Beslenme uzmanlarına nazaran yetişkinlerin günlük sodyum tüketiminin 2 bin 300 miligramı aşmaması öneriliyor. Buna rağmen birçok kişi, bilhassa işlenmiş besinler ve hazır restoran yemekleri sebebiyle bu ölçünün epeyce üzerine çıkıyor. Bedenin temel fonksiyonlarını sürdürebilmesi için ise yaklaşık 500 miligram sodyum kâfi oluyor.

Uzmanlar, fazla sodyum alındığında bedenin su tutmaya başladığını belirtiyor. Bu durum el, ayak ve yüzde şişkinlik, karında ödem hissi ve yoğun susuzluk üzere belirtilere sebep olabiliyor. Böbrekler kandaki sodyum istikrarını muhafazaya çalışsa da uzun müddet yüksek ölçüde sodyum tüketilmesi kalp, damar ve böbrekler üzerinde ek yük oluşturabiliyor.

Yüksek sodyum tüketiminin en değerli sonuçlarından biri de tansiyonun yükselmesi. Uzmanlar, denetim altına alınmayan yüksek tansiyonun vakitle kalp hastalıkları, felç ve kronik böbrek hastalığı riskini artırabileceğine dikkat çekiyor. Bu sebeple bilhassa hipertansiyon hastalarının sodyum tüketimlerini yakından takip etmeleri öneriliyor.

Beslenme uzmanları, sodyum alımını azaltmak için paketli ve ultra işlenmiş besinlerin besin etiketlerinin okunmasını, yemeklerde tuz yerine baharat ve aromatik otların kullanılmasını, taze zerzevat ve meyve tüketiminin artırılmasını tavsiye ediyor. Potasyum açısından güçlü besinlerin tercih edilmesi ve kâfi su tüketimi de sodyum istikrarının korunmasına katkı sağlayabiliyor.

Uzmanlar, ara sıra tuzlu bir öğün tüketmenin çoklukla kalıcı bir sıkıntıya yol açmayacağını, fakat yüksek sodyum içeren beslenme alışkanlığının süreklilik kazanması halinde sıhhat risklerinin bariz halde arttığını vurguluyor. Bu sebeple günlük beslenmede sodyum ölçüsünün denetim edilmesi ve mümkün olduğunca doğal, az işlenmiş besinlerin tercih edilmesi öneriliyor.

Koyu cam her vakit daha fazla muhafaza sağlamıyor

Toplumda en sık yapılan yanlışlardan birinin de koyu renkli camların gözleri daha düzgün koruduğunu düşünmek olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, şöyle devam etti: “Oysa UV filtresi bulunmayan koyu camlar, birtakım durumlarda hiç gözlük kullanmamaktan daha ziyanlı olabilir. Koyu cam sebebiyle göz bebeği büyür ve göz içerisine daha fazla ışık girer. Şayet cam kâfi UV müdafaasına sahip değilse, kişi gözlerini koruduğunu düşünürken daha fazla ziyanlı ışına maruz kalabilir. Bu sebeple güneş gözlüğü seçerken yalnızca camın renginin koyuluğuna değil, UV muhafaza özelliğine odaklanılmalıdır.”

Her mevsimde birebir güneş gözlüğünü kullanmak gerçek değil

Güneş gözlüğü seçiminde mevsimsel şartların da göz önünde bulundurulması gerektiğini belirten Dr. Özdemir, camların ışık geçirgenliklerine nazaran kategori 0’dan kategori 4’e kadar sınıflandırıldığını söyledi ve “Kategori 0 ve 1 camlar düşük ışık şartlarında kullanılırken, kategori 2 orta ışık şartlarında ve kategori 3 camlar yoğun güneş ışığında günlük kullanım için en uygun seçeneklerdir. Kategori 4 camlar ise yüksek dağlık bölgeler, kar yansımalarının yoğun olduğu alanlar ve çok güçlü güneş ışığına maruz kalınan ortamlar için tasarlanmıştır” formunda konuştu.

