Tüketiciler su alırken dikkat etmeli

Yaz mevsimiyle birlikte artan su tüketimi, “güvenli su” kavramını günlük hayatın en kritik başlıklarından biri haline getiriyor. Ambalajlı sularda itimadın temelini ise izlenebilirlik oluşturuyor. Kaynaktan suyun alınması, üretim tesisine girişi ve raflara çıkana kadar her adımı titizlikle Sağlık Bakanlığı tarafından denetlenerek tüketiciye sunuluyor. Ambalajlı Su Üreticileri Derneği (SUDER) Yönetim Kurulu Başkanı Yaşabey Kalebaşı, bu noktada tüketicinin şuurlu tercihinin kıymetine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu: “Ambalajlı sular hijyen ve gıda güvenliği kaideleri sağlanan ve Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan üretim tesislerinde şişelenmektedir. Tam otomatik dolum makinelerinde, el değmeden şişelenmekte olup, kaynaktan tüketiciye ulaşana kadarki her adımda çok sıkı kontrol altındadır. Ambalajlı sular market raflarındaki en fazla denetlenen eserlerin başında gelir. Tüketicilerimizin etikette yer alan üretim müsaade tarihi, üretim yeri ve parti seri numarası üzere ayrıntılara dikkat etmesi, inançlı suya erişimin temel adımıdır.”

“Ambalajlı suların yanlışsız saklanması, üretim kalitesi kadar kıymet taşıyor”

Ambalajlı suların satın alındıktan sonraki saklanma şartları eserin kalitesini müdafaası açısından büyük kıymet taşıyor. Su doğal bir maddedir ve duyu organlarımızla etrafta algılayamadığımız kokuları dahi yavaşça kendisine çekme özelliğini taşır. İçme sularının serin, kuru, kokusuz ve direkt güneş ışığı almayan ortamlarda koruma edilmesi gerekir. Balkon, araç içi yahut direk güneş ışığına ve yüksek sıcaklığa maruz kalan alanlarda bırakılan şişelerde tat ve koku değişimleri yaşanabilir. Hijyen ve tazelik açısından da açılmış ambalajlı suların kısa müddette tüketilmesi öneriliyor. Yaşabey Kalebaşı mevzuyla ilgili açıklamasında; “Ambalajlı suların yanlışsız saklanması, üretim kalitesi kadar kritik bir nokta. Tüketicinin eseri aldıktan sonra bu kurallara dikkat etmesi, bu mevzuda bilinçlenmesi son derece ehemmiyet taşıyor” dedi.

Güneş ışığına ve yüksek ısıya maruz bırakılmamalı

Özellikle sıcak yaz aylarında ambalajlı suların direk güneş ışığına ve yüksek ısıya maruz bırakılmasının, eserlerin konutlarda yahut işletmelerde keskin kokulu maddeler ile birebir ortamda saklanmasının da eserin kalitesini etkileyebildiğine dikkat çeken Kalebaşı, ambalajlı suların öbür tüm besin eserleri üzere serin, kuru ve direkt güneş ışığına maruz kalmayan pak bir ortamda koruma edilmesinin kritik ehemmiyet taşıdığını hatırlattı. Uygun şartlarda koruma edilen ambalajlı sular, son kullanma tarihine kadar inançla tüketilebilir. Ayrıyeten açılmış eserlerde hijyenin korunması ve kısa müddette tüketilmesinin, inançlı içme suyu tecrübesinin değerli bir kesimi olduğunu belirtti.

Doğal kaynak suları, mineral istikrarına katkıda bulunuyor

Sıcak havalarda yoğun terleme nedeniyle bedende sodyum, magnezyum ve kalsiyum üzere temel mineraller süratle azalıyor. Doğal mineralli ve doğal kaynak suları, bu kayıpların doğal yolla dengelenmesine katkı sağlıyor ve bedenin mineral istikrarını destekliyor. Doğal kaynaklardan elde edilen ambalajlı sular, mineral içeriğini korunduğundan yaz aylarında hidrasyonun değerli bir destekçisi olarak öne çıkıyor.

