En sık karşılaşılan belirtiler arasında ağızdan nefes almak, ağız açık uyumak ve horlama bulunmaktadır. Zamanla bu tablo, burun tıkanıklığına bağlı akıntı, sık hapşırma, orta kulak iltihabı ve sinüzit gibi ek sorunları da beraberinde getirebilir. Özellikle son yıllarda, geniz eti büyümesi çocuklarda uyku apnesinin önemli nedenlerinden biri haline gelmiştir; gece uyku düzeninin bozulması ise günlük yaşamı doğrudan etkiler.

Uzun vadeli etkiler arasında büyüme için salgılanan büyüme hormonlarının düzeninin bozulması ve dolayısıyla gelişim-geriliği riski sayılabilir. Düşük uyku kalitesi öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği ve okul başarısında gerilemeye zemin hazırlayabilirken, ağızdan solunum diş, çene ve damak yapısında da bozulmalara yol açabilir.

TANI AŞAMALI UYGULANIR Önce çocuğun şikayetleri ayrıntılı olarak değerlendirilir; ardından endoskopik incelemeyle geniz etinin büyüklüğü netleşir. İşitme ve kulak basınç testleriyle orta kulak fonksiyonları da mutlaka izlenir.

TEDAVİ: KISA ve GÜVENLİ Güncel cerrahi tekniklerle geniz eti ameliyatı yapılır; kanama riski düşüktür ve çoğu durumda yaklaşık 15–20 dakika süren bir işlemdir. Ameliyat sonrası birkaç gün boyunca yumuşak ve soğuk gıdalar önerilir ve çocuklar kısa sürede normal yaşamlarına, okula dönmeye başlarlar.

The post Geniz Eti Büyümesi: Çocuklarda Nedenleri, Belirtileri ve Aşağıya İndirilen Riskler first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

DIŞA VURUMU UYANIK GİBİ GÖRÜNÜMESSİ Uyurgezerlik, kişinin gözleri açık olabilir ve dışarıdan bakıldığında uyanık gibi görünür. Ancak o an beyin derin uykudadır. Bu durum çocuklukta daha yaygındır ve çoğu durumda ergenlikte kendiliğinden düzelir; fakat bazı kişilerde erişkinlikte de devam edebilir.

AİLEDE UYURGEZERLİK VARSA RİSK ARTIŞI Genetik faktörlerin bu bozuklukta önemli rolü vardır. Ailede uyurgezerlik öyküsünün bulunması, çocuklarda görme olasılığını artırabilir. Ayrıca çocuklukta yaşanan uyurgezerlik ilerleyen yıllarda tekrar görülebilir. Ani bir şekilde uyandırılan uyurgezer kişiler, yönlerini kaybedebilir ve panik yaşayabilir. Bu nedenle en güvenli yaklaşım, uyurgezer kişiyi sakinleştirip kendi yatağına geri yönlendirmektir.

UYKU TESTİNİN ÖNemi Tanı sürecinde uyku testi olarak da bilinen polisomnografi, uyurgezerliğin diğer nörolojik durumlarla karışması ihtimalini dışlamak için kullanılır. Ayrıca uyku apnesi gibi eşlik eden sorunları tespit etmek için de bu testten faydalanılır.

Erişkinlerde TANI ve TEDAVİ ÖNEMİ Yetişkinlerde uyurgezerlik, bazı hastalıklarla birlikte görülebilir; bu yüzden kapsamlı bir tanı ve tedavi planı gerektirir. Uyurgezerlik sırasında kişinin kendisine veya çevresine zarar verebileceği için güvenlik açısından bazı önlemler alınmalıdır: kesici-delici aletlerin kilitli tutulması, kapı ve pencerelere güvenlik kilidi takılması gibi basit tedbirler, olası riskleri azaltmaya yardımcı olur.

Kaynak: Yasemin

The post Uyurgezerlik: Çocuklar ve Yetişkinler İçin Anatomisi ve Güvenli Müdahale Yolları first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

MİLLİYET.COM.TR / ÖZEL – Uyku apnesi dünya çapında milyonlarca kişinin hayatını olumsuz etkileyen yorucu ve yıpratıcı sorunlardan biri. Uyku apnesinin tedavisi, hastalığın şiddetine nazaran ömür şeklinde yapılan değişiklikler, özel aygıtların kullanımı ve bazen de çeşitli cerrahi müdahaleler ile mümkün olabiliyor. Bu hastalığın bir ilaç tedavisi ise şimdiye kadar bulunmuş değildi. Obstrüktif uyku apnesi, uyku sırasında üst hava yolundaki kasların süreksiz olarak kısmi yahut tamamına yakınının kapanması sonucu oluşuyor. Bu durum kişinin gece boyunca tekrar tekrar nefesinin kesilmesine ve şiddetli horlamalara yol açıyor. Hastalık en hafif formundayken bile bazen saatte 5 sefer nefes durması yaşanabilirken, şiddetli hadiselerde bu durum saatte 100 defa nefes durmasına kadar varabiliyor.

