NBŞ, glukoz ve fruktozun monomer halinde bulunduğu bir şeker türü olup, şeker pancarından elde edilen sofraya göre daha ucuz ve basit üretim yöntemleriyle elde ediliyor. Fruktoz oranının geniş bir aralıkta (yaklaşık %42–%90) değişmesi, bu şekerin metabolizmasını ve olası sağlık etkilerini orta/uzun vadede daha belirgin kılıyor. Özellikle karaciğerde hızla yağ üretimini tetikleyebildiği için tokluk hissi kalıcı olmadığından tüketim sıklığı artıyor.

KARACİĞERDE YAĞLANMA NBŞ’nin hastalık oluşturma potansiyelinin temelinde yüksek fruktoz içeriğinin etkisi yer alıyor. Fruktoz, diğer şekerlere göre farklı bir metabolik yol izler ve karaciğerde hızlı biçimde yağ olarak depolanır; bu durum da uzun vadede karaciğer yağlanmasına yol açabilir.

ÇOCUKLARIN ŞEKER İÇECEKLERİNE YÖNELİMİ Çocuklukta kalori alımının harcandığından fazla olması obezite riskini artırır. Şekerli içecekler, hızlı enerji sağladıkları için bu riski daha da pekiştirebiliyor. Bu nedenle fazla şeker tüketiminin sadece obeziteyle değil, insülin direnci, hipertansiyon ve diş çürümesi gibi diğer sağlık sorunlarıyla da ilişkili olduğu belirtiliyor.

Türkiye’de yapılan çalışmalar ise okul çağındaki çocuklarda şekerli içecek kullanımının artış gösterdiğini ortaya koyuyor. 2013, 2016 ve 2022 yıllarında ilkokul 7-8 yaş grubu çocuklarda her gün şekerli içecek tüketenlerin oranı sırasıyla az/orta/yüksek seviyelerde tespit edildi. Uzun vadeli etkiler göz önüne alındığında erken önlemler alınmasının önemine vurgu yapılıyor.

Bağımlılık benzeri bir etkiyle, şekerli ve yağlı gıdaların tüketimi ödül merkezlerini etkiler; ancak bağımlılık kavramı tıp literatüründe tümüyle kabul edilmiş değildir. Yine de bu tür gıdaların tüketimini artıran bir davranışa dönüştüğü açıktır.

Anne-babaların tüketim alışkanlıkları çocukların bu tür ürünlere yönelmesinde önemli rol oynar. Okul kantinlerinde regülasyon ve sağlıklı bir öğün hizmetinin eşzamanlı uygulanması, çocukların sağlıklı büyüme ve gelişimini destekleyen etkili bir yol olarak öne çıkıyor.

İLAVE ŞEKERİN DOĞUMDAN İKİ YIL İA REZERVE EDİLMEMESİ Uzmanlar, doğumdan itibaren ilk iki yıl boyunca ilave şeker tüketilmemesinin, sonraki dönemde ise günlük toplam kalorinin en fazla %5’ini aşmamasının uygun olduğunu belirtiyor. Gazlı içecekler ve olgun meyve suları gibi ürünlerin, besin değeri açısından daha düşük alternatiflerle değiştirilmesi gerektiği üzerinde duruluyor. Amerikan Kardiyoloji Derneği’nin önerileri de, iki yaşın altındaki çocuklarda serbest şeker tüketiminin hiç olmaması yönündedir; daha büyük çocuklarda ise yaşa göre günlük sınır yaklaşık 26 gramdır (yaklaşık 6 çay kaşığı). Evde hazırlanan sağlıklı atıştırmalıklar ve meyveler, hazır ürünlere göre daha güvenli seçenekler olarak öne çıkıyor.

SAĞLIKLI YAŞAMIN TEMELİ: ERKEN ÖNLEM Çocuklukta başlayan sağlık sorunlarının yetişkinliğe taşınabileceğine dikkat çekiliyor. Obez çocuklar, ilerleyen yaşlarda obeziteyi sürdürme eğilimini gösterdiği için bu dönemde alınacak önlemler, uzun vadede kardiyometabolik riskleri azaltmada kritik rol oynuyor. Eğer bir annenin veya bebeğin gebelik süreciyle ilgili riskleri varsa, bu durum bebek için ek riskler doğurabilir ve izlenmesi gereken bir konudur.

The post NBŞ ve Çocuk Sağlığı: Fruktozun Karaciğerdeki Yağlanma Riski ve İçme-Seker Tüketiminin Etkileri first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

“Karaciğerimde yağlanma var” ifadesi artık polikliniklerde en sık duyulan sözlerden biri haline geldi. İnsülin direnci, fazla kilo ve hareketsiz yaşamla yakından ilişkili olan bu durumun masum olmadığını belirten uzman, erken tanı ve kontrollü kilo kaybının tedavideki en kritik adımlar olduğunu belirtiyor.

