Yünle Buzul Koruma Deneyi: Doğanın Tekrar Keşfi

İsviçre’de buzulları korumak amacıyla yapılan bir deneyde, sentetik örtüler yerine yünün kullanılması hedefleniyor. Lozan Üniversitesi ile Summit Foundation tarafından yürütülen proje kapsamında buzullara iki dev yün örtü serildi ve güneş ışınlarının örtüler üzerinden geçişinin sınırlanmasıyla erimenin yavaşlatılması amaçlandı. Projenin adı Keep It Wool olarak duyuruldu ve Haziran ile Eylül 2026 arasında Les Diablerets’teki üç bin metre yükseklikteki buzullar iki adet 10×10 metre boyutundaki örtülerle kaplandı.

İsviçreli Fisolan firması tarafından hazırlanan bu yün örtüler, eski malt çuvallarıyla sabitlendi. Projenin temel hedefi, çevreye zarar veren plastik lifler, polyester ve polipropilen örtülerinin yerine yenilenebilir ve doğayla uyumlu bir malzeme olan yün kullanımını yaygınlaştırmaktır. Ülkede üretilen yünün yaklaşık %70’inin değerlendirilmeden atılması, bu çalışmanın başlıca motivasyonlarından biri olarak gösteriliyor. İlk gözlemlerde koyun yününün erimeyi yavaşlattığı, sentetik örtülerin ise kapladıkları alanda erimeyi %50–%70 aralığında azaltabildiği kaydedildi.

BUZUL ERİME SÜRECİNİ YAVAŞ TUTMAK amacıyla yaklaşık yirmi yıldır uygulanan bu yöntemde korunan yüzeyler özellikle dikkat çekmektedir. İsviçre’nin toplam buzul yüzeyinin yalnızca %0,02’sini kapsayan koruyucu örtüler, yaklaşık 300 bin metreküp karı muhafaza etmektedir. Ülkedeki buzullarda kayıp oranı yıllık yaklaşık 1 milyar metreküp gibi bir değere tekabül etmekte ve son yirmi yılda bu kayıp yaklaşık %40 civarında gerçekleşmiştir.