Bu sorun yalnızca uyku ve ömür kalitesini bozmakla kalmıyor. Uzun vadede düşük oksijen düzeyleri sebebiyle sempatik aktivasyon ve tansiyon yüksekliğine bağlı olarak kalp hastalıkları, uykuda kalp krizi, beyin felci ve demans riskini de artırıyor. Günümüzde standart olarak kabul edilen ve en yaygın tedavi prosedürü olan PAP (positive airway pressure) cihazları, uyku sırasında müspet hava basıncı vererek teneffüs yollarını açık tutmayı sağlıyor. Fakat birçok hasta bu aygıtları uzun müddet kullanmakta zorlanıyor yahut sıhhat durumlarındaki elverişsizlikler nedeniyle kullanamıyor.

Uyku apnesinde standart olarak kabul edilen PAP aygıtları, uyku sırasında müspet hava basıncı vererek teneffüs yollarını açık tutmayı sağlıyor. Lakin birçok hasta bu aygıtları uzun müddet kullanmakta zorlanıyor. (Fotoğraf: iStock)

YENİ BİR UMUT: UYKU APNESİ İLAÇLA TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?

Bu bahiste çalışmalar yapan bilim insanları, yıllardır epilepsi tedavisinde kullanılan bir ilacın uyku apnesi semptomlarını kıymetli ölçüde azaltabileceğini ortaya koydu. Yeni klinik deney sonuçlar ise gelecekte hastalar için PAP aygıtlarına alternatif bir tedavi seçeneği doğabileceğini gösteriyor. Heyecan verici çalışma çerçevesinde araştırmacılar, uzun müddettir nöbet tedavisinde kullanılan Sultiame isimli ilacın uyku apnesi üzerindeki tesirini inceliyor.

Son yayımlanan Faz II klinik deney sonuçlarına nazaran ilacı kullanan hastalarda, plasebo alanlara kıyasla apne ataklarında besbelli bir azalma ve uyku kalitesinde önemli düzgünleşme gözlemlendi. Çalışmanın sonuçları saygın tıp dergisi The Lancet’te yayımlandı. Bahisle ilgili uzman görüşünü aldığımız Türk Uyku Tıbbı Derneği Lider Yardımcısı, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Uyku ve Bozuklukları Merkezi Sorumlusu Prof. Dr. Gülçin Benbir Şenel, yeni çalışmanın evvelinde obezite ilaçlarının uyku apnesi üzerindeki tesirlerine odaklanıldığını hatırlatıyor ve ortalarında son periyotlarda bilhassa ABD’de epey tanınan olan kilo kaybı ve tip 2 diyabet enjeksiyonu Ozempic’in de bulunduğu GLP-1 analoglarına işaret ediyor:

Prof. Dr. Şenel’in “semaglutide” ve “tirzepatide” formunda söz ettiği örnekler piyasada Ozempic ve Mounjaro isimli tanınan obezite ve tip 2 diyabet ilaçları. Prof. Dr. Şenel, “En değerli uyku tıbbı mecmualarından Sleep’te yayınlanan ve 1067 iştirakçinin yer aldığı altı çalışmanın özetlendiği bildiride kelam konusu etken unsurları içeren ilaçların kullanımında nefes durması olaylarının değerli ölçüde azalmasına ek olarak kilo kaybı ve kan basıncı düşmesi de görülmüştür” diyor lakin yan tesirlere ait ihtarlarda da bulunuyor:

“Oldukça tesirli olmalarına rağmen gastrointestinal yan tesir riskinin arttığı da mide bulantısı, ishal, kusma, kabızlık, karın-mide rahatsızlığı ve ağrısı, enjeksiyon bölgesi tepkileri, yorgunluk, çok hassaslık ve alerjik tepkileri görülebileceği de bilinmekte. İnsanlarda data olmamakla birlikte, hayvanlarda tiroid tümörleri ile ilişkilendirilmeleri nedeniyle şahsî yahut ailesel tiroid kanseri hikayesi olan hastalarda yahut ‘multipl endokrin neoplazi sendromu’ görülen hastalarda kullanılmamalı.”

