Gıda Kaynaklı Riskler: İşlenmiş Gıdalar ve Yanık Etler Kanser Tehlikesini Nasıl Artırıyor?

Günümüzde tükettiğimiz bazı gıdalar, uzun vadeli sağlık risklerini artırabiliyor. Özellikle işlenmiş et ürünleri ile yüksek sıcaklıkta pişirme yöntemleri, kanser gelişimi için belirgin bir uyarı oluşturuyor. Medipol Sağlık Grubu’ndan Doç. Dr. Yasin Kutlu, kanserin yüzde 40’a kadar önlenebilir olduğunu belirterek beslenmenin bu konudaki en kritik etkenlerden biri olduğunu vurguluyor.

İşlenmiş etler – sucuk, salam ve sosis gibi ürünler – Dünya Sağlık Örgütü tarafından kesin olarak kanserojen olarak sınıflandırılmış durumda. Bu ürünlerin içerdikleri nitrit ve nitratlar, sindirim sisteminde nitrozaminlere dönüşerek özellikle kolon kanseri riskini artırabiliyor. Ayrıca mangal veya közde pişirirken yüzeylerin yanması, heterosiklik aminler ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar gibi maddelerin oluşmasına yol açabilir. Bilimsel çalışmalar, bu maddelerin DNA’ya zarar verebildiğini ve meme, pankreas ile kolon kanseri riskini etkileyebileceğini gösteriyor. Yanık kısımları tamamen çıkarmanın riskleri ortadan kaldırmadığını unutmayalım.

Tekrarlı yağ kullanımı ve yüksek sıcaklıklar ise başka önemli bir risk faktörü. Özellikle çocukların severek tükettiği fast food tarzı yiyecekler, yağların tekrar tekrar ısıtılmasına bağlı olarak akrilamid gibi toksik maddelerin birikmesine neden oluyor. Bu maddelerin hayvanlar üzerindeki karaciğerlere kadar uzanan etkileri kanser riskini artırabiliyor.

Yüksek tuz içeriği ve nemli ortamlarda saklanan gıdalar da söz konusu riskleri güçlendiriyor. Turşu ve tütsülenmiş ürünlerin yüksek tuz içeriği mide kanseriyle ilişkilendiriliyor. Ayrıca fındık, ceviz ve bakliyat gibi ürünlerin nemli ortamlarda saklanması aflatoksin oluşumuna kapı aralayabilir; bu da karaciğer kanseriyle bağlantılı olarak değerlendiriliyor.

Bugün tabağımızdaki her bir unsur, gelecekteki sağlığın bir yatırımını temsil eder. Bir tabakta köfte, patates kızartması, salata ve közlenmiş biber ile pilav gibi kombinasyonlar bile, kanserin önlenebilir bir hastalık olduğuna dair son uyarıları akıllara getiriyor. Uzmanlar, kanser vakalarının yaklaşık %40’ının önlenebilir faktörlerle ilişkili olduğuna dikkat çekiyor. Beslenme alışkanlıklarımız bu nedenle her zamankinden daha kritik bir konuma sahip. Bir kereden bir şey olmaz diye düşünmek yerine, sürdürülebilir ve dikkatli bir beslenme yaklaşımı benimsemek gerekiyor.

Kaynak: Yasemin