SİROZA KADAR İLERLEYEBİLİR Medipol Sağlık Grubundan İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Esra Çokiçli Karaciğer yağlanmasının toplumda giderek yaygınlaştığını ifade eden Çokiçli, “İnsülin direnci, hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenme gibi etkenler karaciğerde yağ birikimine yol açabilir. Bu durumun masum olmadığını ve tedavi edilmediğinde siroza varabilecek sonuçlar doğurabileceğini” sözleriyle özetliyor.

KONTROLLÜ ŞEKİLDE KİLO VERMEK ÖNEMLİ Karaciğer yağlanmasının en etkili tedavisinin yaşam tarzı değişikliği olduğuna dikkat çeken Çokiçli, “Bilimsel olarak karaciğer yağlanmasının en etkili tedavisi kontrollü kilo vermektir. Ancak hızlı kilo kaybı yerine dengeli ve yavaş bir kilo kaybı hedeflenmelidir; hızlı kilo kaybı karaciğer üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Gerekli durumlarda karaciğer hücrelerini destekleyen bazı tedaviler uygulanabilir.” dedi.

BİLİNÇSİZCE BİTKİSEL ÜRÜN KULLANMAYIN Bitkisel ürünler Karaciğer yağlanmasına iyi geldiği iddia edilen ürünlere karşı dikkatli olunması gerektiğini anlatan Çokiçli, “Özellikle aktarlardan temin edilen ve karaciğer yağlanmasına iyi geldiği söylenen bitkisel ürünler, kontrolsüz kullanıldığında ciddi karaciğer hasarına ve hatta karaciğer yetmezliğine kadar gidebilen sonuçlar doğurabilir. Hiçbir takviye veya bitkisel ürün hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır.” diye konuştu.

ERKEN TANI İÇİN KONTROL ŞART Karaciğer yağlanmasının ultrasonla büyük ölçüde tespit edilebildiğini belirten Çokiçli, “Tanıda ultrason önemli bir araçtır. Gerekli görülen vakalarda FibroScan veya manyetik rezonans gibi ileri görüntüleme yöntemlerinden de yararlanıyoruz. Tanı konulan hastaların belirli aralıklarla takip edilmesi, tedaviye verilen yanıtın değerlendirilmesi ve hastalığın ilerlemesinin önlenmesi açısından büyük önem taşır.”

Kaynak: Yasemin

The post Karaciğer Yağlanması: Erken Tanı ve Kontrollü Kilo Kaybının Önemi first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

“KARACİĞER YAĞLANMASI SİROZA KADAR İLERLEYEBİLİR” şeklinde özetlenen risk, yağ birikiminin özellikle karın bölgesinde artmasıyla birlikte karaciğer üzerinde etkili oluyor. Uzman, bu durumun masum olmadığını ve tedavi edilmediği takdirde ileri aşamalara gidebileceğini ifade ediyor. Yağlanmanın temel sebepleri arasında insülin direnci, düzensiz beslenme ve hareketsiz yaşam yer alıyor; dolayısıyla göbek çevresinde birikmiş yağlar, karaciğerde de yağ birikimine katkı sağlıyor.

HIZLI KİLO VERMEK KARACİĞERİNİZE ZARAR VEREBİLİR mesajı, yaşam tarzı değişikliklerinin en etkili tedavi yaklaşımı olduğuna dair vurgu ile birlikte sunuluyor. Bilimsel olarak dengeli beslenme eşliğinde kontrollü kilo kaybının, karaciğerdeki yağlanmayı azaltmada kilit rol oynadığı belirtiliyor. Ancak hızlı kilo kaybı, karaciğer üzerinde olumsuz etkiler doğurabileceğinden dikkatli olunması gerekiyor. Gerekli durumlarda karaciğer hücrelerini destekleyen tedaviler de uygulanabiliyor.

KARACİĞERİNİZ İÇİN BİLİNÇSİZ BİTKİ ÇAYI KULLANMAYIN uyarısı da kişinin güvenliğini ön planda tutuyor. Aktarlardan temin edilen ya da iddia edilen bitkisel ürünler, hekimin önerisi olmadan kullanıldığında karaciğerde ciddi hasarlara yol açabilir ve hatta karaciğer yetmezliğine kadar götürebilir. Bu nedenle takviye veya bitkisel ürünlerin hekim kontrolü olmadan alınmaması gerekir.

TEKNOLOJİYE DAYALI TAKİP ŞART olarak ultrasonografinin yağlanmayı büyük ölçüde tespit ettiği belirtiliyor. İhtiyaç duyulduğunda FibroScan veya manyetik rezonans gibi ileri görüntüleme yöntemleriyle tanı konuluyor. Tedaviye verilen yanıtın izlenmesi ve hastalığın ilerlemesinin önlenmesi amacıyla belirli aralıklarla takip etmek büyük önem taşıyor.