YENİ ARAŞTIRMAYA 298 HASTA KATILDI

Bu noktada son araştırmaya dönmek gerekirse; yeni Faz II klinik deneyine orta ve ağır derecede uyku apnesi olan 298 hasta katıldı. Araştırma 15 hafta sürdü. İştirakçilerin yarısına plasebo verilirken başka yarısına farklı dozlarda Sultiame uygulandı.Ortaya çıkan sonuçlar dikkat cazipti. İlacı kullanan hastalarda apne ataklarının sayısı kıymetli ölçüde azaldı, uyku kalitesi düzgünleşti, gün içindeki çok uyku hali azaldı. Ayrıyeten en yüksek doz kümesinde ise apne ataklarının yüzde 47’ye kadar azaldığı görüldü.

Araştırmaya liderlik eden Jan Hedner, University of Gothenburg bünyesinde misyon yapan kıdemli bir akciğer hastalıkları profesörü. Hedner, sonuçların umut verici olduğunu belirterek daha geniş kapsamlı ve uzun periyodik çalışmalarla ilacın tesirinin ve güvenliğinin doğrulanması gerektiğini söylüyor.

Prof. Dr. Şenel, ilaçla tedavi ve onay süreci hakkında “Tüm bu bilgiler ışığında, Amerikan Besin ve İlaç Dairesi FDA, 2024 yılının sonlarında, GLP-1 analoglarının obez yetişkinlerde, orta ila ağır şiddetli obstrüktif uyku apnesi tedavisinde kullanılmasını onayladı. Avrupa Tıp Derneği de klasik tedavilerle birlikte kullanılmalarını ya da PAP tedavisine ahenk sağlamakta zorlanan hastalarda tek başlarına kullanılmalarını tavsiye etti. Sonuç olarak, GLP-1 analogları, tip 2 diyabeti olmayan, obez yetişkinlerde ve orta-ağır obstrüktif uyku apnesi tanısı alan hastalar için umut verici bir alternatif sunmakta. Sürdürülebilir yararları ve güvenliğini doğrulamak için ise daha uzun vadeli çalışmalar gerekli” diyor ve Eli Lilly tarafından geliştirilen Tirzepatide‘nin uyku apnesi tedavisinde onay alan birinci ve tek ilaç olarak ABD ve Avrupa’da çok sayıda merkezde kullanımına başlandığını belirtiyor.

‘BİRKAÇ YIL İÇİNDE TÜRKİYE’DE DE MÜMKÜN OLABİLİR’

Diğer taraftan ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Apnimed, Japon ilaç firması Shionogi & Co., Ltd. ile birlikte Sultiame‘yi uyku apnesi tedavisine uyarlamak için çalışmalarını sürdürüyor. Apnimed’in geliştirdiği ve AD109 kod ismiyle bilinen öbür bir ilaç adayı da Faz III klinik deneylerinde olumlu sonuçlar gösterdi. Şirketin bu yıl içinde ABD’de resmi onay başvurusu yapması bekleniyor. Prof. Dr. Gülçin Benbir Şenel ise önümüzdeki bir kaç yıl içerisinde, Türkiye’de de obstrüktif uyku apnesi tedavisinde ilaç tedavisinin mümkün olabileceğini düşünüyor.

Kaynaklar: Gizmodo, The Lancet

Kaynak : Milliyet

The post Uyku apnesinde ‘ilaçlı’ ihtilal kapıda! Beyin felci, uykuda kalp krizi ve demans riskini katlayan hastalık first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

UYKU HAYATİ BİR SÜREÇTİR Profesör Akkoyunlu, uykunun biyolojik fonksiyonlarını hatırlatarak, bu sürecin beyin ve organların yenilenmesiyle beraber bağışıklık sistemini güçlendirdiğini ifade etti. Ancak günümüzde birçok kişi, uyku sırasında solunumun durmasına yol açan Uyku Apnesi ile yaşıyor ve bunun farkında olmuyor. Özellikle sabahları yorgun uyananlar ile gün içinde ani uyuklama eğilimi gösterenler, profesyonel yardım için gecikmemelidir. Bu belirtilerin görmezden gelinmesi, maliyetli sonuçlar doğurabilir.

