Karaciğer yağlanması sinsice ilerliyor! Siroza kadar götürebiliyor

Karaciğer kanseri gelişme riski

Karaciğer yağlanması, karaciğer hücrelerinin içinde yağ damlacıklarının birikmesiyle ortaya çıkıyor. Basit yağlanmada hücrelerde izole yağ birikimi görülürken, metabolik yağlı karaciğer hastalığında yağ birikimine hücreler arası inflamasyon ve buna bağlı hücre hasarı da eşlik edebiliyor. Tüm karaciğer hastalıklarında olduğu üzere yağlı karaciğer hastalığının da yıllarca çok fazla belirti vermeden ilerleyebildiğini belirten Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Zülfikar Polat, “Yıllar içinde karaciğer hücrelerinde meydana gelen hasar ve bunun sonucunda oluşan fibrozis yani tamir dokusu, karaciğerde küçülme ve sertleşmeye sebep olabiliyor. Bu süreç portal hipertansiyon ve siroza kadar ilerleyebiliyor. Siroz oluştuktan sonra da sebebi ne olursa olsun karaciğer kanseri gelişme riski artıyor” dedi.

Her 10 diyabetliden 9’unda görülüyor

Hareketsiz hayat, masa başı çalışma ve sıhhatsiz beslenme alışkanlıklarıyla obezite, diyabet ve insülin direncinin toplumda daha sık görüldüğüne dikkat çeken Polat, “Kilo fazlası olan yahut obezite sonuna giren bireylerin yüzde 70’inde, diyabetlilerin ise yüzde 90’ında karaciğer yağlanması görülüyor. Bilhassa MASH olarak isimlendirilen metabolik yağlı karaciğer hastalığı; obezite, insülin direnci, hipertansiyon ve ürik asit yüksekliğiyle seyreden metabolik sendromun bir bileşeni. Bu tablo birebir vakitte kalp ve damar hastalıkları açısından da risk oluşturuyor” açıklamasında bulundu.

Tedavinin vazgeçilmez ikilisi hareket ve beslenme düzeni

İleri siroz gelişmemiş hastalarda karaciğer yağlanmasının hayat üslubu değişiklikleri ve dayanak tedavilerle büyük oranda geriletilebildiğini vurgulayan Polat, “Tedavinin olmazsa olmaz şartları ömür usulü değişikliği, hakikat beslenme ve tertipli antrenman. Yağlanmanın kökeninde insülin direnci bulunuyor. İnsülin direncini azaltabilmek için insülini en çok kullanan dokulardan olan çizgili kasları çalıştırmak gerekiyor. Bedenimizdeki çizgili kasların kıymetli bir kısmı bacaklarımızda bulunduğu için nizamlı yürüyüş yahut bisiklete binmek önemli” dedi. Polat, karaciğer enzimi yüksekliği bulunan birtakım hastalarda insülin direncinin azaltılması gayesiyle ilaçlardan da yararlanılabildiğini söz etti.

Fazla meyve tüketimi karaciğerde yağlanmaya yol açabiliyor

Karaciğer yağlanmasında sadece yağlı yiyeceklerin hatalı olmadığının altını çizen Polat, “Doğrudan yağlı beslenmesek bile fazla tüketilen şekerli besinler karaciğerde yağa dönüşebiliyor. Meyve bile fazla ölçüde tüketildiğinde içeriğindeki fruktoz sebebiyle karaciğer yağlanmasına katkıda bulunabiliyor. Bu sebeple bilhassa fazla ölçüde hamur işi ve çok yağlı yemeklerden kaçınmak, daha çok Akdeniz tipi beslenmeyi tercih etmek önemli” dedi. Karaciğer yağlanmasının sadece fazla kilolu şahıslarda görülmediğine de dikkat çeken Polat, “Obez bireylerde karaciğer yağlanması yüzde 70’in üzerinde görülürken, hastaların yaklaşık yüzde 10’unda obezite ve metabolik sendrom olmadan da yağlanma ortaya çıkabiliyor. Bu şahıslar araştırıldığında karaciğer yağlanmasına sebep olabilen çeşitli mutasyonlar saptanabiliyor” dedi.

Basit tetkiklerle takip edilebiliyor

Karaciğer yağlanmasının teşhis ve takibinde kolay metotlardan yararlanılabildiğini paylaşan Polat, “Karaciğer işlev testleri, ultrasonografi ve insülin direnci ölçümlerinden yararlanıyoruz. Karaciğer enzimleri yüksek seyreden ve riskli kümede bulunan hastalarda ise FibroScan ismi verilen aygıtla karaciğerde hasar olup olmadığını ve yağlanmanın derecesini değerlendirebiliyoruz” diye konuştu.

Karaciğer bedenin paklık merkezi

Karaciğer sıhhatinin genel sıhhatin ayrılmaz bir kesimi olduğunu hatırlatan Polat, “Karaciğer yedi gün 24 saat durmaksızın çalışan bir organ. Bedenimizin adeta paklık merkezi ve fabrikası. Gastrointestinal sistemden gelen besinleri ve metabolitleri alıyor, işliyor, detoksifiye ediyor ve bedene faydalı hale getirerek kan dolanımına veriyor. Bu sebeple beslenme nizamı, kilo denetimi ve sistemli idman ömrümüzün bir rutini haline gelmeli” dedi.