En tipik bulgu parmaklarda fark edilen uyuşma!

Karpal tünel sendromunun median sonun el bileği hizasında tuzaklanması sonucu oluşan bir klinik tablo olduğunu tabir eden Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Demiroğlu, “Sadece elde olan uyuşma başparmak, işaret parmağı ve orta parmakta görülüyorsa tablo bu teşhise klinik olarak daha yakındır” dedi. Gün içerisinde yoğun parmak kullanımı gerektiren işlere el bileğinin uygunsuz konumu da eklendiğinde el ve parmaklarda ortaya çıkan uyuşmanın alarm işareti olduğunu aktaran Prof. Dr. Demiroğlu, gece yarısı uyanıp elde ve parmaklarda fark edilen uyuşmanın en tipik bulgu olduğunu, uyuşmaya ağrının da eşlik edebileceğini lisana getirdi.

Ergonomik olmayan teknoloji kullanımı karpal tünel riskini artırıyor!

‘Elim bilhassa parmaklarımda uyuşma var, bu telefon/bilgisayar kullanımımda yahut kullanımdan sonra gerçekleşiyor’ diyen her erişkin hastada karpal tünelden şüphelenilmesi gerektiğine işaret eden Prof. Dr. Demiroğlu, “20 yaştan itibaren her yaşta görülebilir. Şahısta bulunan diyabet, tiroid ve birtakım romatizmal hastalıklar görülme sıklığını arttırabilir. Teknolojik aygıtların kullanımında ergonomiden uzaklaşmanın bu hastalığı arttırdığını söyleyebiliriz” dedi. Karpal tünel sendromuna bayanlarda görece fazla rastlanmasını kıymetlendiren Prof. Dr. Demiroğlu, şunları söyledi: “Bunun beklenen sebepleri arasında; karpal tünel kapasitesinin erkeklere nazaran azlığı, gebelik üzere hormonal değişikliklerin erkeklerde görülmemesi, sinovit gibisi durumların bayanlarda daha sık olması yatıyor olabilir.”

Karpal tünelde tedavinin gecikmesi kas erimesini kalıcı hale getirebilir!

“Sinirdeki tuzaklanmaya sonun sabrı bir dereceden sonra elde güç kaybını meydana getirebileceğinden teşhis/tedavi idaresindeki bir ihmal kas erimesini kalıcı hale getirebilir” diyen Prof. Dr. Demiroğlu, kalıcı kas erimesi olup ağrısı devam eden olgularda cerrahi tedavinin ağrıyı rahatlatmak için düşünülebileceğini söyledi.

Karpal tünelde ileri hadiselerde cerrahi geciktirilmemeli!

Klinik olarak karpal tünel sendromundan şüphelenilen olgularda EMG denilen bir test yapıldığını kaydeden Prof. Dr. Murat Demiroğlu, “Bu test ile tuzaklanmanın derecesi hakkında fikir sahibi olunur” dedi. Hasta birinci başvurduğunda bu testin yanında diyabet, tiroid, romatizmal hastalıklar ve gebelik açısından sorgulanması ve gerekli tetkiklerin yapılması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Demiroğlu, sözlerini şöyle tamamladı: “Ek hastalık varsa dahiliye endokrin, romatoloji yada bayan doğuma yönlendirilmeli. Ek hastalık yoksa erken devirde el bileği ateli kısa vadeli takip, emg denetimi; orta derece tuzaklanmalarda gece ağrı ile uyanıyorsa cerrahi tedavi ve ileri derece tuzaklanmalarda kas kaybını engellemek için en uygun vakitte cerrahi tedavi önerilir. Rastgele bir sebeple cerrahi gereken ve kabul etmeyen hastalar fizik tedavi yada nöroloji uzmanına yönlendirilir. Günlük hayatta yapılan birtakım alışkanlıkların karpal tünel sendromu riskini artırdığı biliniyor. El ve el bileğinin hayatımıza ne kadar bedel kattığını ve hayatımızı kolaylaştırdığını unutmayıp onu en ergonomik biçimde kullanmalıyız. Biliyoruz ki el bileği bükülü olduğu (ileri/geri) durumda, zorlamalı hareketlerde karpal tünel basıncı çok artıyor. Uzun soluklu yetişmesi gereken işlerde ergonomiye ve saat başı 5-10 dakikalık araları ihmal etmeyelim.”