The post Karaciğer Yağlanması: Erken Tanı ve Yaşam Tarzı Değişikliğinin Önemi first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

İftarda yapılan yaygın hatalardan kaçınmak – Yemeği hızlı ve aşırı miktarda tüketmek yerine, yavaş ve uzun süren bir süreç benimsenmelidir. Aşırı yağlı veya kızartılmış yiyecekler ile oruç açar açmaz sigara kullanımı kalp sağlığı açısından tehlikelidir. Ramazan’da ortaya çıkan kalp krizlerinin çoğu bu alışkanlıklardan kaynaklanabilir.

Uzak durulması gereken yiyecekler – Kalori yoğunluğu yüksek olsa da besin değeri düşük gıdalardan, glisemik indeksi ve glisemik yükü yüksek olan ürünlerden mümkün olduğunca kaçınılmalı; katkı maddesi içeren işlenmiş ve hazır gıdalardan uzak durulmalıdır. Ayrıca trans yağlar, çok tuz, rafine karbonhidratlar ve fruktoz içeren mısır şurubu gibi içerikler tüketimden mümkün olduğunca çıkarılmalıdır.

İftar için sağlıklı bir rutin – İftara su ve hurma ile başlanmalı, ardından çorba içilmelidir. Bir süre ara verildikten sonra sebze ve bakliyat ağırlıklı zeytinyağlılar tercih edilmelidir. Mercimek, nohut, kuru fasulye gibi baklagiller; brokoli, karnabahar, ıspanak gibi sebzeler ile birlikte hafif zeytinyağı ve cevizli mevsim salatası başlıca öğünleri oluşturabilir. Meyve ve tatlılar ise yemekten yaklaşık iki saat sonra tüketilmelidir; şerbetli tatlılardan kaçınılarak sütlü tatlılar tercih edilmesi önerilir.

Kafeinli içecekleri sınırlı tüketin – İftar sonrasında yapılan kafeinli tüketimler, şekerin kana karışmasını hızlandırabilir ve tansiyonu etkileyebilir. Yemeklerle birlikte veya hemen ardından bu içeceklerin tüketimi azaltılmalı; maksimum iki adet şekersiz kahve ve iki bardak açık çay tercih edilmelidir. Ayrıca demir, magnezyum, çinko ve selenyum emilimini olumsuz etkileyebileceği için yemeklerden sonra kafein alımını sınırlamak daha doğru olabilir.

İftar ile sahur arasında yeterli su alımı – İftardan sonra asitli içecekler yerine su tüketimine özen gösterilmelidir. Sahura kadar her saat başı bir bardak su içilmesi, vücudun su ihtiyacını karşılar.

Sahurda dengeli ve uzun süre tok tutan seçenekler – Sahura kalkmak, gün boyu tok kalmak için önemlidir. Sebzeler, bakliyat, kuruyemişler ve az yağlı etler tercih edilmelidir. Yumurta, tuzsuz peynir ve zeytin gibi kahvaltılık ürünler de iyi seçeneklerdir. Kefir, bağırsak florasını destekleyen probiyotikler içerir ve tokluk hissini uzatır. Bir avuç kuruyemiş ile kuru meyveler enerji dengesini sağlar. Şekerli ve beyaz undan yapılmış gıdalar yerine tam buğday ve düşük şekerli alternatifler tercih edilmelidir. Sahurda su içmeye devam edilmeli; kahve ve çay gibi içeceklerden ziyade su ve elektrolit içeren seçenekler önerilir.

Gaz ve şişkinlik için doğal çözümler – Papatya ve rezene çayları sindirime destek olur; gaz ve kramp şikayetlerini azaltabilir. Yemekten sonra bir bardak rezene çayı özellikle sahurda tokluk hissini destekleyebilir. Ancak dışarıdan temin edilen içeriklerin güvenilir olduğundan emin olunmalıdır.

Kronik hastalık durumlarında dikkat – Diyaliz gerektirmeyen böbrek hastaları ile diyabet, hipertansiyon ve kalp-damar hastalıkları olan kişilerin oruç konusunda bireysel karar vermesi gerekir. Genel bir yargı yoktur; hastalık türü ve şiddetine göre hekim kararı ile hareket edilmelidir. Aktif ülser, mide ağrısı veya benzeri problem yaşayanlarda oruç daha dikkatli ele alınmalıdır. Özellikle diyalize giren hastaların oruç tutmaması önerilir.

The post Ramazan Beslenme Rehberi: İftar ve Sahurda Denge için Pratik Öneriler first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.