Sebzelerdeki acılık yemeğin lezzetini gölgeleyebilse de pişirme öncesinde uygulanan yanlışsız hazırlık adımlarıyla bu tadı dengelemek mümkündür. Tuzlama, suda bekletme yahut uygun temizleme üzere kolay sistemler acılığı hafifletirken, zerzevatın cinsine nazaran gerçek tekniği seçmek ülkü lezzeti yakalamayı sağlar.

Patlıcan

İri yahut beklemiş patlıcanlarda daha sık rastlanan doğal acılığı gidermek için doğranmış kesimlerin üzerine çokça tuz serpmek son derece tesirlidir. Yaklaşık 20 dakika bekletilip yıkanan ve kağıt havluyla kurulanan patlıcanlar, acı suyunu salarak pişmeye hazır hale gelir ve çok daha yumuşak, istikrarlı bir lezzet sunar.

Salatalık

Salatalıkların uç ve kabuk kısımlarında yoğunlaşan acılığı gidermek için iki ucu kesip yavaşça dairesel hareketlerle ovalamak epeyce pratik ve klasik bir tahlildir. Ayrıyeten soyulmuş salatalıkları tuzlu suda bir mühlet bekletmek acı tadı nötrlemeye yardımcı olurken, hazırlık evresinde küçük bir tadım yapmak acı kısımları evvelce tespit edip salatanızın lezzetini korumanızı sağlar.

Kabak

Kabaklarda nadiren de olsa karşılaşılan yoğun acılık, yalnızca lezzeti bozmakla kalmayıp sıhhat açısından da dikkat edilmesi gereken bir duruma işaret edebilir. Pişirmeden evvel küçük bir tadım yaparak hafif acı olan kabakların kabuğunu soyup tuzlu suda bekletebilirsiniz; fakat acılık çok besbelli ve rahatsız ediciyse kabağı hiç tüketmeden çöpe atmak en inançlı adımdır.

Bamya

Bamyanın pişerken salgıladığı sümüksü yapıyı engellemek ve o yoğun tadını yumuşatmak için sap kısımlarını hakikat bir teknikle temizlemek birinci adımdır. Temizlenen bamyaları limonlu yahut sirkeli suda kısa mühlet bekletip akabinde güzelce kurulamak, pişirme esnasında fazla salya salmasını önleyerek yemeğin kıvamını ve lezzet istikrarını muhafazasını sağlar.

Zeytin

Dalından yeni toplanan zeytin, içerdiği doğal bileşikler sebebiyle yenemeyecek kadar acı ve buruk bir tada sahiptir. Zeytinin bu sert acılığını kırıp o lezzetli sofralık aromasına kavuşmasını sağlamak için nizamlı su değişimi yahut salamura usulleri uygulanır; bu sabırlı süreç zeytinin cinsine nazaran birkaç hafta sürebilir.

Hamileliğin ciltte gözle görülür değişimlerin yaşandığı bir periyot olduğunu söyleyen Medikal estetik uzmanı Dr. Merve Demir Güzel, “Hormonal dalgalanma; leke oluşumunu, sivilce artışını, damar belirginleşmesini ve yüz çizgilerinde dolgunlaşmayı beraberinde getiriyor. Bu değişimler, birçok bayanı tam da estetik uygulama yaptıramayacağı devirde kliniklere yönlendiriyor. Sorun, bilginin azlığı. Etik sebeplerle gebe ve emziren bayanlarda denetimli klinik çalışma yapılamıyor. Bu sebeple uygulamaların büyük kısmı için “güvenli” ya da “zararlı” biçiminde net bir sınıflandırma bulunmuyor; teklifler kazara maruziyet dataları, hadise bildirimleri ve ilaçların genel özelliklerine dayanıyor” dedi.

