Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Bir periyot yaşına uygun ve akıcı konuşan çocukların vakit zaman daha küçük bir çocuk üzere konuşmaya başlaması, ebeveynlerde ‘Bir sorun mu var?’ telaşına yol açabiliyor. Uzmanlara nazaran ise bebeksi konuşmayı değerlendirirken sadece konuşmanın biçimine değil; ne vakit ortaya çıktığına, ne kadar sürdüğüne, hangi durumlarda görüldüğüne ve çocuğun daha evvel kazandığı maharetleri koruyup korumadığına bakmak gerekiyor. Bu davranış birden fazla vakit ‘şımarıklık’ ya da ‘ilgi çekme çabası’ olarak değerlendirilmemeli; çocuğun yaşadığı hisler ve karşılamaya çalıştığı gereksinimler da göz önünde bulundurulmalı. Uzm. Psk. Ayşe Burcu Durak ve Çocuk Hastalıkları Uzm. Dr. Pınar Karadeniz regrasyon ismi verilen bu durumu ebeveynler için Milliyet.com.tr okurlarına anlattı.

ÇOCUKLAR NEDEN BEBEK TAKLİDİ YAPMA İHTİYACI DUYUYOR?

Normal biçimde konuşan çocukların bir anda bebek taklidi yapar üzere konuşmaları toplumda ekseriyetle üzerine pek düşülmemesi gereken bir husus olarak kabul görüyor. Fakat bu birtakım durumlarda takviye alınması gereken ve kesinlikle bir uzmanın görüşünün alınması gereken bir husus olarak karşımıza çıkıyor. Uzm. Psk. Ayşe Burcu Durak’a nazaran bir çocuğun daha evvel kullandığı yaşına uygun konuşma biçimini bırakıp vakit zaman daha küçük bir çocuğa has ses tonu kullanması, her vakit bir gelişimsel sorun manasına gelmiyor. Özellikle küçük çocuklarda bu davranış, gelişimin doğal bir kesimi olan süreksiz gerileme (regresyon) biçiminde ortaya çıkabiliyor. Çocuk Hastalıkları Uzm. Dr. Pınar Karadeniz de mevzuya ait açıklamasını şu formda yapıyor: “Bir çocuk vakit zaman bebeksi bir ses tonuyla konuşmaya başladığında bizim için değerli olan, bunun sadece konuşma biçiminde bir değişiklik mi olduğu, yoksa çocukta daha evvel kazanılmış bir marifetin sahiden kaybolup kaybolmadığıdır.”

Ancak kimi durumlarda bu davranışın ne vakit ortaya çıktığına bakmak gerekiyor. Uzm. Psk. Ayşe Burcu Durak, “Psikolojik açıdan baktığımızda bebeksi konuşma bazen çocuğun ilgi, yakınlık, itimat ve bakım gereksinimini söz etme biçimi olabilir. Çocuk “Ben de küçük olmak istiyorum”, “Benimle de ilgilen”, “Beni hâlâ seviyor musun?” üzere hisleri sözel olarak söz edemediğinde bunu davranış üzerinden gösterebilir. Bunun yanı sıra taklit de kıymetli bir faktördür. Çocuk etrafında daha küçük bir kardeşin bebeksi konuşmalarını duyuyor, bu konuşmaya yetişkinlerin yoğun ilgi gösterdiğini gözlemliyorsa, bu irtibat biçimini deneyebilir. Hasebiyle davranışın ne vakit ortaya çıktığı ve çocuğa ne sağladığı epeyce önemlidir“ açıklamasında bulunuyor.

OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE SIKLIKLA GÖRÜLEBİLİR

Bebeksi konuşmanın bilhassa yürümeye başlayan çocukluk ve okul öncesi devirde daha sık görüldüğünün altını çizen Uzm. Psk. Ayşe Burcu Durak, Regresif davranışların bilhassa okul öncesi devirde yaygın olduğunu fakat daha büyük çocuklarda da ortaya çıkabileceğini belirtiyor. Uzman isim şöyle bir ayrım yapıyor: “Normal demek, davranışın her şartta göz ardı edilmesi manasına gelmez. Çocuk örneğin 3–5 yaş arasında yaşına uygun konuşabiliyor lakin vakit zaman oyun sırasında yahut ilgi istediğinde bebeksi bir ses kullanıyorsa ve bunun dışında gelişimi yaşına uygun devam ediyorsa, bu çoğunlukla süreksiz ve bağlama bağlı bir davranış olarak kıymetlendirilebilir. Özellikle okul öncesi devir, çocukların “büyümek” ile “küçük kalmak” arasında gidip gelebildikleri bir devirdir. Bir gün “Ben artık büyüdüm, kendim yapacağım” derken öbür bir gün “Bana sen yardım et” demesi gelişimsel olarak şaşırtan değildir. Lakin çocuğun yaşı ilerledikçe davranışın daima hale gelmesi, fonksiyonelliği bozması yahut gerçek marifet kayıplarının eşlik etmesi durumunda kıymetlendirme gerekir.”

Çocuğunda bu tip davranışları gören ebeveynlerin akıllarındaki en büyük soru işareti ise kardeş doğumu, aile içinde yaşanan değişiklikler ve okul sıkıntıları. Uzm. Psk. Ayşe Burcu Durak Özellikle çocuğun hayatında değerli bir değişiklik olduğunda regresif davranışlar görülebileceğini hatırlatıyor. Kardeş doğumunun bunun en bilinen örneklerinden biri olduğunu söyleyen Durak, yeni bebeğin daha fazla bakım ve ilgiye gereksinim duyması, büyük çocuğun kendisini bir anda “büyümüş” ve daha az ilgi gören çocuk üzere hissetmesine sebep olabileceğini söylüyor. Bu durumda çocuğun daha küçük yaş davranışlarına dönerek ebeveyninin ilgisini yine çekmeye çalışabileceğini iletiyor. Bununla birlikte kardeş doğumunu otomatik olarak “travmatik” yahut sorun yaratıcı bir olay olarak değerlendirmenin hakikat olmadığının altını çizen Durak, kardeş dışında; taşınma, okul değişikliği, okulda yaşanan zahmetler, ebeveynlerin ayrılması, aile içindeki çatışmalar, ebeveynin çocuğa ayırdığı vaktin azalması, hastalık yahut öteki değerli hayat değişikliklerinin de çocukta süreksiz regresif davranışlara taban hazırlayabileceğinin bilgisini verdi.