Doğru su tüketimi büyük kıymet taşıyor

Sağlık profesyonellerinin belirttiği üzere, bilmemiz gereken en değerli şey kendimizi susuz hissedene kadar geçen vakitte bedenimizin çoktan susuz kalmış olacağıdır. Bilhassa bebekler, çocuklar ve yaşlılar, beden ısı düzenleme düzenekleri daha hassas olduğu için sıcak havalarda dehidrasyon riskine karşı daha savunmasız kalıyor. Bu sebeple bu risk kümelerinde kâfi ölçüde ve doğru su tüketimi büyük kıymet taşıyor; sıcak hava dalgalarında sıvı kaybının erken fark edilmesi ve kâfi sıvı alımının sağlanması genel sıhhat durumunun korunmasında belirleyici rol oynuyor. Bu aşırı sıcak günlerde unutmamamız gereken en kıymetli şey bedeni susuz bırakmamak, kâfi ölçüde su içmek, sıcaktan ötürü ortaya çıkan ve kendimizi yorgun hatta sıhhatsiz hissetmemize yol açacak durumları ortadan kaldırmak olmalıdır. 

Yetersiz uyku vücut ve zihninizi olumsuz etkileyebilir

Kalitesiz uyku; dikkat dağınıklığı, unutkanlık, konsantrasyon zahmeti, sonluluk ve gün uzunluğu yorgunluk hissine yol açabilir. Uzun vadede ise bağışıklık sisteminin zayıflaması, tansiyon ve diyabet üzere kronik hastalıkların denetiminin zorlaşması üzere sıhhat problemlerine taban hazırlayabilir.

Oda sıcaklığını uyku şartlarına nazaran hazırlayın

Uyku, günün yorgunluğunu atmak ve sonraki güne fizikî ve ruhsal olarak hazır olmak için gerekli fizyolojik bir süreçtir. Fakat kâfi müddet uyunmasına karşın uyku kalitesinin düşük olması, beklenen fizikî ve zihinsel yenilenmeyi sağlayamaz. Bilhassa sıcak havalarda uygun olmayan oda şartları, ruhsal gerilim, beslenme alışkanlıkları, aşırı kafein tüketimi ve kronik hastalıklar uyku kalitesini olumsuz etkileyebilir. Uykuya geçiş sürecinde beden çekirdek ısısının doğal olarak düşmesi gerekir. Yüksek etraf sıcaklığı bu fizyolojik süreci bozarak uykuya dalma müddetini uzatabilir, derin uyku evrelerini azaltabilir ve gece boyunca sık uyanmalara sebep olabilir. Bilhassa REM ve derin uyku evrelerindeki bozulma, sonraki gün dikkat, hafıza, öğrenme kapasitesi ve ruh hâli üzerinde olumsuz tesirlere yol açabilir. Serin, karanlık ve düzgün havalandırılmış bir uyku ortamı ise melatonin hormonunun salgılanmasını destekleyerek daha kaliteli bir uyku nizamına katkı sağlar.

Sıcak havalarda daha rahat uyuyabilmek için

-Uyku öncesinde ağır antrenmanlardan kaçının.

-Yatmadan evvel ılık bir duş alarak beden ısınızı dengeleyin.

-Pamuklu ve terletmeyen uyku kıyafetleri tercih edin.

-Hafif nevresim ve çarşaflar kullanın.

-Yatak odasını serin, karanlık tutun, güzel havalandırın.

-Akşam saatlerinde kafeinli içecek tüketimini sonlandırın.

-Gün içerisinde kâfi sıvı alımına ihtimam gösterin.

-Düzenli uyku saatlerini müdafaaya çalışın. 

