Tuvalette vakit geçiren erkekler tehlike altında! Asıl sorun müddeti değilmiş, gebe bayanlar da risk kümesinde
Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Akıllı telefonların hayatımıza girmesiyle birlikte tuvalette geçirilen mühletin uzadığı ve bunun hemoroid olaylarını artırdığı yönündeki görüşler son vakitlerde sıkça gündeme geliyor. Pekala sahiden klozette uzun mühlet oturmak tek başına hemoroide sebep olur mu? Uzmanlara nazaran bu sorunun cevabı sanıldığı kadar kolay değil. Hemoroid riskini artıran temel etkenin geçirilen müddetten çok, dışkılama sırasında oluşan zorlanma ve altta yatan bağırsak sıkıntıları olduğuna dikkat çekiliyor. Üstelik günlük ömürde farkında olmadan yapılan birtakım alışkanlıklar da bu rahatsızlığın ortaya çıkmasını kolaylaştırabiliyor. Kolon ve Rektum Cerrahı Proktoloji Uzmanı Prof. Dr. Ediz Altınlı hemoroid oluşumunda tesirli olan risk faktörlerini ve korunma yollarını anlattı.
‘TUVALETTE ÇOK FAZLA OTURMANIN ALTINDA BAŞKA BİR SEBEP YATIYOR OLABİLİR’
En yeni haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.
kaynak olarak ekleyin
Tuvalette uzun müddet oturmanın hemoroide yol açtığı yönündeki yaygın inanış uzmanları alarma geçirdi. Tuvalette uzun müddet kalıp telefonla oynamak mı yoksa tuvaletteki müddet boyunca uygulanan yanlış davranışlar mı asıl sorumlunun ne olduğunu Prof. Dr. Ediz Altınlı tek tek açıkladı. Uzmanlara nazaran bu durum göründüğü kadar kolay değil ve asıl belirleyici faktör tuvalette geçirilen dakikalardan çok, dışkılama sırasında ortaya çıkan zorlanma ve altta yatan bağırsak sorunları olabilir. Tuvalette 10 dakikadan fazla oturmanın, aslında bireyde altta yatan öbür bir sorun olduğunu işaret ediyor olabilir. Bunu Prof. Dr. Ediz Altınlı şu örnekle açıklıyor:
“‘Obstrüktif Defekasyon Sendromu’ ismi verilen bir hastalıkta, bireyler büyük abdestlerini yapabilmek için uzun müddet tuvalette kalır ve fazla ıkınırlar. Hasebiyle uzun mühlet tuvalette kalmak hemoroide sebep olduğu için değil; altta yatan bu tıp dışkılama sorunları sebebiyle kişi uzun mühlet kaldığı ve fazla ıkındığı için hemoroid gelişme riski artar. Yani asıl sebep, uzun müddet oturmaktan çok altta yatan dışkılama zahmeti ve aşırı ıkınmadır.”
Uzun mühlet tuvalette kalan şahısların ekseriyetle daha fazla ıkındıklarını ileten Prof. Dr. Altınlı, “Hemoroidler, hem atardamar hem de toplardamar yapıları içeren, adeta bir yastıkçık üzere şişip sönebilen olağan anatomik yapılardır. Bu yapılar anal kanalda Parks ligamanı ve Treitz kası ile duvara tutunurlar. Uzun müddetli ve aşırı ıkınma sonucunda bu destekleyici kas ve bağ dokuları zayıflayabilir yahut ayrılabilir. Bunun sonucunda hemoroidal yastıkçıklar bulundukları yerden aşağı hakikat kayarak dışarı yanlışsız sarkabilir. Bu süreç de hemoroid hastalığının ortaya çıkmasına sebep olur” açıklamasında bulundu.
Son yıllarda toplumsal medya uygulamalarının daha fazla kişi tarafından sıkça kullanılır olmasının tuvalette geçirilen süreyi de artırdığına dair yaygın bir inanış var. Bu bir varsayım mı yoksa altında gerçeklik hissesi olabilir mi? Prof. Dr. Ediz Altınlı bunu şu halde açıklıyor: “Bunun toplumsal medyanın ortaya çıkmasıyla direkt bir ilgisi yok. Geçmişte de beşerler büyük abdestlerini yaparken tuvalette gazete, mecmua yahut kitap okurlardı. Toplumsal medya yokken de tuvalette uzun mühlet vakit geçirme alışkanlığı mevcuttu. Toplumsal medya, Instagram üzere platformların ortaya çıkmasıyla yalnızca kullanılan araç değişti; kitap, mecmua ve gazetenin yerini toplumsal medya aldı. Temel davranış ve hedef ise değişmedi.”