Uzm. Dr. Pınar Karadeniz ise çocuğun vakit zaman küçük bir çocuk üzere konuşmasıyla, daha evvel yapabildiği bir şeyi artık yapamaması durumunun birebir olmadığını, sözlerinde, anlamasında, irtibatında ya da öbür gelişim basamaklarında gerçek bir kayıp fark ediliyorsa pediatrik değerlendirmenin geciktirilmemesi gerektiğinin altını çizerek açıklamalarını sonlandırdı.

Kaynak : Milliyet

The post ‘Şımarıklık’ deyip geçmeyin! Çocuğun bebek üzere konuşması aslında ne anlatıyor? first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Çocuk “Göremiyorum” Demeyebilir

Bir yetişkin görmesindeki bulanıklığı fark ederek bunu tabir edebilirken çocuklarda durum her vakit bu kadar besbelli olmayabilir. Çocuk, doğduğundan yahut küçük yaşlardan itibaren belli bir görme seviyesine alışmışsa gördüğü manzaranın öteki insanlardan farklı olduğunu anlamayabilir. Bu sebeple görme sıkıntıları bazen direkt “göremiyorum” şikayeti yerine davranışlar üzerinden kendini gösterebilir. Okumaktan çabuk sıkılma, ödev sırasında huzursuzlaşma, kitabı yahut defteri göze fazla yaklaştırma, tahtayı görmekte zorlanma ya da görsel dikkat gerektiren çalışmalardan kaçınma bunlar arasında yer alabilir. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. İsmail Diri, “Çocuğun okumak istememesi yahut ödev sırasında kısa müddette yorulması sırf davranışsal sebeplerle değerlendirilmemeli. Bilhassa bu duruma gözleri kısarak bakma, yakına fazla yaklaşma, baş ağrısı yahut göz yorgunluğu üzere belirtiler eşlik ediyorsa görme işlevlerinin da kıymetlendirilmesi gerekebilir” diyor.

Ödevden Kaçıyor mu, Görmekte mi Zorlanıyor?

Okulun birinci vakitlerinde ailelerin ayırt etmekte zorlandığı durumlardan biri, çocuğun ders yapmak istememesi ile görsel zorlanmanın birbirine benzeri davranışlara yol açabilmesi. Miyopi, hipermetropi ve astigmatizma üzere kırma kusurları ile şaşılık ve kimi göz hareketi sıkıntıları çocukların görsel performansını etkileyebilir. Bununla birlikte okumayla ilgili her zahmetin göz kaynaklı olduğu düşünülmemeli; öğrenme zahmetleri, dikkat problemleri ve farklı gelişimsel etkenler de benzeri yakınmalara sebep olabilir. Bu sebeple belirtilerin sebebinin muayene ve gerektiğinde ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmesiyle belirlenmesi değer taşır.

Aileler Evde Hangi İşaretlere Dikkat Edebilir?

Çocuğun kitabı yahut defteri yüzüne çok yaklaştırması, televizyona daima yaklaşması, uzaktaki yazıları görmek için gözlerini kısması, başını muhakkak bir yöne eğerek bakması yahut sık sık gözlerini ovuşturması görmeyle ilgili kıymetlendirilmesi gereken işaretlerden bazılarıdır. Okuma sırasında sık sık yer kaybetme, satırı parmakla takip etme, kısa müddetli yakın çalışmanın akabinde gözlerde yorulma, sulanma ya da baş ağrısı tanım edilmesi de ailelerin gözlemleyebileceği belirtiler arasındadır. Lakin tek başına bu davranışlardan rastgele biri makul bir göz hastalığının göstergesi olarak kabul edilmemelidir. Bilhassa belirtilerin daima tekrarlaması, okul performansını yahut günlük ömrü etkilemesi durumunda göz muayenesiyle kıymetlendirme yapılması uygun olabilir.

“Gözlük Takarsa Gözü Tembelleşir” Düşüncesi Doğru mu?

Çocukluk çağında gözlük kullanımı konusunda ailelerin karşılaştığı yaygın yanlış inanışlardan biri, gözlük kullanmanın gözü “tembelleştireceği” niyetidir. Gözlük, gerekli olduğu durumlarda kırma kusurunun düzeltilerek imajın retinaya daha net ulaşmasına yardımcı olur. Çocukluk devrinde iki göz arasında besbelli numara farkı, yüksek kırma kusuru yahut şaşılık üzere birtakım durumlarda net görmenin sağlanamaması ambliyopi olarak isimlendirilen göz tembelliğinin gelişimi açısından değer taşıyabilir. Op. Dr. İsmail Diri, “Gözlük kullanılması gerekip gerekmediği çocuğun yaşı, göz numarası, iki göz arasındaki fark, şaşılık bulunup bulunmadığı ve görme seviyesi üzere birçok faktör birlikte kıymetlendirilerek belirlenir. Burada kıymetli olan, ailelerin gözlüğü ziyanlı bir alışkanlık olarak görmemesi ve tabip tarafından önerilen takip planına uymasıdır” sözlerini kullanıyor.

Çocuklarda Göz Muayenesi Yetişkinlerden Farklıdır

Çocukların gözleri yakın uzaklığa odaklanma konusunda güçlü bir ahenk kapasitesine sahiptir. Bu durum bilhassa birtakım hipermetropi bedellerinin rutin ölçümlerde olduğundan farklı kıymetlendirilmesine sebep olabilir. Doktor gerekli gördüğünde sikloplejik, yani gözün odaklanma sistemini süreksiz olarak etkileyen damlalardan yararlanarak kırma kusurunu kıymetlendirebilir. Damlaların akabinde göz bebeğinde büyüme, yakını görmede süreksiz bulanıklık ve ışığa karşı hassasiyet oluşabilir. Bu tesirlerin mühleti kullanılan ilaca ve çocuğun ferdî özelliklerine nazaran değişebilir. Ailelerin muayene öncesinde çocuğa yapılacak süreçleri yaşına uygun ve korku oluşturmayacak bir lisanla anlatması, muayene sürecine ahengi kolaylaştırabilir.