Kas-iskelet sistemine ekstra yük biniyor

Yeni eğitim-öğretim yılıyla birlikte çocuklar yoğun bir periyoda daha girecek. Her gün taşınan okul çantaları ise çocukların kas-iskelet sistemi üzerinde kıymetli bir yük oluşturabilmektedir. Okul çağındaki çocuklarda gerçek çanta kullanımı, uygun oturma tertibi ve hareket alışkanlığının erken yaşlarda kazandırılması kıymetlidir. Zira çocukluk periyodunda edinilen ergonomik alışkanlıklar, sadece bugünün değil, ilerleyen yaşlardaki kas-iskelet sıhhatinin da temelini oluşturmaktadır. 

Çanta yükü azaltılmalı

Özellikle çocuklarda yanlış çanta kullanımı; boyun, omuz ve sırt bölgesinde ağrıya, kas yorgunluğuna ve vakit içinde duruş alışkanlıklarının bozulmasına taban hazırlayabilir. Genel olarak okul çantasının, çocuğun beden tartısının %10’unu geçmemesi önerilir. Örneğin, 30 kilogram yükündeki bir çocuğun çantası mümkün olduğunca 3 kilogramı geçmemelidir. Çantanın yükünü azaltmak için sadece o gün gerekli kitap ve defterler konulmalı, gereksiz oyuncak ve eşyalar çantadan çıkarılmalıdır. Mümkünse okulda dolap yahut sınıf içi saklama alanlarından yararlanılmalıdır.

Taşıma hali de önemli

Çantaların büyük bir kısmında bulunan iki omuz askısı da katiyen kullanılmalıdır. Bilhassa askılar çocukların bedenine uygun biçimde ayarlanmalı, çanta sırta yakın durmalı ve bel hizasının çok altında olmamalıdır. Tek omuzda taşınan çantalar, bir tarafa yükün fazla binmesi sebebiyle çocukların istikrarını kaybetmesine sebep olur. Bunun için çocuklar yürürken çantanın takıldığı tarafın bilakis gerçek eğilerek istikrarlarını sağlamaya çalışırlar. Bu da iskelet sistemine istikrarsız ve doğal olmayan yük bindirdiği için vakitle problemlere sebep olabilir. Ayrıyeten çantaların sünger dayanaklarının de olması gerekir.

Dengeli duruş alışkanlığı kazanılmalı

Çocukların kas-iskelet sıhhatini korumak sadece çantalarla hudutlu değildir. Okula giden çocuklar günün değerli bir vakit dilimini oturarak geçirir. Bu sebeple çocuklara gerçek postür, yani istikrarlı duruş alışkanlığı kazandırmak kıymetlidir. Gaye hakikat oturma durumu sayesinde omurganın doğal eğriliklerini korumak ve bedeni istikrarlı biçimde desteklemektir. Baş istikrarlı olmalı, çene öne gerçek olmalı, omuzlar rahat tutulmalı, sırt ve bel desteklenmeli, kalçalar sandalyenin arkasına dayanmalıdır. Ayakların yere tam basması, diz ve kalçaların rahat bir durumda olması önerilir.

Doğru masa ve sandalye kullanımı şart

Masa ve sandalyenin yanı sıra bilhassa ekran yüksekliği çocukların uzunluğuna uygun olmalıdır. Burada değerli olan hakikat durumda oturmak ve saatlerce tıpkı durumda kalmamaktır. Kıymetli olan durumu tertipli olarak değiştirmek ve hareketsiz kalmamaktadır. Çocuklar ders çalışırken makul aralıklar ile 3-5 dakika mola vermelidir. Öte yandan, uzun mühlet telefon ve tablet kullanmak başın öne eğilmesine ve boyun kaslarının daha fazla çalışmasına sebep olduğu için çocukların kas iskelet sistemini olumsuz tesirler. Bu sebeple çocukların mümkün olduğunca ekrandan uzak tutulması gerekir. Lakin günümüzde bu pek mümkün olmamaktadır. Bunun için ekran göz düzeyinde olmalı ve uzun mühlet birebir durumda hareketsiz kalınmamalıdır. 