Farklı coğrafik bölgelerde de farklı cam kategorilerine gereksinim duyulabilir

Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, günlük kullanımda en yaygın olarak kategori 2 ve kategori 3 camların tercih edildiğini söz ederek, şöyle devam etti: “Güneş gözlüğü cam kategorilerinde cam koyuluğu kategori 0’dan kategori 4’e hakikat artmakta olup günlük kullanım için en yaygın tercihler kategori 2 ve kategori 3 camlardır. Kategori 4 camlarla araç kullanılması önerilmemektedir. Bu sebeple İstanbul’da mart ayında kullanılan bir güneş gözlüğü ile temmuz ayında kullanılan güneş gözlüğünün cam kategorisinin tıpkı olması her vakit hakikat bir tercih değildir. Tek bir güneş gözlüğünü dört mevsim kullanmak birçok vakit kâfi görsel konforu ve muhafazayı sağlamayabilir. Hatta güneş ışığının daha az olduğu periyotlarda gereğinden koyu cam kullanılması, göze ulaşan ışık ölçüsünü azaltarak görme performansını olumsuz etkileyebilir. Misal halde birebir mevsimde farklı coğrafik bölgelerde de farklı cam kategorilerine muhtaçlık duyulabilir. Örneğin temmuz ayında İstanbul ve Trabzon üzere farklı iklim özelliklerine sahip kentlerde, optimum görsel konfor ve muhafaza sağlayacak cam kategorileri farklılık gösterebilir. Hasılı, nasıl ki tek bir ayakkabıyla dört mevsimi geçirmek mümkün değilse, tek bir güneş gözlüğüyle de her mevsimde tıpkı görsel konforu ve muhafazayı sağlamak mümkün değildir.”

Kategori 4 camlarla araç kullanılmamalı

Dr. Özdemir, kategori 4 camların görünür ışığın yaklaşık yüzde 95’ini engelleyebildiğini belirterek, “Kategori 4 camlar görünür ışığın yaklaşık yüzde 95’ini engelleyebildiğinden araç kullanımı sırasında tercih edilmemelidir. Bu camlar şoförün görüşünü olumsuz etkileyebilir ve trafik güvenliği açısından risk oluşturabilir” dedi.

Güneşin ziyanlı ışınları göz sıhhatini tehdit ediyor

Yaz aylarıyla birlikte güneş gözlüğü kullanımının arttığını söz eden Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, “Ancak birçok kişi güneş gözlüğünü sırf bir moda aksesuarı olarak görüyor. Meğer güneş gözlüğü, gözleri güneşin ziyanlı ultraviyole (UV) ışınlarından koruyan değerli bir sıhhat gerecidir. Güneşten gelen UV ışınları sırf cildimizi değil, gözlerimizi de tesirler. Uzun mühlet korunmasız biçimde UV ışınlarına maruz kalmak; katarakt, kornea hasarları, göz yüzeyi hastalıkları ve sarı nokta hastalığı üzere önemli sıhhat problemlerinin gelişme riskini artırabilir. Bu sebeple güneş gözlüğü kullanımı estetik bir tercih değil, göz sıhhatini müdafaaya yönelik bir gerekliliktir” dedi.

Çocukların gözleri daha fazla korunmalı

Çocukların göz yapılarının yetişkinlere nazaran UV ışınlarına karşı daha hassas olduğunu vurgulayan Dr. Özdemir, “Çocukların göz merceğinin daha geçirgen olması sebebiyle ziyanlı UV ışınları gözün daha derin yapılarına ulaşabilmektedir. Bu sebeple çocuklarda güneş gözlüğü kullanımı ihmal edilmemelidir. Çocuklar için seçilecek güneş gözlüklerinde UV400 muhafazası, CE işareti, kırılmaya güçlü materyal kullanımı ve yüz yapısına uygunluk kesinlikle dikkate alınmalıdır” diye konuştu.

Güneş gözlüğü bir moda eseri olmanın çok ötesinde

Güneş gözlüğünün bir moda eseri olmanın çok ötesinde, göz sıhhatini koruyan değerli bir yardımcı olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, “Tüketicilerin sadece fiyatına, markasına yahut görünümüne nazaran değil; UV müdafaasına, standartlara uygunluğuna ve satın aldıkları satış noktasının güvenilirliğine nazaran seçim yapmaları gerekir. Unutulmamalıdır ki yanlışsız seçilmiş bir güneş gözlüğü sırf daha konforlu bir görüş sağlamakla kalmaz, birebir vakitte göz sıhhatinin korunmasına da değerli katkı sunar” biçiminde kelamlarını tamamladı.