Uzun süren uyku sıkıntılarının sebebi diğer hastalıklar olabilir

Uyku düzensizliğinin haftalar boyunca devam etmesi, gündüz ömür kalitesini besbelli biçimde etkilemesi yahut horlama, nefes durması ve aşırı gündüz uykululuğu üzere belirtilerle birlikte görülmesi durumunda kesinlikle bir uzmana başvurulması gerekir. Uzun müddet devam eden uyku sorunlarında altta yatan nörolojik, psikiyatrik yahut sistemik hastalıklar araştırılmalıdır. Hastanın detaylı hikayesi alınır, gerekirse laboratuvar tetkikleri ve uyku testleri planlanabilir. Uyku hijyeninin düzenlenmesi, hayat usulü değişiklikleri ve gerekli görülen durumlarda uygulanacak uygun tedavi metotlarıyla hastaların uyku kalitesi kıymetli ölçüde iyileştirilebilir” dedi. Kâfi müddet ve kaliteli uyku, kişinin yeni güne hem fizikî hem de zihinsel açıdan daha dinç başlamasını sağlarken, hayat kalitesinin korunmasına da kıymetli katkı sunar.

Hastanın konforunu artırmak mümkün

Kanser tedavisinde uygulanan yolların de ağrı üzerinde tesirli olabildiğine dikkat çeken Algoloji Uzmanı Dr. Vildan Kılıç Yılmaz, “Kemoterapi ve radyoterapi üzere tedaviler birtakım hastalarda ek ağrılara neden olarak süreci zorlaştırabiliyor. Ağrı idaresinde ilaç tedavileri ekseriyetle birinci basamakta yer alıyor ve değerli bir rol üstleniyor. Lakin birtakım durumlarda kâfi olmadığında; hudut blokajları, epidüral ve spinal port kateter yoluyla ilaç uygulamaları üzere girişimsel tekniklere başvurabiliyoruz. Daha ileri kademelerde ise omurilik seviyesinde ağrı iletim yollarına yönelik uygulamalarla hastanın konforunu artırmak mümkün” sözlerini kullandı.

Psikolojik faktörler de etkili

Kanser ağrısında sadece hastalığın değil, ruhsal faktörlerin de tesirli olduğunu vurgulayan Yılmaz, “Ağrının şiddeti ve mühleti yalnızca hastalık yüküne bağlı değildir; telaş, anksiyete ve depresyon üzere etkenler de ağrının daha ağır hissedilmesine neden olabilir. Bu nedenle multidisipliner yaklaşımla hem fizikî hem de ruhsal boyutun birlikte ele alınması, ağrı denetiminde daha tesirli sonuçlar sağlar” dedi.

Bu süreçten korkmayın

Ağrı, bedenin bir ihtar düzeneği olsa da bazen uzun sürerek günlük ömrü sekteye uğratabiliyor. Bilhassa kronikleşen ağrılar, yalnızca fizikî değil ruhsal açıdan da yıpratıcı olabiliyor. Bu noktada hele ki kanser ağrılarının, tesir alanı ve şiddeti nedeniyle farklı bir ehemmiyet taşıdığını vurgulayan Algoloji Uzmanı Dr. Vildan Kılıç Yılmaz, “Günümüzde gelişen tedavi prosedürleri sayesinde zorlayıcı olan kanser ağrılarının bile büyük ölçüde denetim altına alınabildiğini bilmek kıymetli. Yanlışsız yaklaşımlarla bu süreçten korkmanıza gerek yok” biçiminde konuştu.

Kemiklere yayılan kanserlerde ağrı daha bariz hissediliyor

Kanser ağrısının ortaya çıkmasında; tümörün bulunduğu bölgede yarattığı hasar, organların etkilenmesi yahut hudut dokularına yayılması üzere pek çok nedenin rol oynadığını belirten Algoloji Uzmanı Dr. Vildan Kılıç Yılmaz, “Özellikle kemiklere yayılan kanserlerde ağrı daha bariz hissedilebiliyor. Bu noktada ağrıyı sürecin kaçınılmaz bir kesimi olarak görmek yerine şikâyetleri tabibe açıkça iletmek ve gerekirse ağrı idaresi için ek dayanak talep etmek büyük ehemmiyet taşıyor. Bireye özel planlanan tedaviler ve destekleyici uygulamalar sayesinde ağrı denetim altına alınarak hastanın ömür kalitesi bariz halde artırılabilir” dedi.

