Vücudumuzun kimyasal habercileri! Uzun hayatın sırrı 7 hormonda gizli

SON DERECE İNCE AYARLI BİR AĞ TARAFINDAN YÖNETİLİYORLAR

Hormonları kanımızda dolaşan ve uzaktaki organlara ileti taşıyan habercilere benzeten İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, hormonların işleyişini şöyle anlatıyor; “Bir bez onları üretir, kan dolanımına bırakır, onlar da kendilerini bekleyen dokuya gidip orada makul bir işi başlatır. Ancak bu haberciler başıboş hareket etmez. Hepsi, endokrin sistem dediğimiz son derece ince ayarlı bir ağ tarafından yönetilir. Bu ağın komuta merkezi beynimizdedir. Hipotalamus ve onun çabucak altındaki hipofiz bezi, vücuttan gelen sinyalleri toplar ve tüm bedene yayılan buyruklara çevirir. Buradan çıkan talimatlar tiroid bezine, böbreküstü bezlerine, pankreasa ve üreme bezlerine ulaşır.”

HORMONLARIN BEDENDEKİ GİZLİ GÜCÜ

Endokrin yani hormonal sistemin en hayranlık verici yanını kendi kendini dengeleyebilmesi olarak açıklayan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Bir hormonun seviyesi gereğinden fazla yükseldiğinde merkez bunu fark eder ve üretimi kısar. Tıpkı bir orkestra şefinin sesi yükselen bir enstrümanı yatıştırması üzere. İşte sağlıklı yaşlanmanın görünmeyen sırrı da burada gizlidir. Bu ahengin yıllar içinde ne kadar korunduğu, vücudumuzun gerilime ne kadar düzgün dayandığını ve kendini ne kadar verimli onardığını belirler” diyor. 

LONGEVITY’NIN TEMELİNDE HORMONLAR BULUNUYOR

Doğduğumuz andan son nefesimize kadar bir an bile susmadan çalışan vücudumuzun sessiz direktörleri, hormonlar… Toplumda hormonlar ekseriyetle menopoz, tiroid hastalığı ya da laboratuvar sonuçlarıyla ilişkilendiriliyor. Meğer hormonlar sırf hastalık devirlerinde değil, sağlıklı yaşlanmanın da merkezinde yer alıyor. Hormonların uykumuzdan açlığımıza, ruh halimizden gücümüze ve hatta sabah yataktan ne kadar dinç kalktığımıza kadar günlük hayatımızda her ayrıntısı belirleyecek bir güçte olduğunu belirten Dr. Erkan Sarıyıldız, “Hormonları anlamak uzun ve sağlıklı bir hayatın birinci kuralıdır. Zira longevity dediğimiz şey sadece uzun yaşamak değildir; o uzun yılları dinç, üretken ve ayakta geçirebilmektir. Ve bu denklemin tam ortasında hormonlar durur” diyor.

İYİ YAŞLANMANIN SIRRINI TAŞIYAN 7 HORMON

Bedenimizde yüzlerce hormon vazife yapıyor olsa da bir kısmı günlük hayatımızı ve uzun müddetli sıhhatimizi direkt şekillendiriyor. İşte o hormonlar;

1-İnsulinin kan şekerimizi düzenlediğini ve güç metabolizmamızın anahtarı olduğunu söyleyen Dr. Erkan Sarıyıldız, “Yıllar içinde gelişen insülin direnci, yaşlanma sürecinin en sinsi başlangıçlarından biridir” sözünü kullanıyor.

2-Kortizol, gerilim hormonu olarak kısa vadeli faydalı tesirleri olsa da kronik hale geldiğinde ve daima yüksek kaldığında vücudu yavaş yavaş yıpratıyor.

3-Tiroid hormonları metabolizmanın suratını ayarlıyor ve ne kadar güç ürettiğimizi belirliyor.

4-Östrojen ve progesteron bayan sıhhatinin yanı sıra kemikleri ve kalbi koruyor.