Botoks ve dolgu: Delil ne diyor

“Geçen hafta yayımlanan kapsamlı bir derleme, hamilelik ve emzirme periyodunda kozmetik dermatoloji uygulamalarını gözden geçirdi” diyen Medikal estetik uzmanı Dr. Merve Demir Güzel,  “Derlemeye nazaran, gebe olduğunu bilmeden botoks yaptıran bayanlara ilişkin bilgiler, olumsuz gebelik sonuçlarında bariz bir artış göstermiyor. Lakin muharrirler, bu bulguların isteğe bağlı estetik uygulama için genelleştirilemeyeceğini vurguluyor. Emzirme devrinde botoksun “dikkatle değerlendirilebileceği”, hyalüronik asit dolgunun ise ferdî kıymetlendirme sonrası düşünülebileceği belirtiliyor. Hamilelikte dolgu için ise durum daha net: Hiçbir data yok ve hormonal değişimler sebebiyle yüz çizgileri esasen değişken olduğundan, uygulama klinik olarak da anlamsız kabul ediliyor” halinde konuştu.

Medikal estetik uzmanı Dr. Merve Demir Güzel, bu tabloyu hastalarına şu biçimde açıkladığını belirtiyor: “Hasta soruyor: ‘Hamileyken botoks ziyanlı mı?’ Ben ‘zararlı olduğuna dair ispat yok’ diyorum. Sonra ekliyorum: ‘Güvenli olduğuna dair delil da yok.’ Bu ikisi tıpkı şey değil. Çalışma yapılamıyor, zira kimse gebe bayanlar üzerinde deney yapmaz. Elimizdeki data, gebe olduğunu bilmeden yaptıranlardan geliyor. O data rahatlatıcı lakin kâfi değil. Bir estetik uygulamanın acil olduğu bir durum yok; dokuz ay beklemek her vakit mümkün. Ben yapmıyorum.”

Emzirme dönemi: Daha esnek lakin dikkatli

Emzirme devrinde tablo, hamilelikten biraz farklı. Botulinum toksin ve dolgu maddelerinin anne sütüne geçişine dair sistematik data yok; her iki eserin de lokal tesir gösterdiği ve sistemik dolanıma manalı ölçüde geçmediği düşünülüyor. Lakin literatürde, annesi botoks yaptırdıktan sonra emzirilen bir çocukta süreksiz dudak şişliği gelişen bir olay bildirimi bulunuyor; şikâyet 72 saat içinde zaten geçmiş. Tek bir hadise genelleme için kâfi değil, lakin “hiçbir şey olmaz” tabirinin de dikkatli kullanılması gerektiğini gösteriyor. “Emziren anneye ‘kesinlikle hayır’ demiyorum, ‘oturup konuşalım’ diyorum. Bebek kaç aylık, emzirme sıklığı ne, anne ne kadar istiyor, neyi bekleyebilir? Kimi hastalarla emzirmenin sonuna kadar beklemeye karar veriyoruz, kimilerinde muhakkak tedbirlerle ilerliyoruz. Fakat karar birlikte veriliyor, bilgi eksik bırakılmadan. ‘Herkes yapıyor, bir şey olmaz’ diyen klinik, bilmediği şeyi biliyormuş üzere davranıyor.”

Ciltteki değişimler: Ne yapılabilir

Hamilelik periyodunda cilt meseleleri gerçek ve rahatsız edici. Fakat birçoğu için inançlı kabul edilen seçenekler var:

Kabul edilebilir bileşenler:

-C vitamini, azelaik asit, niasinamid — leke ve sivilce için

-Benzoil peroksit — sivilce için

-Düşük konsantrasyonlu glikolik ve laktik asit — dikkatle

-Mineral güneş esirgeyici — melasma tedbirinde temel

Kaçınılması önerilenler:

-Retinoidler (tretinoin, adapalen ve türevleri) — sınıf tesiri nedeniyle

-Hidrokinon — yüksek sistemik emilim

-Yüksek konsantrasyonlu salisilik asit ve TCA peeling

-Lazer ve güç tabanlı aygıtlar — çoklukla ertelenir

“Hamile hastanın en büyük sıkıntısı ekseriyetle leke — ‘gebelik maskesi’ denen melasma. Bu hastaya retinol veremem, hidrokinon veremem, lazer yapamam. Ancak azelaik asit, C vitamini ve sıkı güneş müdafaası ile lekeyi denetim altında tutabiliyoruz. Mucize değil, fakat bekleme devrini kötüleştirmeden geçirmek mümkün. Asıl tedaviyi doğumdan sonra, emzirme bitince planlıyoruz.”

Hamilelikte cilt değişimleri süreksiz mi?

