Trump’tan Türkiye’ye ‘hediye’ mesajı! KAAN motorları için kritik eşik: ‘Satış ihtimali çok yüksek’
Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Ankara’da gerçekleşmesi planlanan NATO zirvesi yaklaşırken ABD-Türkiye çizgisinde kıymetli gelişmeler yaşanıyor. Bu kapsamdaki en dikkat çekici gelişme ABD Başkanı Trump’ın Türkiye’ye yönelik “Türkiye bir NATO üyesi. Birtakım beşerler onu o denli görmüyor lakin hakikaten o denli. NATO’nun güçlü bir üyesi. Evet, muhtemelen onları çok keyifli edecek bir şey yapacağım.” sözleri oldu. Bunun Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO zirvesi öncesi Türkiye’ye bir jest olacağını aktardı. Medyaya yansıyan bilgilere nazaran Trump idaresi, Türkiye’nin Milli Muharip Uçak KAAN programında kullanılacak F110 motorlarının satış sürecinde kıymetli bir kararın eşiğinde. Kongre’deki kimi itirazlara karşın satış paketinin önümüzdeki günlerde onaylanması ve Türkiye’ye çok sayıda F-110 motoru teslim edilmesi hedefleniyor.
Milli Muharip Uçak KAAN’da kullanılacak F-110 motorlarının satış sürecinin kamuoyundaki algının bilakis olağan ilerlediğini belirten TURDEF Genel Yayın Yönetmeni Özgür Ekşi, sürecin asgarî maliyetle tamamlanmaya çalışılacağını söz etti. Ekşi, “Satış sürecinin rayından çıktığını, şimdi tekrar her şeyin yoluna girdiğini düşünmüyorum. Bu motorların satışının birtakım onaylara tabi olduğunu zati öteden beri biliyorduk. Geçtiğimiz yıl bu hususta büyük bir infial oluştu fakat biz hiçbir zaman karalar bağlamamıştık. F-110 zati F-16’larımızdan ötürü çok güzel bildiğimiz, yıllardır bakımını yaptığımız bir motor. KAAN projesinin başında bu motorun seçilmesi bu açıdan çok hakikat bir karardı. Motorların gecikmesi bizim için kritik bir kriz yaratmıyordu zira vaktimiz vardı. Vaktimiz daralıyordu gerçek, lakin nefes alamayacak durumda da değildik” şeklinde konuştu.
‘F-110 SEÇİMİ DOĞRU BİR HAMLE’
Özgür Ekşi, KAAN için F-110 motorlarının seçilmesinin epeyce yanlışsız bir atak olduğuna dikkat çekerek, “İyi niyetli olsa da süreci bilmeden F-110’un beşinci kuşak bir uçak için yanlış seçim olduğunu söyleyenler var. Bunlar üzücü yorumlar. Uçmak yer çekimine karşı yapılan anarşik bir harekettir; en ufak yanılgı mevtle sonuçlanır. Bu yüzden kaza ve vefat riskini en aza indirmek için bildiğiniz sistemlerle çalışırsınız. Bilinmezlik arttıkça risk de artar. Her şey doğrulama yapılarak ilerler” ifadelerini kullandı. Ekşi, “KAAN’a ilk uçuşunda Özgür modernizasyonlu bir F-16 eşlik etti. Bu görsel bir gösteri değildi; F-16 pilotu, KAAN pilotunun gördüğü pahaları havada doğrulamak için oradaydı. Yani her şey riskler en aza indirilerek yapıldı. KAAN birinci uçuşunda TF35000 motoruyla uçmuş olsaydı, tekrar o motorun tüm risklerinin daha önce test edilip sıfırlandığı bir senaryoda uçacaktı. Bir sistem hakkında ne kadar çok bilgiye sahipseniz o kadar az riskle karşı karşıya kalırsınız. Bu nedenle KAAN için F-110 seçimi çok yanlışsız bir hareketti.” dedi
En yeni haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
Türkiye’nin ABD’den sonra dünyanın en büyük F-16 kullanıcısı olduğunu, TEI’nin de F-110 motorlarının üretimi ve bakımı konusunda büyük bir deneyime sahip olduğunu vurgulayan Ekşi, şöyle devam etti: “TEI zati TUSAŞ ve General Electric ortaklığıyla kurulmuş bir şirket. Bu açıdan şu an en dikkat cazip soru, Türkiye’ye satılacak F-110 motorlarının nerede üretileceğidir. Burada ikili bağlantıların gidişatı belirleyici olacak. Şayet işler uygun giderse ortak üretimi konuşabiliriz. Bu durum bize çok daha düşük maliyet, tam denetim ve yeni deneyimler kazandırır. Bu motor geçmişte ürettiğimiz motorun birebir birebiri değil; vakit içinde kazanılmış birtakım yeni yeteneklere ve güncellemelere sahip. Özetle motorların burada üretilmesi kimi teknik eklerin yani sıra istihdam, düşük maliyet ve TEI’nin kazanç sağlaması üzere avantajlar sunar. Tabii bu hususta şu an nasıl bir temas var bilmiyoruz lakin bu yönde bir beklentimiz var. Ben mevzuyu General Electric’e soru olarak gönderdim. Şayet görüş verirlerse gelecek ay İngiltere’deki fuarda bu sorunun cevabını öğreneceğim”
Ben bu satışın Kongre pürüzüne takılacağını düşünmüyorum. Şu ana kadar önemli bir itiraz yükselmedi. Elbette birtakım lobi kümeleri aleyhte çalışacaktır lakin dikkat edilmesi gereken nokta, bu bilginin artık basına sızdırılmış olmasıdır. Bu çeşit durumlarda tüm problemler çözülebilecek hale geldiğinde bilgi basına sızdırılır. Bir kriz olsaydı bu kademeye gelinmezdi. Elbette her vakit bir sürpriz olabilir lakin şu an yüzde 50’ye yüzde 50 bir bilek güreşinden çok, satış ihtimalinin çok yüksek olduğu bir noktadayız. – TURDEF Genel Yayın Yönetmeni Özgür Ekşi
‘F-35 ANCAK İKİLİ GÖRÜŞMELERDE KONU OLABİLİR’
NATO tepesinde Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi konusunda genel bir gelişme beklemediğini lisana getiren Ekşi, “Zirveye gelecek önderler ve bürokratlar Türkiye’nin yeteneklerini görmek için birtakım seyahatler yapacaklardır. Fakat Türkiye artık yetenek sergilemekten öte, seri üretim kademesine gelmiş bir ülke. Yani ‘ben bunları yapabiliyorum’ demek yerine, ‘bu sistemleri şu kadar müddette ve adette üretebiliyorum’ dememiz gereken bir noktadayız. Üçüncü Dünya Savaşı senaryolarının konuşulduğu bu ortamda caydırıcılığımızı göstermek için üretim süratimizi ve maliyet avantajlarımızı sergilememiz gerekiyor” biçiminde konuştu.