5-Testosteronun sırf erkeklerde değil, bayan vücudunda de salgılandığını belirten Dr. Erkan Sarıyıldız, “Testosteron kasları, ruh halini ve canlılığı destekler” diyor.

6-Melatonin hormonu uykunun ve biyolojik saatin bekçisi olarak misyon yapıyor.

7-Büyüme hormonu ise dokuların tamiratından sorumlu.

YAŞ ALDIKÇA HORMONLAR DA DEĞİŞİYOR

Hormonların her biri farklı bir vazife üstleniyor. Her biri tıpkı bütünün birer kesimi olan hormonlar hayatımız boyunca birebir düzeyde kalmıyor ve her periyotta yeni bir istikrar kuruyor. Çocuklukta ve ergenlikte büyüme ve cinsiyet hormonlarının yükselmesine bağlı olarak vücudun süratle geliştiğini, erişkinlikte ise hormonların nispeten istikrara oturduğunu söyleyen İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Orta yaşa gerçek yeni bir dönemeç başlar. Bayanlarda menopozla birlikte östrojen ve progesteron azalırken, erkeklerde testosteron daha yavaş fakat yıllara yayılan bir süreçte geriler. Melatonin ve büyüme hormonu üzere başka sistemler de vakit içinde değişir. Bunları kayıp olarak görmek yerine, vücudun yeni bir istikrar kurma eforu olarak kıymetlendirmek gerekiyor” sözlerini kullanıyor.

HORMONLARINIZI DESTEKLEMEK ELİNİZDE

Yaşla birlikte hormon seviyelerinde meydana gelen değişimler doğal olsa da ömür biçimi seçimlerinin de hormonal dengeyi ve sağlıklı yaşlanma sürecini direkt etkilediğini belirten  Dr. Erkan Sarıyıldız, hormonların sağlıklı çalışmasını desteklemek için şu tekliflerde bulunuyor: 

– Kaliteli uykuya öncelik verin

Melatonin ve büyüme hormonu başta olmak üzere birçok hormon gece uykusu sırasında düzenlenir. Yetersiz uyku hormonal dengeyi bozabilir.

 – Düzenli idman yapın

Kas kütlesini koruyan direnç idmanları ve aerobik aktiviteler, insülin hassaslığını artırırken testosteron ve büyüme hormonu üzere sistemlerin sağlıklı çalışmasına da katkı sağlar.

– Kas dostu ve istikrarlı beslenin

Yeterli protein, sağlıklı yağlar ve liften güçlü beslenme; insülin, tiroid hormonları ve metabolik sıhhatin korunmasında değerli rol oynar.

– Stresi yönetmeyi öğrenin

Kronik gerilim sebebiyle daima yüksek seyreden kortizol, vakit içinde hem hormonal dengeyi hem de genel sıhhati olumsuz etkileyebilir.

– Sağlıklı kiloyu koruyun ve nizamlı denetimlerinizi ihmal etmeyin

Hormonal değişimler yaşla birlikte kaçınılmaz olsa da nizamlı takip ve sağlıklı ömür alışkanlıkları bu sürecin daha istikrarlı geçirilmesine yardımcı olur. Uygun yaşlanmanın tesadüf olmadığını, vücudumuzun kimyasını okumayı öğrenmekten geçtiğini tabir eden İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Erkan Sarıyıldız, “Hormonlar birbirinden bağımsız çalışmaz. Kas sıhhati, uyku, metabolik sıhhat ve gerilim idaresi hormonal dengeyi direkt tesirler. Bu sebeple güzel yaşlanmak tek bir hormona odaklanmakla değil, bütün sistemi korumakla mümkündür. Hormonlarımızı anlamak, sırf bir hastalığı tedavi etmek değil, önümüzdeki sağlıklı on yılları kendi ellerimizle inşa etmek demektir. Uzun yaşamak birçok vakit bahta bağlıdır; ancak düzgün yaşamak, büyük ölçüde bizim seçimlerimizin sonucudur” diyor.