Hormonal kaynaklı değişimlerin büyük kısmı doğum sonrasında geriliyor. Yüzdeki dolgunlaşma, damar belirginliği ve sivilce artışı ekseriyetle aylar içinde olağana dönüyor. Melasma ise daha inatçı olabiliyor; güneş müdafaasız geçirilen gebeliklerde kalıcılaşma riski artıyor. Uzmanlar, hamilelik devrinde yapılan estetik uygulamaların bir öteki meselesini da bu geçicilikle açıklıyor: Değişken bir yüze uygulanan sürecin sonucu, doğumdan sonra farklı görünebiliyor. “Hamilelikte dudak dolgusu isteyen hasta oluyor. Esasen hormonlardan dudak dolmuş, üzerine dolgu koysan doğumdan sonra o dolgu olduğu yerde, dudak ise eski hâline dönmüş — sonuç orantısız. Bu periyotta yüz hareket hâlinde. Hareket hâlindeki bir şeye kalıcı müdahale yapılmaz. Dokuz ay sonra ‘şimdi bakalım’ demek, hem tıbben hem estetik olarak hakikat olan.”

Hamilelik ve emzirme periyodunda estetik: Bilinmesi gerekenler

-“Zararlı olduğu kanıtlanmadı” ile “güvenli olduğu kanıtlandı” tıpkı şey değil

-Botoks ve dolgu hamilelikte ertelenmeli; acil bir münasebet yok

-Emzirme devrinde karar kişisel; doktorla açık bilgilendirme sonrası verilmeli

-Retinoid, hidrokinon, güçlü peeling ve lazer kaçınılması gereken grup

-C vitamini, azelaik asit, niasinamid ve mineral güneş esirgeyici bu periyodun temel araçları

-Melasma için en tesirli tedbir güneş müdafaası; tedavi doğum sonrasına planlanmalı

-Hamile olduğunu bilmeden uygulama yaptıranlar panik yapmamalı; mevcut bilgi rahatlatıcı

-Uygulamalar sadece tabip tarafından, ruhsatlı sıhhat kuruluşunda yapılmalı

Sık sorulan sorular

Hamile olduğumu bilmeden botoks yaptırdım, ne yapmalıyım? Panik gerekmiyor. Kazara maruziyet dataları olumsuz sonuçlarda artış göstermiyor. Durumu bayan doğum doktorunuza bildirin, sonraki uygulamaları erteleyin.

Emzirirken botoks yaptırabilir miyim? Kesin bir yasak yok fakat sistematik data de yok. Doktorla kişisel kıymetlendirme sonrası karar verilmeli.

Hamilelikte hangi cilt bakımı eserleri inançlı? C vitamini, azelaik asit, niasinamid, benzoil peroksit ve mineral güneş gözetici kabul edilebilir kabul ediliyor. Retinoid ve hidrokinondan kaçınılmalı.

Gebelik lekesi geçer mi? Bir kısmı doğum sonrası geriliyor; lakin güneş müdafaasız geçirilen gebeliklerde kalıcılaşabiliyor. Bu devirde müdafaa, tedavi kadar kıymetli.

Doğumdan ne kadar sonra estetik uygulama yapılabilir? Emzirmiyorsanız doğum sonrası toparlanma tamamlandığında; emziriyorsanız doktorla kişisel plan yapılmalı. Yüz çizgilerinin oturması için birkaç ay beklemek sonucu düzgünleştiriyor.

HABER MERKEZİ – Manifest’in kurucusu Tolga Akış’ın kümenin ortak konutuyla ilgili yaptığı açıklama kısa müddette sosyal medyanın gündemine oturdu.

İstanbul’daki ortak meskenin eylül ayında kapatılacağını belirten Akış, Londra’da yeni bir ömür ve çalışma alanı oluşturulacağını duyurdu.

Açıklamanın akabinde kümenin Türkiye’den ayrılacağı yönünde yorumlar yapılırken Tolga Akış’tan yeni bir açıklama geldi.

İSTANBUL’DAKİ ORTAK EV KAPATILIYOR

Grup üyelerinin bir arada yaşadığı İstanbul’daki ortak konutun birinci yıl için planlandığını belirten Akış, üyelerin artık kendi ferdî hayat alanlarını oluşturduğunu söyledi.