NATO doruğunda 32 ülkenin önderinin toplanacağını tabir eden Ekşi, “Türkiye ve ABD arasındaki F-35 problemi buradaki başka başkanların sorunu değil. Münasebetiyle bu mevzu fakat Trump’ın tepeye katılması halinde yapılacak ikili görüşmelerde gündeme gelebilir. NATO zirvesi, ittifakın geleceğinin ve atılacak ortak adımların konuşulacağı bir platformdur. Teknik olarak bakarsak F-35 sorunu NATO’nun sorunu olmaktan fazla ABD ve Türkiye arasındaki ikili bir problemdir” dedi.
Türkiye’nin F-35 programından çıkarılma münasebetleri NATO’yu da kapsıyordu, bu hakikat. Fakat bana kalırsa S-400 işin yalnızca görünen nedeniydi, temel sebep İsrail’di. F-35 sürecinin, Türkiye-İsrail alakalarının bozulmasının akabinde İsrail’in baskısıyla sekteye uğradığını düşünüyorum. İsrail’in ABD üzerindeki tesiri reddedilemez boyutta; bunu gerek Gazze’de gerekse İran tansiyonunda bir kere daha gördük. Münasebetiyle NATO ve S-400 üzere konular yalnızca gösterilen bahanelerdi. Şimdi ilgilerin düzelmesiyle birlikte F-35 sorununun de yoluna gireceği yönünde telaffuzlar başladı. Benim bakış açıma nazaran problemin özü budur. Süreç olumlu sonuçlanırsa S-400 dışında çözülmesi gereken yeni hususlar çıkabilir ancak bunlara karşı da süratlice tedbirler alınarak uçaklar daha evvel planlandığı üzere Malatya’da konuşlandırılabilir. – TURDEF Genel Yayın Yönetmeni Özgür Ekşi
‘FARKLI SİSTEMLERİN ALINMASI DA GÜNDEME GELEBİLİR’
NATO tepesindeki ikili görüşmelerde farklı askeri sistemlerin alımının da masaya gelebileceğini belirten Ekşi, “Türk Hava Kuvvetleri’nin KC-135 tanker uçaklarını yenilemek için ABD ile KC-46, Avrupa ile de A330 MRTT konusunda görüştüğünü biliyoruz. Deniz Kuvvetlerimizin de ağır kargo helikopteri muhtaçlığı var. Geçmişte yapılan ihaleleri CH-53 helikopterleri kazanmış lakin alım gerçekleşmemişti. Bu doruktaki ikili temaslarda uzun vakittir bekleyen bu çeşit sıkıntıların gündeme gelme ihtimali var” yorumunda bulundu.
“Burada asıl dikkat edilmesi gereken nokta F-16 alımına ait görüşmeler” diyen Ekşi, Türkiye’nin F-16 talebinin F-35 görüşmelerinde bir koz olduğunu belirterek, “Bana kalırsa F-16 süreci bir pazarlık stratejisi. Türkiye CAATSA yaptırımlarına büsbütün takılmamak ismine F-16 alımını lisana getirerek ABD ile masayı yine kurdu ve ilerleyen süreçte bunu F-35 ile sonuçlandırmak istiyor. Trump ise F-35 uçaklarını F-16’larla birlikte paket halinde satma niyetinde. Özetle karşı taraf Türkiye’ye yüksek maliyetli bir satış yapmaya çalışırken, Türkiye de bu süreci asgarî maliyetle kapatmaya çalıştığı bir pazarlık yürütüyor” dedi.
Kargo filosuna gelecek olursak, C-17 üretim çizgisinin tekrar açılması yönünde birtakım değerlendirmeler mevcut. Türk Hava Kuvvetleri bu uçakları Katar filosundaki C-17’lerle deneyim etti ve harika taşıma kapasitelerine şahit oldu. Fakat bu uçakların işletme maliyetleri çok yüksek. C-17’ler devasa coğrafyalara açılmak isteyen ülkeler için bir tahlil sunsa da elimizdeki A400M’lerden çok daha yüksek maliyetlidir. Filoya büyük bir yetenek katarlar ancak çok masraflı oldukları için mümkün bir alım talebinde sayının epey düşük tutulacağını düşünüyorum. – TURDEF Genel Yayın Yönetmeni Özgür Ekşi
Kaynak : Milliyet