Gözlük Gerekiyorsa Çocuğun Günlük Yaşamı da Düşünülmeli

Muayene sonucunda gözlük kullanımı önerilen çocuklarda sadece göz numarası değil, gözlüğün günlük kullanım şartlarına uygunluğu da kıymet taşır. Çerçevenin çocuğun yüzüne uygun olması, burun ve kulak bölgesine rahatsızlık vermemesi ve etkin günlük ömür sırasında rahat kullanılabilmesi göz önünde bulundurulabilir. Çocuklarda kullanılacak gözlük camı ve çerçevesinin özellikleri ise reçete, yaş, kullanım şartları ve kişisel ihtiyaçlar doğrultusunda değerlendirilmelidir.

Okul Başarısındaki Her Değişiklik “İsteksizlik” Olarak Görülmemeli

Okula başlamak çocuk açısından sadece yeni bir toplumsal etrafa girmek manasına gelmiyor. Tahtadaki yazıyı takip etmek, kitap okumak, deftere yazmak ve uzun mühlet yakın uzaklığa odaklanmak üzere görsel misyonların yoğunluğu da artıyor. Bu sebeple daha evvel günlük hayatta fark edilmeyen bir görme sorunu okul periyodunda belirginleşebiliyor. Op. Dr. İsmail Diri, ailelerin bilhassa çocuğun davranışındaki yeni değişikliklere dikkat etmesi gerektiğini belirterek, “Bir çocuk daima tahtayı göremediğini söylüyor, deftere fazla yaklaşıyor, gözlerini kısıyor yahut yakın çalışmalarda baş ağrısı ve göz yorgunluğundan yakınıyorsa bunu sırf ders yapmak istememesiyle açıklamamak gerekir. Bu belirtilerin altında gözle ilgili bir durum olup olmadığı göz muayenesiyle değerlendirilebilir” diyor. Çocukluk çağında görme gelişiminin devam etmesi sebebiyle göz sıhhatinin makul aralıklarla kıymetlendirilmesi değer taşıyor. Ailelerin çocuğun şikayetlerini küçümsememesi, öğretmenlerin sınıf içindeki müşahedelerini dikkate alması ve görmeyle alakalı olabilecek belirtilerde sıhhat profesyoneline başvurması, mümkün problemlerin erken periyotta fark edilmesine katkı sağlayabilir.

Kaynak : Milliyet

The post “Ders yapmak istemiyor” sanmayın! Çocuğunuz görmekte zorlanıyor olabilir first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Biricik Suden, eşinin çocuk istemiş olabileceğini de dile getirdi fakat doğal yollarla çocuk sahibi olamadıklarını ifade etti. Ayrıca çocuk ağlamasına karşı tahammülsüzlüğünü yineledi ve “Çocuk başkasının olduğunda severim; çocuk viyaklamasına dayanamam, en rahatsız olduğum şey bu.” sözleriyle sınırlarını belirtti. Suden, dışarıda duyulan çocuk sesi karşısında bile rahatsızlığını vurguladı: Restoranda yan masadaki bir çocuğun ağlaması durumunda ya idare ederim ya da mekandan ayrılırım; sessiz olmayan bir çocuğu büyütmektense uzak durmak daha sakinleştirici geliyor. Bu konudaki hassasiyetini bir kez daha ortaya koydu.

The post Biricik Suden’in Çocuk Sesleri Üzerine Açıklamaları: Rahatsızlık ve Özgürlük Arayışı first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Çocuğunuz yaşıtlarından çok daha süratli mı öğreniyor, daima sorular soruyor yahut muhakkak mevzulara yoğun bir ilgi mi gösteriyor? Güçlü hafıza, süratli öğrenme, gelişmiş sorun çözme marifetleri, yoğun merak ve yaratıcı düşünme üzere özellikler üstün zekânın işaretleri arasında gösteriliyor. Fakat uzmanlara nazaran her üstün zekâlı çocuk bu özelliklerin tamamını birebir formda göstermeyebiliyor. Kimi çocuklar zihinsel olarak yaşlarının çok üzerinde hususları kavrarken, hislerini yönetme ve toplumsal bağlantılar konusunda kendi yaşlarına mahsus gereksinimler taşıyabiliyor. Bu sebeple çocuğun bilişsel, duygusal ve toplumsal gelişiminin bir bütün olarak kıymetlendirilmesi değer taşıyor. Tam da bu noktada, bir evcil hayvanla kurulan münasebetin kimi çocuklar için destekleyici bir rol oynayabileceği belirtiliyor. Bu bir halk efsanesi mi yoksa bilimsel olarak evcil hayvan beslemek üstün zekalı çocukların gelişimi için nitekim kıymetli mi? Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Doç. Dr. Songül Derin mevzuya ait bilinmeyen ayrıntıları Milliyet.com.tr’ye anlattı.

ÇOCUKLARIN SOSYAL ETKİLEŞİMİNİ ARTIRIYOR

Açıklamalarına evcil hayvanların üstün potansiyelli çocuklar üzerindeki tesirlerini direkt inceleyen araştırmaların şimdi hudutlu olduğunu bu sebeple eldeki bulguların kıymetli bir kısmını çocuklarda insan-hayvan etkileşimi üzerine yapılan genel araştırmalardan geldiğini söyleyerek başlayan Doç. Dr. Songül Derin, “Evcil hayvanların çocuklar açısından en kıymetli özelliklerinden biri, bağlantının akademik muvaffakiyete ya da toplumsal performansa dayanmaması“ dedi. Bir köpeğin, kedinin yahut öbür bir evcil hayvanın çocuğun notlarıyla, zekâ seviyesiyle ya da başarısıyla ilgilenmediğini bu durumun, kendisini vakit zaman ‘farklı’ hisseden bir çocuk için rahat ve yargılanmadığını hissettiği bir bağ alanı oluşturabileceğinin altını çizdi. Üstelik hayvanların kimi çocuklar için toplumsal bir köprü de olabileceğinin altını çizen Doç. Dr. Songül Derin, “Örneğin bir köpekle parka çıkmak, çocukların öteki çocuklarla konuşmasını yahut ortak bir ilgi alanı üzerinden bağlantı kurmasını kolaylaştırabiliyor. Bu durum elbette her çocukta tıpkı halde ortaya çıkmıyor. Evcil hayvanın toplumsal maharetleri otomatik olarak geliştirdiğini söylemek yerine, birtakım çocuklar için toplumsal etkileşimi kolaylaştırabilecek bir ortam sağlayabileceğini söylemek daha doğru“ sözlerini kullandı.