Güneş gözlüğü alırken nelere dikkat edilmeli?

Güneş gözlüğü alırken dikkat edilmesi gerekenleri anlatan Dr. Özdemir, “Tüketicilerin dikkat etmesi gereken birinci ve en değerli özellik, gözlüğün UV muhafaza özelliğine sahip olmasıdır. Camın koyu renkli olması tek başına muhafaza sağladığı manasına gelmez. Bir güneş gözlüğünün ne kadar koyu olduğu değil, UV ışınlarını ne ölçüde engellediği kıymetlidir. Bu sebeple satın alınacak eserin UV400 müdafaa özelliğine sahip olması gerekmektedir. UV400 ibaresi, gözlüğün 400 nanometreye kadar olan UVA ve UVB ışınlarının büyük kısmını engelleyebildiğini gösterir. Ayrıyeten eser üzerinde CE işaretinin bulunması ve güneş gözlükleri için geçerli olan EN ISO 12312-1 standardına uygun olması kıymetlidir. Bu standart, güneş gözlüklerinin güvenlik ve performans kriterlerini belirlemektedir” diye konuştu.

Büyük çerçeveli gözlükler daha tesirli müdafaa sağlayabiliyor

Güneş gözlüğü seçiminde sadece cam kalitesinin değil, çerçeve yapısının da kıymetli olduğunu söz eden Dr. Öğr. Üyesi Naz Esin Başkan Özdemir, “Gözlüğün yüz yapısına uygun olması, buruna rahat oturması ve göz etrafını mümkün olduğunca kapatması gerekir. Büyük çerçeveli gözlükler, güneş ışınlarının üstten, alttan ve yanlardan göze ulaşmasını azaltır. Bilhassa bombeli dizayna sahip gözlükler yanlardan gelen ışınlara karşı ek muhafaza sağlayabilir. Bu sebeple güneş gözlüğü seçerken sadece görünüşüne değil, göz etrafını ne ölçüde koruduğuna da dikkat edilmelidir” biçiminde konuştu.

Güneş gözlüğü muteber satış noktalarından alınmalı

Günümüzde güneş gözlüklerinin marketlerden internet sitelerine kadar pek çok farklı noktada satılabildiğini hatırlatan Dr. Özdemir, “Güneş gözlükleri günümüzde tıbbi aygıt kapsamında değerlendirilmemekte, kollayıcı eser kategorisinde yer almaktadır. Bu sebeple marketlerde, akaryakıt istasyonlarında, dokumacılık mağazalarında, internet sitelerinde ve seyyar satış noktalarında dahi satılabilmektedir. Fakat göz sıhhatini direkt etkileyen bir eserin sadece görünüşüne yahut fiyatına bakılarak satın alınması hakikat değildir. Optisyenlik kuruluşları İl Sağlık Müdürlükleri ve ilgili kamu kurumları tarafından nizamlı olarak denetlenmektedir. Buna rağmen farklı satış noktalarında satılan güneş gözlüklerinin UV müdafaa özelliklerinin doğrulanması mümkün değildir. Bu sebeple tüketicilerin güneş gözlüğü satın alırken emniyetli satış noktalarını tercih etmeleri ve eserin teknik özelliklerini sorgulamaları büyük değer taşımaktadır” sözünde bulundu.

Kalitesiz güneş gözlükleri önemli sıhhat meselelerine yol açabilir

Yeterli UV muhafazasına sahip olmayan güneş gözlüklerinin uzun müddet kullanımının kıymetli riskler taşıdığına dikkat çeken Dr. Özdemir, “Yeterli UV müdafaasına sahip olmayan güneş gözlüklerinin uzun mühlet kullanılması; katarakt gelişim riskinin artmasına, kornea hasarlarına, göz yüzeyinde tahriş ve hassasiyete, sarı nokta bölgesinde hasara ve görme kalitesinde bozulmalara sebep olabilir. Bilhassa çocuklar, açık havada çalışan bireyler ve güneşe uzun mühlet maruz kalan bireyler risk altındaki kümeler arasında yer almaktadır” dedi.