Uygun ortam hazırlanmalı

Çocuklara, ‘dik otur!’ demek yerine, onlara uygun çalışma ortamı hazırlamalı ve hareket etmeleri teşvik edilmelidir. Zira sağlıklı postür, kendimizi zorlayarak daima dik durmak değil; bedeni istikrarlı, rahat ve hareketli tutabilmektir. Boyun, sırt yahut bel ağrısı daima ya da tekrarlıyorsa, uyuşma, güç kaybı yahut bariz duruş değişikliği eşlik ediyorsa durum sadece ‘duruş bozukluğu’ olarak değerlendirilmemeli ve uzman bir tabibe başvurulmalıdır.

Kaşlar, yüzün sadece estetik görünümünü değil, mimikleri ve genel ifadeyi de etkiliyor. Bu sebeple kaşların arasında oluşan küçük boşluklar ya da vakitle azalan kıl yoğunluğu, yüzde fark edilir bir değişikliğe yol açabiliyor.

Son periyotta hoşluk rutinlerinde bitkisel yağların kullanımı tekrar öne çıkarken, kaş bakımında bilhassa Hint yağı sıkça tercih ediliyor. Yoğun kıvamıyla dikkat çeken Hint yağı, kaş kıllarını kaplayarak daha parlak, düzgün ve dolgun görünmelerine yardımcı olabilir.

1 tatlı kaşığı hint yağı, 1 tatlı kaşığı tatlı badem yağı, 2-3 damla biberiye uçucu yağı, küçük, temiz ve tercihen damlalıklı bir şişe ve pak kaş fırçası gerekli olan gereçler.

Öncelikle küçük şişenin pak ve kuru olduğundan emin olun. Akabinde içerisine 1 tatlı kaşığı hint yağı ve 1 tatlı kaşığı tatlı badem yağı ekleyin. Karışıma son olarak 2-3 damla biberiye uçucu yağı ek edin. Şişenin kapağı kapatıldıktan sonra yağların birbirine karışması için yavaşça çalkalayın. Böylelikle gece bakımında kullanılabilecek pratik bir kaş bakım yağınız hazır.

Uygulama öncesinde yüz ve bilhassa kaş bölgesinin makyajdan büsbütün arındırılmış olması gerekiyor. Pak bir kaş fırçasına karışımdan çok küçük bir ölçü alınıyor. Kaşların çıkış yönüne gerçek nazikçe taranarak uygulanıyor. Sert biçimde bastırmak yahut kaşları uzun mühlet ovalamak yerine hafif hareketlerle uygulama yapılması öneriliyor.

Karışımın gece bakım rutininin bir modülü olarak kullanılması tercih edilebilir. Fakat göz etrafına çok yakın bir bölge olduğu için fazla eser kullanmaktan kaçınmak gerekiyor. Hedef kaşı yağa bulamak değil, kıl ve kaş etrafına çok az ölçüde bakım eseri uygulamak olmalı.

Günümüzün yoğun temposunda baş ağrıları neredeyse çabucak herkesin sıkça karşılaştığı bir sorun haline geldi. Gerilim, susuzluk, uykusuzluk yahut yorgunluk üzere günlük etkenlerle tetiklenen bu ağrılarla baş etmek için her vakit ilaçlara başvurmak gerekmiyor. Sık tekrarlayan ağrılarda uzman bir tabibe danışmak kritik ehemmiyet taşısa da, günlük hayattan kaynaklanan ansızın bastıran baş ağrılarını meskende alacağınız kolay fakat tesirli birkaç tedbirle süratlice hafifletmek son derece mümkün.

Masaj birçok vakit lüks bir kaçamak üzere algılansa da aslında epeyce tesirli bir tedavi formülüdür. Bilhassa berbat duruş yahut ağır idmanlar sonucu bedenin üst kısmında biriken kas gerginliği, tetikleyici baş ağrılarının ana nedenlerindendir. Bir uzmandan masaj terapisi almak kronik ağrıları ve kas kasılmalarını hafifletmede mükemmeller yaratır. Şayet bir masaj salonuna gitme imkanınız yoksa, parmak uçlarınıza yavaşça masaj yağı sürerek şakaklarınıza, saç derinize ve boyun bölgenize dairesel hareketlerle müdahale edebilirsiniz.