KORTİZOL DÜZEYİNİ AZALTIYOR!

Öte yandan birtakım çocukların hislerini beşerlerle konuşmak yerine bir hayvanın yanında daha rahat söz edebildiğini, evcil hayvanın sessizce yanında bulunması, çocuğa hislerini toparlamak için sakin bir alan sağlayabileceğinin altını çizen uzman isim, insan-hayvan etkileşimi üzerine yapılan araştırmalar da bilhassa köpeklerle etkileşimin gerilimle alakalı birtakım fizyolojik göstergelerde değişikliklerle irtibatlı olabileceğini gösterdiğini söyledi. Doç. Dr. Songül Derin, “Bazı çalışmalarda etkileşim sonrasında kortizol seviyelerinde azalma gözlenirken, sonuçların her çocukta birebir olmadığı ve tesirin etkileşimin biçimine, mühletine ve çocuğun özelliklerine nazaran değişebildiği belirtiliyor. Bu sebeple evcil hayvanı bir ‘terapi’ ya da ruhsal meseleleri çözen bir araç olarak görmek hakikat değil. Fakat birtakım çocuklar için günlük hayatta rahatlatıcı ve destekleyici bir bağlantı sağlayabilir“ açıklamasında bulundu.

Bazı üstün potansiyelli çocukların ilgi alanlarının yaşıtlarından farklı olması yahut kendilerini gereğince anlaşılmış hissetmemeleri sebebiyle toplumsal açıdan yalnızlık yaşayabileceğine değinen Doç. Dr. Songül Derin, evcil hayvanın bu çocuk için sistemli ve karşılıklı bir münasebet alanı oluşturabildiğine işaret etti. “Çocuk hayvanla konuşabilir, onunla oyun oynayabilir yahut sırf yanında vakit geçirebilir. Çocuklarda evcil hayvanlarla kurulan bağlantılar ile toplumsal dayanak ve yalnızlık arasında olumlu kontaklar bulunduğunu gösteren araştırmalar olsa da burada da dikkatli olmak gerekiyor“ diyen Derin, bir evcil hayvanın tek başına yalnızlık meselesini çözeceğini söylemenin mümkün olmadığını, bilhassa üstün potansiyelli çocuklarda vakit zaman kullanılan ‘varoluşsal yalnızlık’ kavramının evcil hayvanlarla bağlantısına dair ise direkt bilimsel ispatların şimdi kâfi olmadığını hatırlattı.

‘SORUMLULUK ALMAYI ÖĞRENEBİLİRLER’

Açıklamalarını sonlandırmadan evvel bilimsel araştırmaların bugünkü noktası, evcil hayvanların üstün potansiyelli çocuklar için özel ve kanıtlanmış bir gelişim aracı olduğunu söylemeye şimdi müsaade vermediğini ileten Doç. Dr. Songül Derin, çocuklarda insan-hayvan etkileşimi üzerine yapılan çalışmaların; gerilimin düzenlenmesi, toplumsal etkileşim, sorumluluk ve sosyal-duygusal tecrübeler açısından kimi olumlu sonuçlara işaret ettiğinin altını çizdi. Doç. Dr. Derin, “Dolayısıyla bir evcil hayvan, üstün potansiyelli bir çocuğun hayatındaki tüm zahmetleri ortadan kaldıracak bir tahlil değil. Fakat çocuğun muhtaçlıkları, ailenin şartları ve hayvanın özellikleri birbiriyle uyumlu olduğunda, çocuk için yargılanmadan bağ kurabileceği, öbür bir canlının muhtaçlıklarını fark edebileceği ve günlük hayat içinde sorumluluk almayı öğrenebileceği özel bir arkadaşlık alanı oluşturabilir” açıklamasında bulundu.

Evcil hayvan sahiplenme kararının, sırf çocuğun gelişimine sağlayabileceği muhtemel katkılar üzerinden değil, çocuğun bir hayvanla yaşamaya istekli olup olmadığı, hayvanla kuracağı bağın onun muhtaçlıkları ve duyusal özellikleriyle uyumlu olup olmadığı ve ailenin hayvanın hayat uzunluğu bakımını üstlenmeye hazır olup olmadığı da dikkate alınarak verilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Kaynak : Milliyet

The post Üstün zekâlı çocuklarda şaşırtan bağ! Kortizol düzeyini düşürüyor, toplumsal bağları güçlendiriyor first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Bazı sesleri çıkarmakta zorlanabilirler

Dil hareketlerinin kısıtlanmasının bilhassa kimi seslerin çıkarılmasında zahmet yaratabileceğini belirten Çocuk Diş Hekimi Dt. Nurgül Demir, “Çocuklar, bilhassa lisan ucunun hakikat hareketi ile çıkarılabilen ‘l, r, t, d, n, s, ş, z, j’ üzere sesleri çıkartmakta zorlanabilirler yahut bu sesleri farklı biçimde çıkarabilirler” tabirlerini kullandı. Kısa lisan bağı ve lisan hareketlerini kısıtlayan yapısı, tıpkı vakitte çocuğun yutkunması sırasında lisanın üst damağı desteklemesini engelleyerek, dişlerde dizilim ve çenelerde gelişim bozukluklarına, hatta çiğneme işlevlerini etkileyebilecek kapanış bozukluklarına neden olabilir. Bilhassa konuşmaya şimdi başlamamış çocuklarda ebeveynler tarafından fark edilmesi güç olabilecek lisan bağı patolojileri, rutin çocuk diş doktoru muayenesi sırasında çarçabuk tespit edilebilir.