Tolga Akış, birinci açıklamasında şu sözleri kullandı:“Eylül ayında kızların ortak meskenini kapatıyoruz. Aslında plan birinci yıl ortak bir alan yaratmaktı. Lakin eylülde farklı bir yerde ortak bir konutumuz açılıyor: Londra.”

GLOBAL ÇALIŞMALAR LONDRA’DAN YÜRÜTÜLECEK

Akış, Londra’daki meskenin kümenin memleketler arası çalışmaları ve yeni iş birlikleri için kullanılacağını belirtti.

Manifest’in global bir imal şirketiyle muahedeye hazırlandığını aktaran Akış, Wembley maksadı öncesinde kıymetli bir adım atılacağını söz etti.

Bu kelamlar, kümenin Türkiye’den büsbütün ayrılacağı yönünde savların ortaya çıkmasına sebep oldu.

‘TEMELLİ TAŞINMA SÖZ KONUSU DEĞİL’

Tartışmaların akabinde yeni bir açıklama yapan Tolga Akış, Manifest’in Londra’ya temelli olarak taşınmayacağını vurguladı.

Akış, açıklamasında şunları söyledi:“Dün uygun niyetle yaptığım açıklamanın farklı yerlere çekildiğini görünce açıklama yapma gereksinimi hissettim. Manifest’in Londra’ya taşınması kelam konusu değil.”

‘ÜLKEMİZ HER ŞEYİMİZ’

İstanbul’daki ortak konutun, küme üyelerinin ferdî hayat alanlarına geçmesi sebebiyle kapatılacağını belirten Akış, Londra’nın sadece küresel projeler için kullanılacağını kaydetti.

Tolga Akış, “Londra, küresel çalışmaları ve iş birliklerini başlatacağımız ve sürdüreceğimiz lokasyon olacak. 16 Ekim Wembley Arena konseri ve birçok sürpriz için gideceğiz, konserimizi gerçekleştirip Türkiye’ye döneceğiz. Ülkemiz her şeyimiz, buradan temelli ayrılmak üzere bir niyetimiz yok” tabirlerini kullandı.

Fiziksel açlığın, bedenin güç gereksinimini karşılamak için verdiği doğal bir sinyal olduğunu hatırlatan Dyt. Ürek, gerçek açlık ve duygusal açlığın belirtilerine yönelik şunları söyledi: “Genellikle yavaş yavaş gelişir ve öğün saati yaklaştıkça barizleşir. Midede boşluk hissi, hafif guruldama, dikkat dağınıklığı yahut güçte azalma üzere belirtiler görülebilir. Duygusal açlık ise çoklukla birdenbire ortaya çıkar. Muhakkak bir yiyeceğe karşı yoğun istek duyulur; bilhassa tatlı, çikolata yahut tuzlu atıştırmalıklar ön plana çıkabilir. Yemek sonrasında ise birden fazla vakit fizikî doygunluktan çok pişmanlık yahut suçluluk hissi yaşanabilir.”

Yemek yeme davranışının sadece mideyle ilgili olmadığını, günlük hayatın birçok ögesinin da iştahı etkilediğine değinen Dyt. Ürek, “Yoğun gerilim ve tasa, Yetersiz uyku, Uzun müddet öğün atlamak, Ekran karşısında farkında olmadan yemek yemek, Can külfeti yahut yalnızlık hissi durumlarında yemek, birçok vakit açlığı gidermekten çok hisleri rahatlatma aracı hâline gelebilir” dedi.Son yıllarda üzerinde en çok durulan yaklaşımlardan birinin şuurlu yeme (Mindful eating) yaklaşımı olduğunu tabir eden Dyt, Ürek, “Bu yaklaşım, yemeği yavaşlatmayı, dikkat dağıtıcı ögeleri azaltmayı ve açlık ile tokluk sinyallerini fark etmeyi maksatlar.