Kas gerginliğinin tetiklediği baş ağrılarında sıcak yahut soğuk kompres uygulamak tesirli bir rahatlama sağlar. Soğuk kompres için buzu ince bir beze sararak alnınıza ya da yanaklarınıza uygulayabilirsiniz; lakin cildinizi korumak ismine buzu asla direkt temas ettirmemeli ve her seansı 10 dakika ile sınırlandırmalısınız. Sıcak uygulamalarda ise bir beze sarılmış, cildi yakmayacak ılıklıktaki sıcak su torbasını ensenize yahut alnınıza yerleştirerek kasların gevşemesini sağlayabilirsiniz.

Aromaterapi, belli kokuların beyindeki hudut çizgilerini uyararak nasıl olumlu ve hatta düzgünleştirici yansılar tetikleyebildiğini inceleyen son derece tesirli bir bilim dalıdır. Yapılan araştırmalar ve klinik müşahedeler; nane, okaliptüs ve lavanta üzere esansiyel yağların içerdiği etken maddeler sayesinde baş ağrısının şiddetini değerli ölçüde hafiflettiğini ve zihinsel bir rahatlama sağladığını gösteriyor.

Gerilime bağlı baş ağrılarıyla çabada zihni odaklayıp kasları gevşeten sistemli nefes antrenmanları son derece tesirli bir rol oynar. Meskende, ofiste ya da gürültüden uzak sessiz bir köşede rahat bir sandalyeye oturarak bu kolay sistemi kolay kolay uygulayabilirsiniz. Beş saniye boyunca derin ve yavaşça nefes alıp akabinde beş saniyede geri vererek yakalayacağınız ritim, bedeninizdeki kas gerginliğini ve münasebetiyle baş ağrısının baskısını süratle azaltacaktır.

Vücudun susuz kalması, baş ağrısını tetikleyen en yaygın fakat önlenmesi en kolay etkenlerin başında gelir. Gün içinde aşırı kahve yahut kafeinli meşrubat tüketmek sıvı kaybını artırarak bu ağrıları daha da şiddetlendirebilir. Bu sebeple asitli ve kafeinli içecekleri kısıtlayıp bedeninizin gereksinim duyduğu suyu kesinlikle karşılamalısınız. Su içmeyi daha keyifli bir alışkanlığa dönüştürmek için bardağınıza taze nane yaprakları yahut ferahlatıcı meyve dilimleri ekleyebilirsiniz.

Uykusuzluğun bedende yarattığı tahribat ve sebep olduğu sıhhat sıkıntıları sıkça vurgulansa da, yetersiz uykunun kronik baş ağrılarını direkt tetiklediği birden fazla vakit göz ardı edilir. Ağrısız bir gün için tertipli bir uyku programına sadık kalmak, her gün tıpkı saatte yatıp uyanmak büyük değer taşır. Yatmadan evvelki saatlerde alkol, nikotin, şeker ve kafein üzere uykuyu bölen, gece uyanmalarına yol açan ikazcılardan uzak durmak ise kaliteli bir uykunun ve ağrısız bir sabahın anahtarıdır.

Severek yediğimiz kimi yiyecekler baş ağrısına yol açabilir. Hangi besinin size dokunduğunu anlamak için ağrınız tuttuğunda ne yediğinizi bir deftere not edebilirsiniz. Çikolata, kahve, sucuk, sosis ve eski peynir üzere ağrıyı tetikleyebilen yiyeceklere bir mühlet ara verip bedeninizi gözlemleyebilir, ağrılarınız azalırsa beslenme formunuzu değiştirebilirsiniz.

Kanal D’nin sevilen dizilerinden Güneşi Beklerken’de canlandırdığı Kerem Sayer karakteriyle yıldızı parlayan Kerem Bürsin, bu sefer sosyal medya paylaşımlarıyla gündeme geldi.

Ünlü oyuncunun spor sonrası peş peşe paylaştığı karelerde barizleşen karın kasları dikkat çekti.

SPOR POZLARINI PEŞ PEŞE PAYLAŞTI

Sosyal medyayı etkin kullanan Kerem Bürsin, idman sırasında çekilen yeni fotoğraflarını takipçileriyle buluşturdu.

Fit görünümüyle dikkat çeken oyuncunun bilhassa karın kasları sosyal medyada kısa müddette gündem oldu.

‘SPOR BENİM İÇİN TERAPİ’

Şimdilerde dijital bir proje için hazırlık yapan Bürsin, daha evvel verdiği bir röportajda sporun hayatındaki yerini şu sözlerle anlatmıştı:

“Spor benim için tam manasıyla ruhsal bir terapi. Onsuz nitekim daha mutsuz bir beşere dönüşüyorum.”