Dil bağını ebeveynler nasıl fark edebilir?

Bazı çocuklarda lisan bağının kısa olduğu ebeveynler tarafından da gözlemlenebilir. Çocuğun yutkunma sırasında lisanını rahat hareket ettiremeyerek zorlanması, kimi seslerin çıkarılmasında farklılıklar ve rutin bir kulak burun boğaz muayenesi sırasında lisan çıkarma hareketinin yapılamaması üzere bulgular günlük hayatta dikkat çekebilir. Dt. Nurgül Demir, ileri boyutlardaki lisan bağı patolojilerinde görülebilecek bulgulara ait, “İleri boyutlardaki lisan bağı patolojilerinde, lisanın dudaklara dahi değdirilememesi, lisan bağının tedavi edilmesi gerektiğini gösteren kıymetli işaretlerdir. Dilini dışarı uzatması istendiğinde, lisanın bulunduğu pozisyonda bombeleşmesi ve lisan ucunun ‘V’ formunu alması, daha spesifik bir bulgu olarak karşımıza çıkar” dedi.

Kaynak : Milliyet

The post Konuşmayı geciktirmiyor fakat söylemi etkiliyor! Lisan bağı, nasıl fark edilir? first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

The post Çocuk Ayakkabısı Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler: Numara, Malzeme ve Doğru Model first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Tatil devrinde çocukların geç saatlere kadar uyanık kalmasının uyku tertibini değiştirebildiğini lisana getiren Medical Park Göztepe Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Ayberk Özkavaklı, okul periyoduna geçişte bu nizamın kademeli olarak tekrar oluşturulmasının kıymetli olduğunu belirtti. Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Tatil sonrası uyku nizamını bir gecede değiştirmeye çalışmak ekseriyetle işe yaramıyor. Çocuğun biyolojik saatinin yine ahenk sağlaması için yatış ve bilhassa sabah kalkış saatlerini kademeli olarak erkene çekmek daha hakikat. Her gün 15-30 dakikalık değişiklikler birden fazla çocuk için kâfi oluyor. Sabah tıpkı saatte kalkmak ve günün erken saatlerinde gün ışığı almak da bu geçişi bariz formda kolaylaştırıyor” diye konuştu.

Çocukların muhtaçlık duyduğu uyku müddetinin yaşa nazaran değiştiğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Genel olarak 1-2 yaşındaki çocukların günde 11-14 saat, 3-5 yaş kümesinin 10-13 saat, 6-12 yaş kümesinin 9-12 saat, ergenlerin ise 8-10 saat uyumasını öneriyoruz. Burada sırf müddet değil, uykunun tertipli ve kaliteli olması da önemli” dedi. Kâfi uykunun okul çağındaki çocukların bilişsel ve duygusal fonksiyonları açısından kıymetli olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Özellikle okul çağında kâfi uyku; dikkat, hafıza, öğrenme ve duygusal düzenleme üzerinde direkt etkili” sözlerini kullandı.

Uyku sistemindeki bozulmanın çocukların okul ömrünü da etkileyebileceğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, uykunun gün içerisinde öğrenilen bilgilerin işlenmesi ve hafızanın güçlenmesi açısından değerli bir süreç olduğunu söyledi. Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Yetersiz yahut sistemsiz uyuyan bir çocukta dikkat müddeti kısalabilir, konsantrasyon zahmeti ve öğrenmede zorlanma görülebilir. Çocuklarda uykusuzluk her vakit erişkinlerdeki üzere uyuklama halinde ortaya çıkmıyor; birtakım çocuklarda tam aksine hareketlilik, huzursuzluk ve dürtüsellik ön plana çıkabiliyor. Hasebiyle kâfi uyku, okul muvaffakiyetinin da değerli bileşenlerinden biri” diye konuştu.

Çocukların yeni uyku sistemine geçişine okul başlamadan evvel başlanmasının süreci kolaylaştırabileceğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Çoğu çocuk için okul başlamadan yaklaşık bir hafta evvel başlamak kâfi. Lakin tatil boyunca yatış saati birkaç saat ileri kaymışsa 10 gün-2 hafta öncesinden başlamak daha rahat olabilir” dedi. Emel çocuğu bir anda erken yatırmak değil, uyku saatlerini küçük adımlarla değiştirmek olduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Yatış ve kalkış saatlerini mümkünse her gün küçük aralıklarla erkene çekerek okulun birinci sabahına hazır hale getirmek gerekiyor” açıklamasında bulundu.

Gece geç saatlere kadar tablet, telefon yahut televizyon kullanımının çocukların uyku tertibini olumsuz etkileyebileceğini söz eden Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, bunun iki farklı sistem üzerinden gerçekleşebildiğini belirtti. Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Ekran ışığının uyku-uyanıklık döngüsünü düzenleyen melatonin salgısını geciktirebilmesi kelam konusu. Bunun yanında oyun, görüntü ve sosyal medya üzere içerikler çocuğun zihinsel uyarılmışlığını artırabiliyor. Sonuçta çocuk yatağa daha geç gidebiliyor, uykuya dalması uzayabiliyor ve toplam uyku müddeti azalabiliyor” dedi.

Çocukların uykuya hazırlanması için yatmadan evvelki sürecin sakin geçirilmesinin değerine değinen Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “İdeal olan, uyku öncesindeki son bir saatin mümkün olduğunca ekransız geçirilmesi. Telefon, tablet ve televizyonu yatak odasının dışında tutmak da bu mevzuda ailelere yardımcı olabilir. Bu süreyi bir yasaklama dönemi üzere değil, çocuğun günün temposundan çıkıp uykuya hazırlandığı bir vakit dilimi olarak düşünmek daha hakikat. Kitap okumak, sohbet etmek yahut sakin bir aile rutini oluşturmak düzgün alternatifler” diye konuştu.

