Hamilelikte estetik uygulamalara dikkat! Botoks ve dolgu yaptırılır mı?

Hamileliğin ciltte gözle görülür değişimlerin yaşandığı bir periyot olduğunu söyleyen Medikal estetik uzmanı Dr. Merve Demir Güzel, “Hormonal dalgalanma; leke oluşumunu, sivilce artışını, damar belirginleşmesini ve yüz çizgilerinde dolgunlaşmayı beraberinde getiriyor. Bu değişimler, birçok bayanı tam da estetik uygulama yaptıramayacağı devirde kliniklere yönlendiriyor. Sorun, bilginin azlığı. Etik sebeplerle gebe ve emziren bayanlarda denetimli klinik çalışma yapılamıyor. Bu sebeple uygulamaların büyük kısmı için “güvenli” ya da “zararlı” biçiminde net bir sınıflandırma bulunmuyor; teklifler kazara maruziyet dataları, hadise bildirimleri ve ilaçların genel özelliklerine dayanıyor” dedi.

Botoks ve dolgu: Delil ne diyor

“Geçen hafta yayımlanan kapsamlı bir derleme, hamilelik ve emzirme periyodunda kozmetik dermatoloji uygulamalarını gözden geçirdi” diyen Medikal estetik uzmanı Dr. Merve Demir Güzel,  “Derlemeye nazaran, gebe olduğunu bilmeden botoks yaptıran bayanlara ilişkin bilgiler, olumsuz gebelik sonuçlarında bariz bir artış göstermiyor. Lakin muharrirler, bu bulguların isteğe bağlı estetik uygulama için genelleştirilemeyeceğini vurguluyor. Emzirme devrinde botoksun “dikkatle değerlendirilebileceği”, hyalüronik asit dolgunun ise ferdî kıymetlendirme sonrası düşünülebileceği belirtiliyor. Hamilelikte dolgu için ise durum daha net: Hiçbir data yok ve hormonal değişimler sebebiyle yüz çizgileri esasen değişken olduğundan, uygulama klinik olarak da anlamsız kabul ediliyor” halinde konuştu.

Medikal estetik uzmanı Dr. Merve Demir Güzel, bu tabloyu hastalarına şu biçimde açıkladığını belirtiyor: “Hasta soruyor: ‘Hamileyken botoks ziyanlı mı?’ Ben ‘zararlı olduğuna dair ispat yok’ diyorum. Sonra ekliyorum: ‘Güvenli olduğuna dair delil da yok.’ Bu ikisi tıpkı şey değil. Çalışma yapılamıyor, zira kimse gebe bayanlar üzerinde deney yapmaz. Elimizdeki data, gebe olduğunu bilmeden yaptıranlardan geliyor. O data rahatlatıcı lakin kâfi değil. Bir estetik uygulamanın acil olduğu bir durum yok; dokuz ay beklemek her vakit mümkün. Ben yapmıyorum.”

Emzirme dönemi: Daha esnek lakin dikkatli

Emzirme devrinde tablo, hamilelikten biraz farklı. Botulinum toksin ve dolgu maddelerinin anne sütüne geçişine dair sistematik data yok; her iki eserin de lokal tesir gösterdiği ve sistemik dolanıma manalı ölçüde geçmediği düşünülüyor. Lakin literatürde, annesi botoks yaptırdıktan sonra emzirilen bir çocukta süreksiz dudak şişliği gelişen bir olay bildirimi bulunuyor; şikâyet 72 saat içinde zaten geçmiş. Tek bir hadise genelleme için kâfi değil, lakin “hiçbir şey olmaz” tabirinin de dikkatli kullanılması gerektiğini gösteriyor. “Emziren anneye ‘kesinlikle hayır’ demiyorum, ‘oturup konuşalım’ diyorum. Bebek kaç aylık, emzirme sıklığı ne, anne ne kadar istiyor, neyi bekleyebilir? Kimi hastalarla emzirmenin sonuna kadar beklemeye karar veriyoruz, kimilerinde muhakkak tedbirlerle ilerliyoruz. Fakat karar birlikte veriliyor, bilgi eksik bırakılmadan. ‘Herkes yapıyor, bir şey olmaz’ diyen klinik, bilmediği şeyi biliyormuş üzere davranıyor.”

