OKUL DÖNÜŞÜ KAYGISINDA SABIR, EMPATİ VE DESTEK: AİLELERİN VE ÖĞRETMENLERİN ROLÜ

Yaz tatilinin ardından okula dönüş, çocuklar için yalnızca fiziksel bir yeniden düzenleme değil, duygusal bir geçiş olabilir. Psikolog Esma Burhan, bu dönemin bazı çocuklarda kaygı, huzursuzluk ve isteksizlik gibi belirtilerle kendini gösterebileceğini belirterek, ailelere ve öğretmenlere sabır, empati ve güven odaklı bir yaklaşım öneriyor. Bu süreçte çocuklar için duygu ve ihtiyaçların anlaşılması büyük önem taşıyor.

“Tatil Sonrası Kaygı, Huzursuzluk ve İsteksizlik Görülmesi Normal” diyen Burhan, tatil boyunca çocukların özgür bir yaşam tarzına alıştıklarını hatırlatarak, okula dönüşte bazı psikolojik tepkilerin doğal olduğunu ifade etti. Özellikle ilk hafta içinde ‘okula gitmek istememe’, huzursuzluk, ayrılma kaygısı ve bedensel şikâyetler görülebileceğini belirtti. Bunlar çoğunlukla geçicidir; ancak belirtiler üç haftadan uzun sürerse veya günlük yaşamı bozarsa uzman desteği almak gerektiğini vurguladı.

“Çocuğun Kaygısını Anlayın, Duygularını Küçümsemeyin” Burhan, çocukların ‘okula gitmek istemiyorum’ gibi ifadelerinin altında derin bir kaygı veya güvensizlik barındırabileceğini açıkladı. Ebeveynlerin yaklaşımının süreci doğrudan etkilediğini söyleyen uzman, “Duyguyu görmezden gelmek ya da mantıklı açıklamalarla geçiştirmek genelde ters etki yapar. ‘Bu duyguyu yaşaman çok normal, seni anlıyorum’ demek, çocuğun güven duygusunu güçlendirir.

“Okul Yolculuğunu Küçük Adımlarla Kolaylaştırın” adlı bölümde Burhan, kaygıyı azaltmak için önceden hazırlık yapılmasını öneriyor. Aileler şu adımları uygulayabilir:

• Önceden konuşun: Okulda neler olacağını ve bir günün nasıl geçeceğini çocuğunla birlikte konuşun.
• Hazırlıkları birlikte yapın: Çanta, kıyafet gibi hazırlıkları birlikte planlayın ve çocuğu sürece dahil edin.
• Rutin oluşturun: Sabah kalkış ve akşam yatış saatlerini tatil bitmeden birkaç gün önce okul düzenine göre ayarlayın.
• Okul sonrası kaliteli zaman geçirin: İlk haftalarda çocuğa birlikte kaliteli zaman ayırmak aidiyet duygusunu güçlendirir.
• Duygularını paylaşmasına alan tanıyın: Her gün okulda neler yaşadığını ve hissettiklerini ifade edebileceği güvenli bir ortam sağlayın.

“Sonuca Değil, Çabaya Odaklanın” Burhan, özgüven gelişiminde ebeveyn tutumunun kilit rol oynadığını vurguluyor. “Sadece başarıyı övmek yerine, çabanın ve gayretin takdir edilmesi daha değerli.” Örneğin, bir ödevde zorlanan çocuk tamamlayınca ‘Çok uğraşmışsın, vazgeçmeden tamamlaman harika’ gibi ifadeler, çocuğun kendi emeğini fark etmesini sağlar ve öğrenme sürecine değer vermeyi öğretir. Ayrıca aşırı korumacı tutumların bağımsızlık ve problem çözme becerilerini zayıflattığına dikkat çekiyor: “Her adımda yönlendirmeye ihtiyaç duyan çocuk, ileride karar almakta tereddüt yaşayabilir.”

“Kardeş Kıskançlığı ve Ayrılık Kaygısı Bu Dönemde Artabilir” Burhan, özellikle yeni başlayanlar ve uzun aradan sonra dönen çocuklarda bu duyguların sık görüldüğünü belirtiyor. “Kardeşlerini özlemeleri normaldir. Evdeki kardeşlerle geçirecekleri zamanı önceden planlamak güven verir.” Okuldan döndüklerinde birlikte vakit geçirmek ve net açıklamalar yapmak, çocuğa güven sağlar. Belirtiler yoğunlaşırsa psikolojik destek almak önemlidir.

“Velilere ve Öğretmenlere En Önemli Tavsiye: Sabır, Empati ve Güven” Burhan, yeni eğitim-öğretim yılında herkesin uyum sürecine ihtiyacı olduğuna vurgu yapıyor. “Çocuklar farklı hızlarda adapte olur. Sabırla yaklaşmak, duygularına empati göstermek ve güven aşılamak çok önemlidir. Sınıfta kapsayıcı ve teşvik edici bir tutum, velilerin ise koşulsuz sevgi sunması süreci kolaylaştırır.” Bu bakış açısı, çocuk için yargılamayan ve sevgi dolu bir iletişim ile en güçlü destek oluyor.