Sabah okula kalkmakta zorlanan yahut gün içerisinde daima uykulu olan çocuklarda öncelikle uyku mühletinin kıymetlendirilmesi gerektiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Geç yatıp erken kalkan bir çocukta sabah uyanma zahmetinin en sık sebebi doğal olarak uyku eksikliği. Fakat kâfi müddet uyumasına karşın sabah çok güç uyanıyor yahut gün içinde bariz uykululuk yaşıyorsa uyku kalitesini de sorgulamak gerekir. Bilhassa nizamlı horlama, ağızdan soluma, uykuda nefes duraklaması, çok sık uyanma yahut huzursuz uyku varsa altta yatan bir uyku bozukluğu açısından kıymetlendirme gerekebilir” ikazında bulundu.

Hafta içi ve hafta sonu arasındaki uyku saatlerinin besbelli formda farklılaşmasının çocukların uyku sistemini bozabileceğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, şu bilgileri paylaştı: “Hafta içi ile hafta sonu arasında birkaç saatlik fark oluştuğunda çocuk adeta her hafta küçük bir ‘jet lag’ yaşayabiliyor. Pazar günü öğleye kadar uyuyan bir çocuğun pazar akşamı erken uyuması, münasebetiyle pazartesi sabahı dinlenmiş kalkması zorlaşıyor. Hafta sonlarında elbette bir ölçü esneklik olabilir; fakat yatış ve kalkış saatlerinin hafta içinden çok fazla uzaklaşmaması, mümkünse farkın 1-2 saati aşmaması daha sağlıklı.”

Çocukların daha kolay uykuya dalabilmesi için sistemli bir uyku rutini oluşturulmasının kıymetine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “İyi bir uyku rutininin karmaşık olması gerekmiyor; asıl değerli olan her akşam misal halde tekrarlanması. Yatmadan 30-60 dakika evvel meskenin temposunu azaltmak, ışıkları biraz kısmak, akabinde pijama, diş fırçalama ve kitap okuma üzere sakin aktivitelerle devam etmek kâfi olabilir. Bu tekrarlar vakit içinde çocuk için ‘artık uyku vakti geliyor’ bildirisine dönüşüyor. Yatak odasının sessiz, karanlık ve rahat bir ortam olması da uykuya geçişi destekliyor” dedi.

Okullar açılırken ailelerin uyku sistemini sadece erken yatma saati üzerinden değerlendirmemesi gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Sabah kalkış saati, gün ışığı, fizikî aktivite, akşam ekran kullanımı ve uyku öncesi rutin aslında birebir sistemin parçaları” sözlerini kullandı. Ebeveynlerin de uyku konusunda dengeli davranmasının değerli olduğunu aktaran Dr. Öğr. Üyesi Özkavaklı, “Çocuk yatağa gönderilirken konutta televizyon ve telefon kullanımının yoğun formda devam etmesi kurallara ahengi zorlaştırabiliyor. Okul başlamadan evvel bu sistemi kademeli olarak oluşturmak, birinci haftanın hem çocuk hem de aile açısından çok daha rahat geçmesini sağlayacaktır” dedi.

Kaynak : Milliyet

The post Okul öncesi ailelere uyarı! Çocukların uyku tertibine ‘kademeli’ ayar first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Medipol Acıbadem Bölge Hastanesi Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. Dilara Füsun İçağasıoğlu, çocuklarda konuşma ve lisan gelişiminin tek başına söz sayısıyla değerlendirilmemesi, bağlantı ve toplumsal gelişimin birlikte ele alınması gerektiğini belirtti.

Hastaneden yapılan açıklamaya nazaran, çocuklarda lisan ve konuşma gelişimi farklı süratte ilerleyebilen bir süreç olmasına karşın yaşanan gecikmeler, bazen pak bir tablodan daha fazlasına işaret edebiliyor. Konuşmanın yanı sıra göz teması kurmama, seslere reaksiyon vermeme, isteklerini sadece işaretlerle anlatma yahut irtibat kurma isteğinin zayıf olması, daha yakından kıymetlendirilmesi gereken durumlar arasında yer alıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen İçağasıoğlu, konuşmanın sadece söz söylemekten ibaret olmadığını ve çocuğu söz sayısına nazaran değerlendirmenin her vakit hakikat olmayacağını tabir etti.

Çocuğun irtibat kurma ve toplumsallaşma isteği, jestleri, mimikleri, oturması, yürümesi, istediği şeyi sırf işaret ederek anlatması yahut bir yetişkinin elinden tutarak istediği yere götürmesi üzere durumların birlikte değerlendirmesi gerektiğine değinen İçağasıoğlu, çocuklarda göz teması kurmama ve seslere reaksiyon vermeme üzere belirtilerin görülmesi halinde ailelerin gecikmeden çocuk nörolojisi uzmanından takviye alması gerektiğini aktardı.

İçağasıoğlu, lisan gelişiminin sadece sözleri öğrenerek gerçekleşmediğini belirterek, “Çocuklar, konuşma ve lisan gelişimini yalnızca sözleri ezberleyerek sağlamaz. Oyun oynayarak, bağlantı kurarak ve akranlarıyla bir arada olarak sağlarlar. Ailelerin çocuklarına kitap okuması, oyun oynaması ve birlikte kaliteli vakit geçirmesi, lisan gelişimini destekliyor. Ayrıyeten ekran maruziyetinin de sonlandırılması gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Çocuklarda konuşma ve lisan gelişiminin birinci aylardan itibaren takip edilebildiğine değinen İçağasıoğlu, birinci aylarda göz teması ve manalı gülümseme üzere irtibat marifetlerinin, ilerleyen aylarda ise heceleme ve manalı sözlerin ortaya çıkmasının beklendiğini kaydetti.

İçağasıoğlu, çocuklar 1 yaş civarındayken manalı 1-2 söz söylemesinin, 2 yaş civarında ise söz sayısının artması ve iki sözlük cümleler kurmasının beklendiğini belirterek, şu sözleri kullandı:

“Her çocuğun gelişim suratı farklı olabilir. Geç konuşmak her vakit önemli bir sorunun varlığını göstermiyor, lakin erken teşhis, tedavinin muvaffakiyetini artırıyor. Bu sebeple ailelerin tasalarını göz ardı etmeden çocuğun gelişimindeki farklılıkları vaktinde değerlendirmesi, kıymet taşıyor.” 