TAKİPÇİLERİNDEN BEĞENİ YAĞDI

Kerem Bürsin’in son pozları kısa müddette çok sayıda beğeni ve yorum aldı.

Ünlü oyuncu, fit görünümüyle bir defa daha magazin gündeminin dikkat çeken isimleri arasına girdi.

Masa başında çalışanlarda yakınmalar daha şiddetli!

Tıp literatüründe “gecikmiş kas ağrısı” (Delayed Onset Muscle Soreness-DOMS) olarak bilinen acemi atlet sendromu; kas ağrısı, hassasiyet, hareket kısıtlılığı ve bazen şişlikle kendini gösteriyor. Spora yeni başlayanların yanı sıra uzun müddet hareketsiz kalanlar, masa başında çalışanlar, hareketsiz bir hayat sürenler ile tatil, hastalık yahut sakatlık sonrasında spora dönenler riskli kümede yer alıyor. Kas kütlesi ve kişinin evvelki fizikî aktivite seviyesi, belirtilerin şiddetinde tesirli olabiliyor. Yaş ilerledikçe kas ve tendon yapısındaki esnekliğin azalması sebebiyle orta yaş ve üzerindeki şahıslarda belirtilerin daha bariz seyredebileceğini söz eden Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Nezih Ziroğlu, fizikî aktivitesi düşük ve uzun mühlet oturarak çalışan bireylerin de spora başladıklarında daha şiddetli yakınmalar yaşayabileceklerini belirtiyor.

Antrenmana ısınmadan başlamayın

Acemi sportmen sendromu, bilhassa “eksantrik” olarak tanımlanan, kasın yük altında uzadığı, hareketlerin yoğun olduğu idmanların akabinde daha sık ve şiddetli görülebiliyor. Merdiven inmek, yokuş aşağı koşmak, tartı idmanlarında tartısı yavaşça indirmek, çömelmek, pilates yapmak ve yeni bir küme antrenmanına başlamak bu hareketlere örnek oluşturuyor. Doç. Dr. Nezih Ziroğlu, temel sorunun kasa birdenbire ve hazırlıksız formda alışık olmadığı bir yük bindirilmesi olduğunu belirterek, kelamlarına şöyle devam ediyor: “Yeterince ısınmadan ve germe hareketleri yapmadan idmana başlamak, birinci seanstan itibaren yüksek tartı yahut tekrar sayısıyla çalışmak ve bedene kademeli ahenk mühleti tanımadan idman sıklığını süratle artırmak en sık yapılan kusurlardır. Bilhassa kasın yük altında uzadığı hareketlerin deneyimsiz biçimde ve yüksek şiddette uygulanması belirtileri artırabilir.” Antrenman sonrasında kasların toparlanmasına kâfi mühlet tanımamak, birebir kas kümesini art arda günlerde aşırı zorlamak, gereğince sıvı tüketmemek, istikrarsız beslenmek, uykusuzluk ve kronik yorgunluk hâlinde antrenman yapmak da acemi atlet sendromuna taban hazırlayabiliyor.

Sporda hissedilen acı başarılı idman işareti değil!

Acemi sportmen sendromunun en sık görülen belirtisi kas ağrısı ve sertliği oluyor. Ağrı, antrenman sırasında değil, ekseriyetle idmandan 12-24 saat sonra ortaya çıkıyor ve 24-72’nci saatlerde en şiddetli seviyeye ulaşıyor. Kaslarda dokunmayla hassasiyet, kas gücünde süreksiz azalma, eklemi rahat hareket ettirmede kısıtlılık, hafif şişlik ve güçsüzlük hissi de ağrıya eşlik edebiliyor. Belirtiler çoğunlukla 5-7 gün içinde bizatihi geriliyor. Toplumda idman sonrasında ne kadar çok ağrı hissedilirse idmanın o kadar tesirli olduğu yönünde yanlış bir inanış bulunduğunu belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Nezih Ziroğlu, “Ağrıyı bir muvaffakiyet ölçütü olarak değil, bedenin ahenk ve toparlanma sinyali olarak pahalandırmak gerekir” diye konuşuyor.

Olağan dışı belirtilere dikkat!

