Samsun’da Üroloji Uzmanı: Böbrek Taşlarında Taşın Büyüklüğü ve Sırt Yerden Ulaşılarak Tedavi Edilmesi
Medicana International Samsun Hastanesi’nden Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Suat Bolat, yaklaşık 25 santimetreküplük dev böbrek taşını, hastanın sırtına yakın bir noktadan yaklaşık 1 santimetre çapında bir kanal üzerinden ulaşıp parça parça çıkarmayı başardıklarını ifade etti. Ayrıca su tüketiminin böbrek taşlarıyla mücadeledeki rolüne değinen Bolat, taş düşürme süreciyle ilgili doğru bilinen yanlışlara dikkat çekti.
“Böbrek taşları olan her hastada mutlaka ağrı yaşanmaz.” diyen Prof. Dr. Bolat, taşın yerleştiği bölgeler ve kanal tıkaması durumuna göre ağrının değişebileceğini belirtti. Çalışmamızda görülen örnekte olduğu gibi, neredeyse yumurta büyüklüğüne ulaşan taşlar hastada herhangi bir rahatsızlık hissettirmeyebiliyor. Bu yüzden taş düşürdüğünü düşüren hastaların dâima düzenli üroloji kontrollerine devam etmesi gerektiğini vurguluyoruz.
Böbrekte aşırı büyüyen bir taş söz konusu olduğunda cerrahi müdahale için sırt bölgesinden girilmesini gerektirebilen operasyonlar uygulanabilir. Bolat, geçmişte sol böbrekte taşlı bir hasta üzerinde çalıştıklarını ve diğer böbrekte de büyük bir taş tespit ettiklerini anlattı. Taşın yaklaşık 5 cm uzunluğunda ve 4,5–5 cm genişliğinde olduğunu, hacminin 20–25 santimetreküpe ulaştığını kaydeden hekim, “Taşı geyik boynuzu olarak adlandırdığımız bir tabloyla karşı karşıya kaldık. Bu tür vakalarda tedavi daha agresif cerrahi yaklaşımlar gerektirir. Kanal üzerinden ulaşıp taşları parça parça çıkardık; ardından böbreğe zarar gelmeden temizledik. Ancak hastanın ileri dönemde yeniden müdahale olması gerekti ve bu süreçte kontrollerimizin önemini bir kez daha vurguladık,” ifadelerini kullandı.
Ağrı kesicilerin tedavideki yerine dikkat çekici uyarı diyen Bolat, “Üriner sistem taş hastalığının en sık sebeplerinden biri yüksek hayvansal protein tüketimidir. Bazen bitkisel kaynaklı takviyelerin de etkileri olabilir, ancak bunlar kontrollü kullanılmazsa böbrek üzerinde toksik etkiler doğurabilir. Ağrı hissini baskılamak için ağrı kesicilere yönelmek ise doğru yaklaşım değildir; böbrek içindeki süzme mekanizmalarını bozabilir ve ileride nefropatiye yol açabilir. Dolayısıyla ağrı kesicilere başvurmadan önce hekime başvurulması daha güvenlidir.”
Susuzluk ve sıvı dengesi konusunda ise şu açıklamaları paylaştı: “Bugün yetişkin bir insanın günlük olarak içmesi gereken su miktarı yaklaşık 1–1,5 litre civarındadır. Bu seviyesi aşırıya kaçmamalı; çünkü çok sık idrara çıkma ve üriner enfeksiyon riski de yükselir. Tuz kullanımı ise taş oluşumunu tetikleyen önemli bir faktördür; risk grubundakilerin su tüketimini dengeli tutması gerekir.” Ayrıca diabetli veya daha önce taş taşınması öyküsü olan bireylerde sıvı alımına dikkat edilmesi gerektiğini belirten Bolat, sıcak havalarda çocuklar ve çalışan sporcular gibi grupların su kaybına karşı özellikle hassas olduğunu belirtti. Hipertansiyonu olan hastaların da sıvı alımını düzenli tutması gerektiğini ifade etti; “Susuzluk, bazı hastalarda akut böbrek yetmezliğine yol açabilir. Bu yüzden riskli grupların günlük sıvı tüketimini dikkatle yönetmeleri gerekiyor.”