Kaynak : Milliyet

The post Konuşma gecikmesine dikkat! Söz sayısından fazlasına bakılması gerekiyor first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Konya’da yaşayan, evli ve bir çocuk babası İbrahim Ekici, 31 Mart 2024 tarihinde meskeninde hayatını kaybetti. Aradan geçen iki yılı aşkın müddetin akabinde Ekici’nin kuşkulu mevti, yeni dönemine başlayan Müge Anlı ile Tatlı Sert programının gündemine taşındı.

Dosyanın merkezinde ise İbrahim Ekici’nin eşi Mine Ekici ve ailenin hayatına yaklaşık dört yıl evvel girdiği belirtilen Hüseyin Sarıbaş bulunuyor.

Yaşanan karmaşık olaylar, bir periyot Türkiye’nin gündemine oturan “Palu Ailesi” hadisesini akıllara getirdi ve belge kamuoyunda “İkinci Palu Ailesi vakası” olarak anılmaya başladı.

‘170 YAŞINDA VE 270 RUHANİ ASKERİ OLDUĞUNU’ İDDİA EDİYOR

İddiaya nazaran biri elektrik teknikeri, biri radyoloji teknikeri olan İbrahim-Mine Ekici çifti, doğuştan engelli kızları Zeynep için şifa ararken hayatları, kendisini 170 yaşında, 270 manevî asker ile dolaşan ve seçilmiş kişi olarak tanıtan belediye emekçisi Hüseyin Sarıbaş ile kesişti.

Sarıbaş’ın Ekici çiftini çocuklarıyla birlikte ölmeleri gerektiğine inandırdığı, onlara cennet ve tekrar diriliş vadettiği tez edildi. Hatta mevt tarihleri bile verdiği öne sürüldü.

‘SAFKAN VELİAHT ÇOCUK’ YALANI

İddiaya nazaran Hüseyin Sarıbaş, Mine Ekici ile kendisinin safkan bir çocuklarının olması gerektiği konusunda İbrahim Ekici’yi ikna etti.

Sarıbaş’ın, hem kendisinin hem de Mine Ekici’nin içine üç harfli girdiğini, çocuk yaptıklarında aslında kendilerinin değil o üç harflilerin çiftleşeceğini, safkan bir çocuk dünyaya geleceğini, bu süreçte İbrahim Ekici’nin ölmesi gerektiğini ve öldüğünde cennete gideceğini söylediği argüman edildi.

İbrahim Ekici, Hüseyin Sarıbaş’ın kendisine verdiği mevt tarihinden evvel hayatını kaybetti.

İBRAHİM EKİCİ’NİN ŞÜPHELİ ÖLÜMÜ

İbrahim Ekici’nin kız kardeşi Penbe Hanım, ağabeyinin vefatından açıkça Mine Ekici ve Hüseyin Sarıbaş’tan şüphelendiğini söyledi. Penbe Hanım’ın anlatımına nazaran İbrahim Ekici, 31 Mart sabahı saat 04.00-05.00 civarında konutta kötüleşti.Mine Ekici’nin sağlıkçı olmasına karşın eşine müdahale etmediği, saat 07.00 civarında Hüseyin Sarıbaş’ı aradığı ve ambulansın fakat 08.40 sıralarında çağrıldığı tez edildi.

Bir öbür dikkat çeken tez ise İbrahim Ekici’ye daha evvel öleceği bir tarih söylendiği yönünde oldu. Aktarılanlara nazaran İbrahim’e 21 Ağustos’ta öleceği ve akabinde cennete gideceği söylendiği, onun da bu tarihi beklediği öne sürüldü. Lakin Ekici, tez edilen tarihten aylar evvel, 31 Mart 2024’te hayatını kaybetti.

Mine Ekici ise kendisinin radyoloji teknikeri olduğunu ancak ilkyardım eğitimleri sayesinde ambulans gelene kadar eşine kalp masajı yaptığını öne sürdü.

TELEFON KAYITLARI KAN DONDURDU

Müge Anlı’nın canlı yayında açıkladığı telefon kayıtları ve mesajlaşmalar, İbrahim Ekici belgesindeki kuşkuları farklı bir boyuta taşıdı. İbrahim Ekici’nin annesi Saliha Ekici ve kuzeni Cengiz’in katıldığı yayında, Mine Ekici ile Hüseyin Sarıbaş arasındaki bir telefon görüşmesinin tape kayıtları kamuoyuyla paylaşıldı.

‘ADAMI ÖLDÜRDÜM, ÇOCUĞU YARIM BIRAKTIM’

İddiaya nazaran kelam konusu görüşme, İbrahim Ekici’nin öldüğü sıralarda gerçekleşti. Kayıtlarda Mine Ekici’nin, “Söylediğin her şeyi harfiyen yaptım; adamı öldürdüm, çocuğu yarım bıraktım! Niçin bu türlü yapıyorsun?” dediği aktarıldı. Hüseyin Sarıbaş’ın ise Mine’ye, “Hiçbir şey yapma, olağan hayatına devam et” dediği öne sürüldü.

MİNE EKİCİ: BİZİ BUNLARA İNANDIRDI

İddiaların odağındaki Mine Ekici, canlı yayında Hüseyin Sarıbaş ile ilgili açıklamalarda bulundu. Mine Ekici, “Üfürükçü Hüseyin’i eşimin halasının oğlu Müjdat buldu. Numarasını ondan aldık. Safkan çocuğu Hüseyin istedi. Bize vadettiği şey; çocuğun güzelleşecek. Çocuğumuzun üzerinden oynadı bize.” sözlerini kullandı.

Mine Ekici ayrıyeten, “Ben seçilmiş safkan kişiymişim, onunla birlikte olup onun soyunun devamı için o da vücut değiştirerek 170 yıldır devam ediyormuş yaşamaya.” dedi.