Ciltteki değişimler: Ne yapılabilir

Hamilelik periyodunda cilt meseleleri gerçek ve rahatsız edici. Fakat birçoğu için inançlı kabul edilen seçenekler var:

Kabul edilebilir bileşenler:

-C vitamini, azelaik asit, niasinamid — leke ve sivilce için

-Benzoil peroksit — sivilce için

-Düşük konsantrasyonlu glikolik ve laktik asit — dikkatle

-Mineral güneş esirgeyici — melasma tedbirinde temel

Kaçınılması önerilenler:

-Retinoidler (tretinoin, adapalen ve türevleri) — sınıf tesiri nedeniyle

-Hidrokinon — yüksek sistemik emilim

-Yüksek konsantrasyonlu salisilik asit ve TCA peeling

-Lazer ve güç tabanlı aygıtlar — çoklukla ertelenir

“Hamile hastanın en büyük sıkıntısı ekseriyetle leke — ‘gebelik maskesi’ denen melasma. Bu hastaya retinol veremem, hidrokinon veremem, lazer yapamam. Ancak azelaik asit, C vitamini ve sıkı güneş müdafaası ile lekeyi denetim altında tutabiliyoruz. Mucize değil, fakat bekleme devrini kötüleştirmeden geçirmek mümkün. Asıl tedaviyi doğumdan sonra, emzirme bitince planlıyoruz.”

Hamilelikte cilt değişimleri süreksiz mi?

Hormonal kaynaklı değişimlerin büyük kısmı doğum sonrasında geriliyor. Yüzdeki dolgunlaşma, damar belirginliği ve sivilce artışı ekseriyetle aylar içinde olağana dönüyor. Melasma ise daha inatçı olabiliyor; güneş müdafaasız geçirilen gebeliklerde kalıcılaşma riski artıyor. Uzmanlar, hamilelik devrinde yapılan estetik uygulamaların bir öteki meselesini da bu geçicilikle açıklıyor: Değişken bir yüze uygulanan sürecin sonucu, doğumdan sonra farklı görünebiliyor. “Hamilelikte dudak dolgusu isteyen hasta oluyor. Esasen hormonlardan dudak dolmuş, üzerine dolgu koysan doğumdan sonra o dolgu olduğu yerde, dudak ise eski hâline dönmüş — sonuç orantısız. Bu periyotta yüz hareket hâlinde. Hareket hâlindeki bir şeye kalıcı müdahale yapılmaz. Dokuz ay sonra ‘şimdi bakalım’ demek, hem tıbben hem estetik olarak hakikat olan.”

Hamilelik ve emzirme periyodunda estetik: Bilinmesi gerekenler

-“Zararlı olduğu kanıtlanmadı” ile “güvenli olduğu kanıtlandı” tıpkı şey değil

-Botoks ve dolgu hamilelikte ertelenmeli; acil bir münasebet yok

-Emzirme devrinde karar kişisel; doktorla açık bilgilendirme sonrası verilmeli

-Retinoid, hidrokinon, güçlü peeling ve lazer kaçınılması gereken grup

-C vitamini, azelaik asit, niasinamid ve mineral güneş esirgeyici bu periyodun temel araçları

-Melasma için en tesirli tedbir güneş müdafaası; tedavi doğum sonrasına planlanmalı

-Hamile olduğunu bilmeden uygulama yaptıranlar panik yapmamalı; mevcut bilgi rahatlatıcı

-Uygulamalar sadece tabip tarafından, ruhsatlı sıhhat kuruluşunda yapılmalı

Sık sorulan sorular

Hamile olduğumu bilmeden botoks yaptırdım, ne yapmalıyım? Panik gerekmiyor. Kazara maruziyet dataları olumsuz sonuçlarda artış göstermiyor. Durumu bayan doğum doktorunuza bildirin, sonraki uygulamaları erteleyin.

Emzirirken botoks yaptırabilir miyim? Kesin bir yasak yok fakat sistematik data de yok. Doktorla kişisel kıymetlendirme sonrası karar verilmeli.

Hamilelikte hangi cilt bakımı eserleri inançlı? C vitamini, azelaik asit, niasinamid, benzoil peroksit ve mineral güneş gözetici kabul edilebilir kabul ediliyor. Retinoid ve hidrokinondan kaçınılmalı.

Gebelik lekesi geçer mi? Bir kısmı doğum sonrası geriliyor; lakin güneş müdafaasız geçirilen gebeliklerde kalıcılaşabiliyor. Bu devirde müdafaa, tedavi kadar kıymetli.

Doğumdan ne kadar sonra estetik uygulama yapılabilir? Emzirmiyorsanız doğum sonrası toparlanma tamamlandığında; emziriyorsanız doktorla kişisel plan yapılmalı. Yüz çizgilerinin oturması için birkaç ay beklemek sonucu düzgünleştiriyor.