İlişkinde Hangi Tarafın Konuşuyor?
İlişkilerde çoğu zaman partnerimizin bizi anlamadığını ya da bizim onları anlamadığımızı hissederiz. Bu durumun arkasındaki davranış kalıplarını çözmenin iletişimde yeni kapılar açabileceğini düşündünüz mü?
Kanadalı psikiyatrist Eric Berne’nin öne sürdüğü üç benlik hâli, her bireyde mevcut olan farklı yönleri işaret eder. Peki bu benlikler neler ve ilişkilerde nasıl davranır?
Ebeveyn Benlik: Koruyan mı, Eleştiren mi?
Çevremizde büyüdüğümüz evin izleri, partnerimize karşı bazen şefkatli ve korumacı bir yaklaşım sergilememize; bazen ise otoriter ve eleştirel bir tavır göstermemize yol açar. Böyle anlarda baskın olan benlik, Ebeveyn Benlik’tir.
Çocuk Benlik: Eğlenceli Ama Kırılgan
Kimliğimizin en neşeli ve yaratıcı yüzüdü çocuk benliğimiz. Ancak duygular devreye girdiğinde bu benlik sabırsız, kırılgan ve zaman zaman mantıksız davranabilir. Çocukluğumuzdan gelen hatıraları hatırlatan durumlar karşısında o döneme ait hâlimiz yeniden ortaya çıkar.
Yetişkin Benlik: Mantığın Sesi
Sağduyu ve gerçekçi bakış açısını taşıyan Yetişkin Benlik, iletişimde denge kurar. Berne’e göre herkesin bu üç benliği bir arada bulunmalıdır; ancak hangi benliğin baskın olduğunun farkında olmak, ilişki dinamiklerini belirler. Hangi durumda hangi benliğin devreye girdiğini anlamak, davranışları kontrol etmeyi ve eksik yönleri geliştirmeyi kolaylaştırır.
İyi bir iletişim için karşı tarafla konuşurken, kendi ve partnerinizin benliklerini uyumlu biçimde kullanmak önemlidir. Bazen duygusal destek beklerken mantıklı çözümlerle karşılaşırsınız; bu durumda kendi Çocuk Benlik’inize ihtiyaç duyduğunuz anlarda Yetişkin Benlik’in karşılık vermesi gerekir. Bu uyumsuzluk, kendinizi anlaşılmamış hissetmenize yol açabilir ve iletişimde kopukluklar doğurabilir. Böyle anlarda ebeveynlikten ilgi beklerken, karşı tarafın Yetişkin Benlik ile yanıt vermesi gerekir ki bu da iletişimi güçlendirir.
Gizli iletişimden de söz etmek gerekir: “Sorun yok” gibi yüzeysel ifadelerin ardında aslında büyük sorunlar yatabilir. İlişkinin sağlıklı ilerlemesi için her iki tarafın da duygularını açıkça ifade etmesi ve partnerin zihnimizi okumasını beklememesi gerekir. Kendimizi fark ederek hangi benlikle konuştuğumuzu bilmek, partnerin hangi benliğini baskın kullandığını anlamak ve ona uyum sağlamak da bu sürecin bir parçasıdır.
Bugün partnerinizle bir sohbet başlattığınızda kendinize şu soruyu sorun: “Şu an hangi benliğim devrede?” Bu küçük farkındalık, ilişkinizi dönüştürebilecek ilk adım olabilir.
Hangi Benliktesiniz? Küçük Bir Test
Ebeveyn Benlik
- Partnerime sık sık “şöyle yapmalısın” diye yaklaşır mıyım?
- Onu eleştirirken aslında iyi niyetle yönlendirdiğimi mi sanıyorum?
- Koruma içgüdüm bazen aşırı mı kaçıyor?
Çocuk Benlik
- Onun ilgisine en küçük anlarda ihtiyaç duyar mıyım?
- Bazen hislerimi kontrol edemeyip ani tepkiler mi veriyorum?
- Partnerimden “beni anla” mesajını sık sık gizli gizli mi bekliyorum?
Yetişkin Benlik
- Sorunları konuşurken önce sakinleşip sonra mı çözüme odaklanıyorum?
- Onu dinlerken empati kurabiliyor muyum?
- “Ben böyle hissediyorum” diyerek net ve açık konuşabiliyor muyum?
Kaynak: Elle