Hüseyin Sarıbaş’ın kendisine, safkan bir çocuk dünyaya gelmesi halinde engelli kızı Zeynep’in farklı bir vücutta sağlıklı formda hayata döneceğini söylediğini argüman eden Mine Ekici, “Bizi bunlara inandırdı.”ifadelerini kullandı.

HÜSEYİN SARIBAŞ İDDİALARI REDDETTİ

Dosyanın öbür tarafında yer alan Hüseyin Sarıbaş ise canlı yayında hakkındaki argümanların değerli bir kısmını reddetti. Sarıbaş, “veliaht çocuk” fikrini kendisinin ortaya atmadığını savundu.

Bu telaffuzun Mine’nin içine girdiğini argüman ettiği “Meryem” isimli varlıktan geldiğini öne süren Sarıbaş, Mine’ye arkadaşının eşi olduğu için dokunmayacağını söylediğini tabir etti.

HUKUKİ SÜREÇ DEVAM EDİYOR

Müge Anlı, Hüseyin Sarıbaş’ın daha evvel aldığı altı aylık cezanın bu mevt evrakından değil, “üfürükçülük” davasından kaynaklandığını söyledi. Anlı’nın yayında aktardığına nazaran asıl yargılama şimdi başlayacak.

Mine Ekici ve Hüseyin Sarıbaş’ın, Konya Ağır Ceza Mahkemesi’nde “tasarlayarak taammüden adam öldürme” suçlamasıyla yargılanacağı belirtildi.

İbrahim Ekici evrakında soruşturma ve tüzel süreç devam ediyor.

Kaynak : Milliyet

The post İkinci Palu Ailesi vakası! İbrahim Ekici’nin vefatında savlar kan dondurdu: Adamı öldürdüm, çocuğu yarım bıraktım first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

NBŞ, glukoz ve fruktozun monomer halinde bulunduğu bir şeker türü olup, şeker pancarından elde edilen sofraya göre daha ucuz ve basit üretim yöntemleriyle elde ediliyor. Fruktoz oranının geniş bir aralıkta (yaklaşık %42–%90) değişmesi, bu şekerin metabolizmasını ve olası sağlık etkilerini orta/uzun vadede daha belirgin kılıyor. Özellikle karaciğerde hızla yağ üretimini tetikleyebildiği için tokluk hissi kalıcı olmadığından tüketim sıklığı artıyor.

KARACİĞERDE YAĞLANMA NBŞ’nin hastalık oluşturma potansiyelinin temelinde yüksek fruktoz içeriğinin etkisi yer alıyor. Fruktoz, diğer şekerlere göre farklı bir metabolik yol izler ve karaciğerde hızlı biçimde yağ olarak depolanır; bu durum da uzun vadede karaciğer yağlanmasına yol açabilir.

ÇOCUKLARIN ŞEKER İÇECEKLERİNE YÖNELİMİ Çocuklukta kalori alımının harcandığından fazla olması obezite riskini artırır. Şekerli içecekler, hızlı enerji sağladıkları için bu riski daha da pekiştirebiliyor. Bu nedenle fazla şeker tüketiminin sadece obeziteyle değil, insülin direnci, hipertansiyon ve diş çürümesi gibi diğer sağlık sorunlarıyla da ilişkili olduğu belirtiliyor.

Türkiye’de yapılan çalışmalar ise okul çağındaki çocuklarda şekerli içecek kullanımının artış gösterdiğini ortaya koyuyor. 2013, 2016 ve 2022 yıllarında ilkokul 7-8 yaş grubu çocuklarda her gün şekerli içecek tüketenlerin oranı sırasıyla az/orta/yüksek seviyelerde tespit edildi. Uzun vadeli etkiler göz önüne alındığında erken önlemler alınmasının önemine vurgu yapılıyor.

Bağımlılık benzeri bir etkiyle, şekerli ve yağlı gıdaların tüketimi ödül merkezlerini etkiler; ancak bağımlılık kavramı tıp literatüründe tümüyle kabul edilmiş değildir. Yine de bu tür gıdaların tüketimini artıran bir davranışa dönüştüğü açıktır.

Anne-babaların tüketim alışkanlıkları çocukların bu tür ürünlere yönelmesinde önemli rol oynar. Okul kantinlerinde regülasyon ve sağlıklı bir öğün hizmetinin eşzamanlı uygulanması, çocukların sağlıklı büyüme ve gelişimini destekleyen etkili bir yol olarak öne çıkıyor.

İLAVE ŞEKERİN DOĞUMDAN İKİ YIL İA REZERVE EDİLMEMESİ Uzmanlar, doğumdan itibaren ilk iki yıl boyunca ilave şeker tüketilmemesinin, sonraki dönemde ise günlük toplam kalorinin en fazla %5’ini aşmamasının uygun olduğunu belirtiyor. Gazlı içecekler ve olgun meyve suları gibi ürünlerin, besin değeri açısından daha düşük alternatiflerle değiştirilmesi gerektiği üzerinde duruluyor. Amerikan Kardiyoloji Derneği’nin önerileri de, iki yaşın altındaki çocuklarda serbest şeker tüketiminin hiç olmaması yönündedir; daha büyük çocuklarda ise yaşa göre günlük sınır yaklaşık 26 gramdır (yaklaşık 6 çay kaşığı). Evde hazırlanan sağlıklı atıştırmalıklar ve meyveler, hazır ürünlere göre daha güvenli seçenekler olarak öne çıkıyor.

SAĞLIKLI YAŞAMIN TEMELİ: ERKEN ÖNLEM Çocuklukta başlayan sağlık sorunlarının yetişkinliğe taşınabileceğine dikkat çekiliyor. Obez çocuklar, ilerleyen yaşlarda obeziteyi sürdürme eğilimini gösterdiği için bu dönemde alınacak önlemler, uzun vadede kardiyometabolik riskleri azaltmada kritik rol oynuyor. Eğer bir annenin veya bebeğin gebelik süreciyle ilgili riskleri varsa, bu durum bebek için ek riskler doğurabilir ve izlenmesi gereken bir konudur.

The post NBŞ ve Çocuk Sağlığı: Fruktozun Karaciğerdeki Yağlanma Riski ve İçme-Seker Tüketiminin Etkileri first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.