‘GEBELİK KADINLARDA RİSKİ ARTIRIYOR’
Öte yandan bir öbür tartışma konusu ise erkeklerin bayanlara kıyasla tuvalette daha uzun müddet vakit geçirmelerinden kaynaklı olarak bu hastalığa daha sık yakalanmaları oldu. ‘Tuvalette daha uzun mühlet kalan erkekler bayanlara kıyasla daha sık hemoroid oluyor’ yorumunu yapmak mümkün mü? Prof. Dr. Ediz Altınlı’ya nazaran hemoroidal hastalık bayanlarda da en az erkekler kadar, hatta kimi durumlarda daha fazla görülebiliyor. Bunun en değerli sebeplerinden birinin is gebelik olduğunu söylüyor. Hamilelik sırasında büyüyen rahmin ve bebeğin pelvik bölgedeki basısı sebebiyle toplardamar dönüşü azalabildiğinden bilhassa iri bebeklerde, çoğul gebelik üzere durumlarda bu bası daha besbelli olabilir ve hemoroid oluşma riski artabiliyor. Hastaların doktora başvurma davranışlarının ise farklılık gösterebildiğinin altını çizen Prof. Dr. Altınlı, “Bazı bayan hastalar şikâyetlerini önemsemeyerek yahut çekinerek daha geç periyotta tabibe başvurabilirken, birtakım erkek hastalar daha erken periyotta, örneğin kanama şikâyetinde kıymetlendirme için başvurabilmektedir. Fakat gerçekte bayanlarda mı yoksa erkeklerde mi daha sık görüldüğünü kesin olarak söylemek her vakit kolay değildir. Zira hemoroid toplumda sık görülmesine karşın, herkes şikâyetini lisana getirmediği için toplumdaki gerçek oranları tam olarak belirlemek güçtür. Bu sebeple iki cinsiyette de misal sıklıkta görüldüğünü kabul etmek daha hakikat olmakla birlikte, bilhassa gebelik sebebiyle bayanlar hemoroid gelişimi açısından ek bir risk kümesini oluşturabilirler” dedi.
“İsterseniz bir saat tuvalette kalın, şayet aşırı ıkınma yoksa bunun tek başına hemoroid oluşumuna sebep olduğunu söylemek yanlışsız değildir. Buradaki temel faktör ıkınmanın şiddeti ve tekrarlayıcı olmasıdır. Aşırı ıkınma sırasında hemoroidal yastıkçıkları yerinde tutan destekleyici bağ dokular ve kas yapıları zorlanabilir. Çok şiddetli ıkınma kısa müddet içinde bile bu yapılarda hasara yol açabilir. Buna karşılık kişi uzun mühlet tuvalette kalsa bile hafif ve zorlanmadan dışkılıyorsa rastgele bir sorun ortaya çıkmayabilir. Belirleyici olan geçirilen müddet değil, ıkınmanın derecesi ve oluşturduğu basınçtır.” Kolon ve Rektum Cerrahı Proktoloji Uzmanı Prof. Dr. Ediz Altınlı
Yalnızca klozette uzun mühlet oturmak değil günlük yaşantımızda da yaptığımız birtakım yanlışların hemoroid oluşumunu kolaylaştırdığı biliniyor. Karın içi basıncını artıran her durumda hemoroidal hastalık gelişme riski artabilir. Prof. Dr. Altınlı buna örnek olarak ağır yük kaldırma, erkeklerde prostat kaynaklı zorlanarak idrar yapma, gebelik ve bilhassa çoğul gebelikler ile obeziteyi örnek veriyor. Bununla birlikte hemoroidal hastalıkta genetik yatkınlığın da kıymetli bir rolü olduğunu söylüyor. Hastaların değerli bir kısmında aile hikayesi bulunabilir ve aile bireylerinde benzeri şikâyetlere rastlanabilir. Bu sebeple hemoroidal hastalık, çevresel faktörlerin yanı sıra kalıtsal yatkınlığın da tesirli olduğu bir durum olarak kıymetlendirilebilir.
Açıklamalarını sonlandırırken hemoroidden korunmak isteyen şahıslara tuvalet alışkanlıkları konusunda tavsiye veren Prof. Dr. Altınlı şu formda sıraladı:
-Hemoroid hastalığı bilhassa uzun müddet oturarak çalışan bireylerde daha sık görülebilir. Ofis çalışanları, banka çalışanları, sürücüler, pilotlar, bilgisayar mühendisleri, yazılımcılar, borsa uzmanları ve gün uzunluğu masa başında çalışan bireyler bu açıdan risk altında olabilir.
– Bunun yanında obezite de karın içi basıncını artırarak hemoroid gelişimine katkıda bulunabilir. Ağır yük kaldıran ve yoğun fizikî güç gerektiren işlerde çalışan bireylerde de hemoroidal hastalık görülebilmektedir.
-Korunma açısından uzun mühlet kesintisiz oturmaktan kaçınmak, muhakkak aralıklarla ayağa kalkıp yürümek yararlıdır. Basıncı azaltmaya yardımcı olan özel oturma minderleri birtakım bireylerde konfor sağlayabilir.
-Büyük abdest alışkanlığının tertipli olması, dışkının sertleşmesini önlemek açısından epey kıymetlidir. Kâfi ölçüde su tüketmek, bilhassa sıcak havalarda sıvı alımına dikkat etmek gerekir. Liften varlıklı beslenmek; zerzevat, meyve, zeytinyağlı yemekler ve Akdeniz tipi beslenme tertibini benimsemek bağırsak sıhhati açısından yararlıdır. Ekmek tercihinde tam buğday yahut çavdar üzere tam tahıllı seçenekler tercih edilebilir.
-Aşırı kırmızı et tüketiminden kaçınmak, bunun yerine balık ve beyaz et üzere alternatifleri daha istikrarlı formda tüketmek kabızlık riskini azaltmaya yardımcı olabilir. Ayrıyeten bağırsak mikrobiyotasının istikrarı de kıymetlidir. Kefir, yoğurt ve gibisi probiyotik içeren besinler bağırsak sisteminin korunmasına takviye olabilir. Gerektiğinde tabip teklifiyle probiyotik destekleri de kullanılabilir.
Kaynak : Milliyet