UYKU BOZUKLUKLARI KRONİK HASTALIKLARA DAVETİYE ÇIKARIYOR Horlayan bir erkeğin ve bu sesten etkilenerek uyuyamayan eşinin yaşadığı örnek üzerinden, uykusuzluk ve apne olaylarının sadece kişisel konforu bozmakla kalmayıp, kronik hastalıklara yol açabildiğini gösterdi. “Uyku sırasında nefesi kesilen bireylerde kalp krizi riski giderek artıyor; aynı zamanda hipertansiyon ve kalp yetmezliği gibi durumların temelinde çoğu zaman uyku apnesi yatıyor.” şeklinde ifade etti. Metabolizmanın bozulmasıyla obezite ve diyabet riskinin de yükseldiğini belirtti.

TRAFİK KAZALARI TEHLİKESİ Direksiyon başında uykuya dalan bir sürücü örneği üzerinden, uyku bozukluklarının güvenlik ve sosyal etkileşimler üzerindeki etkileri vurgulandı. “Tedavi edilmeyen uyku apnesi olanlarda odaklanma yeteneği belirgin şekilde düşüyor. Bu durum sadece iş verimliliğini azaltmakla kalmaz, aynı zamanda trafik ve iş kazası risklerini doğrudan artırır. Kaliteli uyku, toplumsal güvenlik için kritik bir gerekliliktir.” ifadeleriyle sorun özetlendi.

5 ALTIN KURAL Uykusuzluk nedeniyle nefes almada güçlük yaşayan bir kadının deneyimlerinden hareketle, uyku kalitesini artırmak ve uyku apnesi riskini azaltmak için şu öneriler paylaşıldı: “Melatonin salgılamasının güvenli bir şekilde desteklenmesi için yatak odasının tamamen karanlık ve serin olması gerekir. Mavi ışık etkisini azaltmak adına yatmadan en az 1 saat önce telefon ve televizyon gibi cihazlardan uzak durulmalıdır. Gece geç saatlerde tüketilen ağır öğünler ve kafein içeren içecekler uyku düzenini bozabilir; akşam öğünleri hafif tutulmalıdır. Gün içindeki hareketlilik uykuya derinlik katarken, yoğun sporlar uykuya girmeden hemen önce yapılmamalıdır. İdeal kiloyu korumak, hava yolundaki baskıyı azaltarak uyku apnesi riskini azaltır.” şeklinde paylaşıldı.

The post Uyku Sağlığını Şifreleyen 5 Altın Kural ve Uyku Apnesinin Toplumsal Etkileri first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Kronik baş ağrısının altta yatan nedeni olarak diş sıkma ve çene kası problemleri düşünülmelidir. Diş Eti Hastalıkları ve Cerrahisi Uzmanı Dr. Dt. Çağdaş Çağlar Laçin’e göre toplumda her beş kişiden birinde bu alışkanlık görülebiliyor ve çoğu kez fark edilmeden ilerleyebiliyor. Özellikle stresli dönemlerde bu risk daha da belirginleşiyor. Yapılan tetkikler normal çıksa bile ağrı sürerse diş ve çene kökenli sorunlar mutlaka değerlendirilmelidir.

Stres, uykusuzluk, göz yorgunluğu ve sinüs problemleri baş ağrılarının yaygın nedenleri arasındadır. Ancak tüm muayene ve tetkiklere rağmen açıklanamayan ağrılarda diş sıkma ve çene kası sorunları göz ardı edilmemelidir. Özellikle yoğun iş temposu olan kişilerde ve sınav dönemindeki öğrencilerde bruksizm sıkça görülüyor ve son yıllarda stres düzeyinin artmasıyla bu tablo daha dikkat çekici hale geliyor.

Uyurken Diş Sıkmanın Baş Ağrısına Etkisi Diş sıkma ve gıcırdatmanın çoğu kez kişinin farkında olmadan, uyku sırasında meydana geldiğini söyleyen Laçin, bu durumun kronikleşerek gündüz saatlerinde de devam edebildiğini aktarır. “Dişler günlük yaşantıda yalnızca yemek yerken kuvvetli temas eder. Ancak gün içinde üst ve alt dişler arasında istirahat pozisyonu olarak bir boşluk bulunması gerekir. Sürekli temas, kaslarda aşırı yüklenmeye yol açar ve bu durum şakak, ense kökü, elmacık kemiği ile alın bölgelerinde kronik baş ağrılarına zemin hazırlar.”

Sabahları yorgun uyanma, çene ekleminden gelen sesler, diş hassasiyeti, kulak ağrısı ve diş eti bölgelerindeki sızlama gibi belirtiler de diş sıkmanın eşlikçi bulguları arasındadır.