Acemi sportmen sendromu ekseriyetle resen gerileyen ve önemli olmayan bir tablo olsa da ağrıya karşın dinlenmeden tıpkı şiddette idmana devam edilmesi; kas ve tendon yaralanmalarına, kas zorlanmalarına, eklem sıkıntılarına ve performans kaybına taban hazırlayabiliyor. Doç. Dr. Nezih Ziroğlu şöyle diyor: “Sıradan kas ağrısı çoklukla her iki tarafta simetrik hissedilir, dokunmakla hassastır ve günler içinde giderek azalır. Buna karşılık tek taraflı, ani başlayan, keskin ve lokalize bir ağrı; bölgede bariz şişlik yahut morarma; eklemde ani güç kaybı ya da basamama üzere bulgular kas yahut tendon yırtığını düşündürür ve vakit kaybetmeden kıymetlendirme gerektirir.”

Aşırı yoğun ve alışılmadık idmanların nadiren “rabdomiyoliz” olarak isimlendirilen, kas dokusunun önemli seviyede yıkımıyla seyreden bir tabloya da sebep olabileceğine işaret eden Doç. Dr. Ziroğlu, “Olağan kas ağrısının ötesinde koyu renkli idrar, aşırı şişlik yahut dayanılmaz ağrı gelişmesi durumunda kesinlikle bir sıhhat kuruluşuna başvurulmalıdır. Belirtilerin bir haftadan uzun sürmesi, şiddetli olması yahut olağan dışı bulguların eşlik etmesi de bir sıhhat profesyoneli tarafından kıymetlendirme gerektirir” ihtarında bulunuyor. Acemi atlet sendromu ekseriyetle resen gerileyen ve önemli olmayan bir tablo olsa da ağrıya karşın dinlenmeden tıpkı şiddette idmana devam edilmesi; kas ve tendon yaralanmalarına, kas zorlanmalarına, eklem sıkıntılarına ve performans kaybına taban hazırlayabiliyor.

Kaslarınızın toparlanmasına vakit tanıyın

Acemi sportmen sendromu çoğunlukla özel bir tedavi gerektirmiyor. Tedavide ağrının hafifletilmesi, kasların toparlanma sürecinin desteklenmesi ve kişinin günlük aktivitelerine inançla dönmesinin sağlanması amaçlanıyor. Kasların dinlendirilmesi, hafif germe hareketleri, sıcak uygulama ve hafif masaj ağrının hafiflemesine yardımcı olabiliyor. Gerektiğinde doktor önerisiyle ağrı kesici ilaçlardan da yararlanılabiliyor. Antrenman sonrasında hafif yürüyüş yahut yüzme üzere düşük tempolu hareketlerin tercih edilebileceğini belirten Doç. Dr. Nezih Ziroğlu, kâfi sıvı tüketmenin, protein açısından istikrarlı beslenmenin ve nizamlı uykunun da kasların toparlanma sürecini desteklediğini vurguluyor.

Acemi Sporcu Sendromuna karşı 7 tesirli önlem!

Doç. Dr. Nezih Ziroğlu, Acemi Sporcu Sendromu’na karşı alınabilecek tedbirleri şöyle sıralıyor:

1-Antrenmana kesinlikle dinamik bir ısınma kısmıyla başlayın ve akabinde germe hareketleri yapın.

2-Egzersizin yükünü, şiddetini ve müddetini kademeli olarak artırın; haftalık idman yükünüzü bir evvelkine nazaran %10’dan fazla artırmayın, birinci haftalarda “az ve düzenli” yaklaşımını benimseyin.

3-Kasın yük altında uzadığı yokuş aşağı koşu ve ağır çömelme üzere hareketleri deneyim kazanana kadar düşük şiddette uygulayın.

4-Antrenmanlar arasında kas kümelerine kâfi dinlenme mühleti tanıyın ve tıpkı kas kümesini art arda günlerde aşırı zorlamayın.

5-Yeterli su tüketin, istikrarlı beslenin ve beslenmenizde kâfi ölçüde proteine yer verin.

6-Uyku sisteminize dikkat edin; yorgun yahut uykusuz olduğunuzda yoğun idman yapmayın.

7-Mümkünse spora başladığınız birinci devirde bir eğitmen yahut uzman eşliğinde yanlışsız teknikle çalışın; ani ve denetimsiz hareketlerden kaçının.