılanmış oluyor. Çapa ile toprak karıştırıldığında alt katmandaki yabani ot tohumları geliyor ve tekrar çimleniyor. Solucanların yaptıkları kanallar da hem su kalıyor hem de havalanmış oluyor bunları çapa ile bozduğumuzda, bütün bu yapı ziyan görüyor. Aslında biz en üste kompost koyuyoruz sonra solucanlar bizim için aşağıya çekerek karıştırıyor” dedi ve ekledi:
“Organik tarımın temel ideolojisi toprağı beslemek üzerine, konvansiyonel tarım ise bitkiyi beslemek. Bu halde solucanlar toprakta kanallar açıp hoş gevşek bir toprak yapıyor, tıpkı vakitte organik malzemeleri humus haline getiriyorlar, bunun dışında binlerce organizma toprağı canlı tutup bitkiler için gereksinimleri olan element ve mineralleri hazırlıyorlar. Klâsik tarımda her şey kısa vadeli verimlilik endeksli, maalesef yıllar içerisinde toprak yoksullaşıyor. Bir de denetimsiz bir biçimde pestisit kullanımı varsa toprak canlılığı da maalesef önemli manada yok oluyor.”
‘BİZ HER ŞEYİ YERELDE ÇÖZMEK İSTİYORUZ’
İnek sütünden 9 çeşit peynir, yoğurt ve süzme yoğurt ürettiklerini lisana getiren Gudrun, “Bahçede zerzevat ve aromatik bitki yetiştiriyoruz. Bilhassa 20 biber çeşitlerimizden hem tatlı hem acı turşu ve tatlı acı biber püresi üretiyoruz. Aromatik bitkileri kurutuyoruz, bitki çayı harmanları ve baharat harmanları hazırlıyoruz, peynir içinde yahut etrafında da kullanıyoruz. Zeytinlikten deri siyah sofralık zeytin ve zeytinyağı da üretiyoruz” tabirlerine yer verdi.
“İneklere de hazır yem vermiyoruz, zira içinde GDO’lu soya ve mısır var ve onlar Arjantin ve Brezilya’dan geliyor’ diyen Ferit, “Biz her şeyi yerelde çözmek istiyoruz, hem ineklerin tabiatına daha uygun hem de karbon ayak izi daha küçük olsun.Yonca, Çayır otu, yulaf, saman ve sağım yaparken arpa ezmesi ve kepek veriyoruz. Yeni damımızı yaparken organik tarımın standartlarını uyguladık, ineklere ne kadar yer lazım mesela. Hayvan refahına nazaran bir dam yapmak istedik, hem hayvan hem beşerler için rahat olsun. İnekler yemleme koridorunda yem yiyorlar, hem inekler için rahat, daha az yem kayıp var. Beşerler için de rahat oluyor böylelikle yem vermek. İneklere yapay tohumlama yaptırmıyoruz, inekler doğal bir halde çiftleşiyorlar, onun için muhakkak devirlerde boğayı katıyoruz, bu biçimde hamile kalıyorlar. İnek ırklarımız yerli melezi. Yerli kırma bir ırk tercih ediyoruz zira onlar coğrafya ve iklime alıştı. Yüksek verimli ırklarda göğüs ve tırnaklarda sıhhat sorunları daha çok olabiliyor” şeklinde konuştu.
‘YILIN HER GÜNÜ ÇALIŞINCA, ELBETTE KAZANIYORUZ’
“İneklerin boynuzlarını da kesmiyoruz, onlar için kıymetli bir organ ve sıcak iklimlerde soğutma için kullanıyor” diyen Ferit, “Buzağı, anneye bağlı bir sistem yapıyoruz. Doğumdan sonra buzağı ve annesi daima birlikte. Zira inek aslında buzağı için süt üretiyor. Sonra ve buzağı 5 aylık olana kadar, gündüz buzağı ve anne birlikte, akşam ayırıyoruz, sabah inekleri sağıyoruz, sonra tekrar anne ile birlikte kalıyor. Anne ve buzağı devamında bağı kurabilir, inek buzağıyı yalıyor ve anne çocuk bağı devam ediyor. Buzağıları daha sağlıklı büyüyorlar, sonuçta inek buzağı için süt üretiyor, hastalıklar daha az yaşanıyor. Buzağı ve annenin ayrılması gerilim demek. Buzağı ishalleri de daha az oluyor. Ve bizim için daha az iş demek zira buzağılara mama hazırlamaya gerek yok” bilgisini paylaştı.
Kazancıyla ilgili, “Bu bizim için hayat modeli, bizim temel motivasyon para değil, biz evvel hayatta ne yapmak istiyoruz, bizi ne şad ediyor diye baktık” diyen Ferit, “Hem tabiat hem insanları düşünerek bir iş yapıyoruz. Elbette para da lazım, bizim öteki bir yerden gelirimiz yok, sabah 7 akşam 11, yılın her günü çalışınca tabi kazanıyoruz fakat bu türlü bir ömür stilinde gereksinimler da farklı oluyor. Kazanım burada yalnızca nakdî değil, sıhhat huzur düzgün besin ve tatmin edici iş yapmanın memnunluğu. Bu ortada, insanlara fiyat farkını da anlatmak lazım. Konvansiyonel eser, ekolojik olmayan esere nazaran fazla ucuz zira dışsallaştırılmış maliyeti içinde hesaplanmadı. Mesela konvansiyonel tarım su toprak ve havayı kirletiyor. Şayet denetimsiz bir üretim varsa pestisitler direkt sıhhati etkiliyor” sözüne yer verdi.
Günümüzde giderek daha fazla insan doğal ve mahallî üretime yöneliyor. Bu ilgiyi pahalandıran Ferit, “Bizce hoş bir hareket ancak hem ekolojik hem de mahallî ve mevsimsel eser tercih olması lazım. En değerlisi tüketicinin üretici yanına gitmesi lazım, çiftlikte ve oradan üretim metodunu görmesi lazım. Yoksa doğal kavramını herkes kullanabilir lakin aslında eserlerin gerisinde yalnızca hoş bir etiket ile tüketiciye şuur ve bilgi sağlamak için kâfi değil” dedi ve kelamlarını şöyle sonlandırdı:
“Gidin bir çiftlikte bir sene çalışın, birkaç tane çiftlikte de olabilir lakin bütün mevsimleri görün. Hangi alanda çalışmak istediklerini bilmeleri lazım. Onun için değişik çiftliklerde çalışmak yararlı. Katma bedelli eser üretmek lazım, çıkar için kıymetli bir faktör. Bütün çiftlik konseptini direkt satışa nazaran yapmak lazım, tüketici ile bir bağ kuruyorsun ve bağımsız olursun ve bütün emek sana kalıyor. Riski dağıtmak kıymetli, bunun için farklı eserler üretmek gerekiyor.”
Kaynak : Milliyet