DİŞ SIKMANIN NEDENLERİ ve BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Strese bağlı kaygı, yoğun yaşam temposu ve uyku düzensizlikleri en sık görülen tetikleyicilerdir. Bazı kişilere horlama ya da uyku apnesi gibi durumlar da bu alışkanlığı tetikleyebilir. Hafif bruksizm her zaman tedavi gerektirmeyebilir; fakat sık ve şiddetli vakalarda sağlık açısından önemli sorunlar doğurabilir. “Uyku sırasında diş gıcırdatma veya sıkma sesleri, aşınmış veya çatlamış dişler, diş hassasiyetinde artış, çene ve yüz bölgesinde ağrı, çene ekleminde zorlanma ya da kulakla ilgili problem olmamasına rağmen hissedilen ağrı, bruksizmin belirgin belirtileri arasındadır.” Bu belirtileri yaşayan kişilerin diş hekimi muayenesini geciktirmemesi gerekir.

DİŞ SIKMANIN TEDAVİSİ VE BAŞ AĞRILARININ KONTROL ALTINA ALINMASI Tedavi genellikle karmaşık değildir. Doğru tanı sonrası kişiye özel okson splint uygulaması, çene kaslarının üzerindeki baskıyı azaltmada etkili olabilir. Stres yönetimi, fizyoterapi ve bazı durumlarda botulinum toksin uygulamaları tedaviyi destekler. Erken teşhis, baş ağrılarının azalmasına ve diş-çene sağlığının korunmasına yardımcı olur. Uzun süreli nedeni bilinmeyen baş ağrılarında diş hekimi muayenesini ihmal etmeyin.

Bu konuyla ilgili daha fazla bilgi için kaynak: Yasemin

The post Diş Sıkmanın Baş Ağrılarına Etkisi ve Tedavi Yaklaşımları first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Geceleri sık sık yorulan ve sabahları dinlenmiş hissetmeyen kişilerde uyku apnesi olabileceğini anlatan Prof. Dr. Kunter, hastalığın kalp ve beyinde uzun vadeli riskler doğurabileceğini vurguluyor. Erken teşhis ve uygun tedaviyle yaşam kalitesinin önemli ölçüde artabileceğini belirtiyor.

HORLAMA VE UYKU APNESİ ARASINDAKİ FARK horlamanın bir sosyal problem olarak görülebileceğini söyleyen Kunter, uyku apnesinin ise doğrudan yaşamı etkileyen, kalp ve beyin sağlığını tehdit eden bir durum olduğunu ifade ediyor. Horlamak her zaman uyku apnesi anlamına gelmez; ancak bazı horlayan kişilerde hastalık gelişebilir. Eğer kişi sürekli yorgun uyanıyor ve horlama varsa, uyku apnesi ihtimali üzerinde durulmalıdır.

TEŞHİS VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ Uyku apnesinin kesin tanısının, gece uyku laboratuvarında yapılan testlerle konulduğunu söyleyen uzman, hafif ve orta dereceli vakalarda ilaç tedavisinin uygulanabildiğini, bazı durumlarda cerrahi müdahalelerin gerekebildiğini belirtiyor. Ayrıca birçok hastanın yatarken özel maskelerle sağlıklı uyumayı sürdürdüğünü ifade ediyor. Ki bu durum, hastalığın kişiye özgü ilerleyebilmesi nedeniyle tedavi planının bireyselleştirilmesini gerektiriyor. Çocuklarda uyku apnesinin farklı bir seyir izlediğini ve gelişim çağındaki çocuklarda cerrahi müdahalelerin yalnızca testler sonrasında planlandığını ekliyor.

KİLO VE YAŞ Uyku apnesinin ilerlemesinde kilonun ve yaşın belirleyici rol oynadığını vurgulayan Kunter, “Kilo kontrol altında tutulabilir; ancak yaşlanmayı durdurmak mümkün değildir. Ancak hastalığın ilerlemesi, kilo alımıyla ilişkili olduğundan erken tanı ve uygun tedavi hayati önem taşır. Uykuda nefes durması ve sürekli yorgun uyanma gibi belirtiler ihmal edilmemeli ve uyku testleri aksatılmamalıdır. Doğru tedavi hem kalp hem de beyin sağlığını korur.” şeklinde uyarıda bulundu.

Kaynak: Yasemin

The post Uyku Apnesi ve Horlamanın Bedende Yarattığı Tehlike: Erken Teşhis ve Doğru Tedavi Hayat Kalitesini Artırır first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.