Uyku, hayat kalitenizi belirleyen bâtın faktör

Uykunun sırf vücudun dinlendiği pasif bir süreç olmadığını belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Uyku tıpkı vakitte bedenin kendini onardığı, yenilediği ve bir sonraki güne hazırlandığı kritik bir biyolojik periyottur. Uyku sırasında protein sentezi artar, gün içinde hasar gören dokular tamir edilir, öğrenilen bilgiler hafızaya kaydedilerek kalıcı hale gelir ve bağışıklık sistemi tekrar düzenlenir. Tıpkı vakitte büyüme hormonu salgılanır, iştahı düzenleyen hormonların istikrarı sağlanır ve metabolik sistemin sağlıklı işleyişi desteklenir. Lakin pek çok kişinin vakit zaman yaşadığı uykuya dalamama, gece sık uyanma ya da sabah yorgun kalkma üzere meselelerinin gerisinde sırf gerilim yahut ağır ömür temposu değil, fark edilmeden sürdürülen yanlış beslenme alışkanlıkları ve hatalı besin seçimleri de yer alabilir. Bilhassa günün ilerleyen saatlerinde tüketilen birtakım besinler, bedenin biyolojik ritmini etkileyerek uykuya dalış mühletini uzatabilir, uyku kalitesini düşürebilir ve gece boyunca gerçekleşmesi gereken tamirat süreçlerini sekteye uğratabilir” diyor.

Uykuyu güzelleştiren hayatını iyileştiriyor!

Uyku kalitesinin iyileştirilmesinin sadece daha yeterli bir uyku manasına gelmediğini belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Kaliteli uykunun sağlanmasıyla birlikte kronik ağrıların azalabildiği, depresyon ve korku belirtilerinin gerileyebildiği, migren ataklarının daha seyrek görülebildiği ve metabolik sıhhatin olumlu istikamette etkilenebildiği gösteriliyor. Bilhassa insülin direnci olan bireylerde uyku nizamının güzelleşmesiyle insülin hassaslığının artabildiği, iştah denetiminin dengelenebildiği ve uzun vadede tip 2 diyabet ile obezite riskinin azaltılabildiği belirtiliyor. Bu noktada beslenme alışkanlıkları kritik bir rol üstleniyor. Tüketilen besinlerin içerdiği biyoaktif bileşenler, melatonin üretiminin düzenlenmesinden gece boyunca kan şekeri istikrarının korunmasına ve beyin aktivitesinin desteklenmesine kadar pek çok sistem üzerinden uyku kalitesini direkt etkileyebiliyor” tabirlerini kullanıyor.

Uyku kalitesini bozan 5 kritik beslenme hatası

“Uyku kalitesini etkileyen en kıymetli fakat birçok vakit göz gerisi edilen faktörlerden biri, gün içinde ve bilhassa akşam saatlerinde yapılan beslenme tercihleridir” diyen Beslenme ve Diyet Uzmanı, uyku kalitesini direkt etkileyen en yaygın beslenme yanlışlarını sıralıyor:

1-Geç saatlerde kafein tüketmek: Kahve, çay ve öbür kafein içeren içecekler hudut sistemini uyararak uykuya dalış müddetini uzatabilir ve derin uyku evrelerini kısaltabilir. Kafeinin uyku üzerine tesirlerinin incelendiği bir çalışmada; kafein tüketiminden sonra, toplam uyku süresinde 2 saatlik azalma görüldüğü gözlemlenmiştir.

2-Akşam saatlerinde ağır ve geç yemek yemek: Sindirimi sıkıntı ve yüksek kalorili öğünler, gece boyunca metabolizmanın faal kalmasına neden olarak bedenin dinlenme sürecini sekteye uğratabilir.