Araştırmalar, şuurlu yeme alışkanlığının bilhassa duygusal yeme davranışını azaltmaya ve kişinin kendi açlık sinyallerini daha düzgün tanımasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir. Bunun için küçük adımlar kafidir. Masada oturarak yemek yemek, lokmaları düzgün çiğnemek, televizyon yahut telefon karşısında yemek yememek ve tokluk hissini fark etmek bu alışkanlığın temelini oluşturur. Bir şeyler yemek istediğinizde birkaç saniye durup, ‘Şu an midem mi aç, yoksa hissimi mu doyurmaya çalışıyorum?’ diye sorun. Bu kısa farkındalık molası, otomatikleşmiş yeme davranışını şuurlu bir seçime dönüştürebilir” tabirlerini kullandı.

Dyt. Ürek, yanlışsız beslenmeye yönelik tekliflerde bulunarak, “Ana öğünleri atlamamak. Her öğünde protein ve lif kaynaklarına yer verin; bu besinler tokluk hissinin daha uzun sürmesine katkı sağlar. Susuzluk hissinin vakit zaman açlıkla karışabileceğini unutmayın; gün boyunca kâfi su tüketin. Yemek yerken telefon, tablet veya televizyonu mümkün olduğunca kapatın. Yemeğinizi süratli tüketmek yerine yavaşlayın; beynin tokluk sinyalini algılaması vakit alabilir” sözlerine yer verdi.

Sağlıklı beslenmenin sırf hakikat besinleri seçmekten ibaret olmadığını, bedenin verdiği açlık ve tokluk sinyallerini dinlemenin, hisleri fark etmenin ve yemekle olan ilgiyi gözden geçirmenin de bu sürecin değerli kesimi olduğunu anlatan Dyt. Ürek, “Bazen sıhhatimiz için atacağımız en değerli adım, tabağımıza ne koyduğumuzdan evvel sebep yemek istediğimizi kendimize sormaktır” diye konuştu.

Son yıllarda uyku takibinden beslenmeye, idman programlarından vakit idaresine kadar hayatın çabucak her alanını en verimli hale getirmeyi amaçlayan “optimizasyon kültürü” büyük ilgi görüyor. Akıllı saatler, sıhhat uygulamaları ve bilgiye dayalı ömür alışkanlıkları sayesinde birçok kişi günlük performansını artırmaya çalışıyor.

Ancak psikologlar ve davranış uzmanları, bu eğilimin denetimden çıkması halinde bireylerin kendilerini daima eksik hissetmelerine yol açabileceği ihtarında bulunuyor. Uzmanlara nazaran, ömrün her anını ölçmeye ve düzgünleştirmeye çalışmak vakitle ferdî gelişimi destekleyen bir araç olmaktan çıkıp, başlı başına bir baskı ögesine dönüşebiliyor.

Araştırmalara nazaran aşırı optimizasyon, insanların sırf verimliliğe odaklanmasına sebep olurken spontane tecrübeleri, toplumsal bağlantıları ve dinlenme muhtaçlığını ikinci plana itebiliyor. Daima daha yeterli sonuç alma amacı ise mükemmeliyetçilik, korku ve tükenmişlik riskini artırabiliyor.

Uzmanlar, öz gelişimin büsbütün bırakılması gerektiğini savunmuyor. Bilakis tertipli idman yapmak, sağlıklı beslenmek yahut vakti planlı kullanmanın kıymetli olduğu belirtiliyor. Lakin bu alışkanlıkların hayatın maksadı değil, hayat kalitesini artıran araçlar olarak görülmesi gerektiği vurgulanıyor.

Psikologlara nazaran sağlıklı bir ömür için disiplin ile esneklik arasında istikrar kurulması büyük değer taşıyor. Bazen plan dışına çıkmanın, arkadaşlarla vakit geçirmenin, dinlenmenin yahut rutinleri aksatmanın başarısızlık olarak görülmemesi gerektiği söz ediliyor. Zira hayatın her anı ölçülebilen performans göstergelerinden ibaret değil.

Uzmanlar, bireylerin kendilerine daima “Nasıl daha verimli olabilirim?” sorusunu sormak yerine vakit zaman “Benim için sahiden kıymetli olan ne?” sorusuna odaklanmalarının daha sağlıklı bir yaklaşım olacağını belirtiyor. Böylelikle ferdî gelişim, bitmek bilmeyen bir performans yarışına değil, daha manalı ve istikrarlı bir ömrün modülüne dönüşebiliyor.