3-Rafine karbonhidrat yüklü beslenmek: Yapılan çalışmalarda hem gün içinde, hem uyku öncesinde kolay şeker ve rafine karbonhidrat, glikoz, fruktoz tüketen bireylerin daha yüzeysel uykuya sahip oldukları, sabah yorgun uyandıkları görülmüştür.

4-Uyku kalitesini destekleyen mikro besinleri yetersiz almak: Magnezyum, triptofan ve B vitaminleri üzere besin öğelerinin eksikliği, uyku sistemini sağlayan hormonların üretimini olumsuz etkileyebilir.

5-Düzensiz ve biyolojik ritme uygun olmayan beslenme alışkanlıkları: Gün içinde sistemsiz öğün saatleri ve geç saatlerde beslenme, bedenin doğal sirkadiyen ritmini bozarak uyku kalitesini düşürebilir.

Uyku kaynağı besinler

-Melatonin ve Serotonin kaynakları: Uyku kalitesini destekleyen en kıymetli biyolojik sistemlerden birinin melatonin hormonu olduğunu belirten Acıbadem Life Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Vücudun doğal ritmini düzenleyen melatonin hormonudur. Melatonin, memnunluk ve istikrar hormonu olarak bilinen serotoninden, serotonin ise triptofan isimli bir amino asitten sentezlenir. Bu nedenle, günlük beslenmede bu biyolojik döngüyü destekleyen besinlere yer vermek, daha kolay uykuya dalmayı ve gece boyunca kesintisiz bir uyku sürecini destekleyebilir. Et, balık, yumurta, kemik suyu, nohut ve susam üzere protein kaynakları, bu süreci destekleyerek uyku kalitesinin artmasına katkı sağlayabilir. Bununla birlikte çilek, nar, kivi, badem, ceviz, brokoli ve mantar üzere melatonin içeriği yüksek besinler, antioksidan tesirleri ve biyolojik ritim üzerindeki düzenleyici rolleri sayesinde uyku sisteminin korunmasına yardımcı olabilir” diyor.

-Vitamin kaynakları: Serotonin ve melatonin metabolizmasının sağlıklı biçimde devam edebilmesi için folik asit ile B3 ve B6 vitaminlerinin de kritik rol oynadığını tabir eden Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller, yumurta, balık, kabak çekirdeği, kuruyemişler ve muz üzere besinler, hudut sistemi ve hormon istikrarı üzerinden uyku kalitesini destekleyen kıymetli mikro besin öğeleri içerir. Tıpkı halde magnezyum eksikliği, melatonin üretimini olumsuz etkileyerek uyku bölünmelerine neden olabilir. Yeşillikler, tohumlar, balık, meyveler ve aromatik bitkiler magnezyum açısından güçlü kaynaklar ortasında yer alır” diyor.

-Amino asit kaynakları: Kimi amino asitlerin uyku kalitesi üzerinde direkt tesirli olduğunu belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Arjinin, büyüme hormonunun salgılanmasını destekleyerek gece boyunca gerçekleşen tamir süreçlerine katkı sağlarken; kırmızı et, balık, yumurta ve baklagiller bu amino asidin değerli kaynaklarıdır. Glisin ise hudut sistemini sakinleştirici tesiriyle uykuya geçişi kolaylaştırabilir ve daha derin bir uyku sürecini destekleyebilir” tabirlerini kullanıyor.

“Bunların yanı sıra mor ve koyu renkli meyve ve sebzelerde bulunan antosiyanin üzere güçlü antioksidanlar ile maydanoz, kereviz, nane ve turunçgillerde bulunan apigenin üzere flavonoidler, hücresel seviyede gözetici tesirler göstererek uyku kalitesini artırmaya katkı sağlayabilir” diyen Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal bu bileşenlerin nizamlı olarak beslenmeye eklenmesinin biyolojik ritmi desteklediğini ve bedenin gece boyunca kendini daha aktif halde yenilemesine yardımcı olabileceğini belirtiyor.