Hava sıcaklıklarının artmasıyla birlikte bilhassa koltuk altı, avuç içi ve ayak tabanlarında görülen aşırı terleme, vatandaşların günlük hayatını olumsuz etkileyebiliyor. Kıyafetlerde ter izlerinin oluşması, istenmeyen koku ve toplumsal ortamlarda yaşanan rahatsızlıkların yanı sıra aşırı terleme, bireylerin özgüven kaybı yaşamasına da sebep olabiliyor. Mevzuya ilişiklin açıklamalarda bulunan Medicana Sivas Hastanesi Estetik Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, aşırı terlemenin birtakım şahıslarda hayat kalitesini önemli halde etkileyen bir sıhhat sorununa dönüşebildiğini belirterek, “Koltuk altı, avuç içi ve ayak tabanlarında görülen aşırı terleme; kıyafetlerde iz oluşmasına, istenmeyen kokuya ve toplumsal ortamlarda rahatsızlık hissine sebep olabiliyor.

Kimi vakit şahıslar tokalaşmaktan çekinebiliyor, öğrenciler imtihan sırasında kâğıtlarının ıslanmasından şikâyet edebiliyor, iş ömründe ise özgüven kaybı yaşanabiliyor. Bu sebeple hiperhidrozis, sırf estetik değil, ömür kalitesini direkt etkileyen kıymetli bir sıhhat sorunudur” dedi.

Terleme botoksunun en sık koltuk altına uygulandığını tabir eden Özkaya, muhtaçlık halinde el, ayak ve birtakım yüz bölgelerinde de uygulanabildiğini söyledi. Sürecin kısa müddette tamamlandığını belirten Özkaya, “Uygulama öncesinde tedavi edilecek bölge hazırlanır ve botulinum toksini uygun dozlarda cilt altına uygulanır. Maksat, ter bezlerini uyaran hudut uçlarının süreksiz olarak bloke edilmesidir. Ortalama 15 dakika süren süreç sonrasında kişi günlük hayatına rahatlıkla devam edebilir. Cerrahi süreç gerektirmemesi ve düzgünleşme süreci oluşturmaması sebebiyle bilhassa yaz aylarında tercih edilen uygulamalardan biridir” diye konuştu.

Terleme botoksunun kalıcı bir uygulama olmadığını, tesirinin bireyden şahsa değişmekle birlikte ortalama 6 ay devam ettiğini belirten Özkaya, tertipli aralıklarla yapılan tekrar uygulamalarıyla tesirin sürdürülebileceğini söyledi. Özkaya, “Etki mühleti şahıstan şahsa değişebilmekle birlikte ortalama 6 ay devam eder. Tertipli aralıklarla yapılan tekrar uygulamaları sayesinde aktiflik sürdürülebilir ve bireyler uzun mühlet aşırı terleme şikâyeti yaşamadan günlük hayatlarını konforlu halde devam ettirebilir” sözlerini kullandı.

Aşırı terleme şikâyeti bulunan bireylerin öncelikle uzman doktor tarafından kıymetlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Özkaya, terlemenin altında farklı sıhhat problemlerinin bulunabileceğinin araştırılması gerektiğini belirterek, “Terleme botoksu, doğru hasta seçimi ve uzman tabip uygulamasıyla son derece başarılı sonuçlar veren emniyetli bir metottur. Bilhassa yaz aylarında hayat konforunu artırmak isteyen şahıslar için tesirli bir seçenek sunmaktadır. Aşırı terlemeyi doğal olarak görmek yerine, uygun tedavi yollarıyla bu meseleden kurtulmak mümkündür” dedi.

1-Yüzünüzü sık yıkamayın

Cildi gün içinde tekraren yıkamak yahut alkol içeren sert temizleyiciler kullanmak cilt bariyerini zayıflatıyor. Bunun sonucunda cilt kurudukça kendini korumak gayesiyle daha fazla sebum üretmeye başlayabiliyor. Artan yağ üretimi ise gözeneklerin tıkanmasını kolaylaştırarak akneyi şiddetlendirebiliyor.

Ne yapmalı?

-Yüzünüzü sabah ve akşam olmak üzere günde iki kere nazik bir temizleyiciyle yıkayın.

-Alkol oranı yüksek ve cildi kurutan eserlerden kaçının.

-Cildi tahriş edecek kese ve sert fırçalar kullanmayın.

2-Sivilcelerinizi sıkmayın

Sivilceleri sıkmanın iltihabın cildin daha derin katmanlarına yayılmasına sebep olabileceği ihtarında bulunan Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Bu durum hem düzgünleşme mühletini uzatır hem de kalıcı akne izi ve leke gelişme riskini artırır. Ayrıyeten ellerde bulunan bakteriler enfeksiyon riskini de yükseltebilir” diyor.

Ne yapmalı?

-Sivilceleri sıkmaktan kaçının.

Gerekirse noktasal akne tedavi eserleri kullanın.

-Büyük ve ağrılı sivilceler için dermatoloji uzmanına başvurun.

3-Makyajı cildinizde uzun mühlet tutmayın

Yoğun yapılı fondötenler, kimi güneş koruyucular ve yağ bazlı kozmetik eserlerin gözeneklerin tıkanmasına sebep olabileceğini belirten Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Özellikle makyajın uzun müddet ciltte kalması bakterilerin çoğalmasını kolaylaştırabilir” ihtarında bulunuyor.

Ne yapmalı?

-“Non-komedojenik” yahut “akneye eğilimli ciltler için uygun” ibaresi bulunan eserleri tercih edin.

-Gün sonunda makyajınızı kesinlikle temizleyin ve makyaj fırçalarını sistemli olarak yıkayın.

4-Güneş koruyucusuz güneşe çıkmayın

Güneş ışınları başlangıçta akneleri kurutuyor üzere görünse de uzun vadede ciltte kalınlaşmaya, gözeneklerin tıkanmasına ve lekelerin koyulaşmasına sebep olabiliyor. Ağır ve yağlı yapıda güneş koruyucular ise akne oluşumunu kolaylaştırabiliyor.

Ne yapmalı?

-SPF 30-50 arasında, tercihen jel yahut akışkan formdaki güneş koruyucuları tercih edin.

-Güneş koruyucunuzu iki-üç saatte bir yenileyin.

5-Telefon ekranınızı temizleyin

Pek çok kişi telefon ile sivilce oluşumunu birbiriyle ilişkilendirmese de telefon ekranlarında gün boyunca yağ, makyaj kalıntısı, bakteri ve çevresel kirleticiler birikiyor. Telefonun uzun müddet yanakla temas etmesi ise bilhassa çene ve yanak bölgesinde akne oluşumunu kolaylaştırabiliyor. 

Ne yapmalı?

-Telefon ekranınızı tertipli olarak temizleyin.

-Uzun görüşmelerde kulaklık yahut hoparlör kullanın.

-Telefonu terli ciltle uzun mühlet temas ettirmeyin.

6-Terledikten sonra cildinizi kesinlikle temizleyin

Terlemenin tek başına akne oluşturmadığını fakat ter, yağ ve çevresel kirlerle birleştiğinde gözeneklerin tıkanmasını kolaylaştırabileceğini söyleyen Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Genellikle spor sonrasında ciltte uzun mühlet kalan ter bilhassa sırt, omuz ve göğüs bölgesindeki akneleri artırabilir” diyor. 

Ne yapmalı?

-Egzersiz sonrasında mümkün olan en kısa müddette duş alın.

-Terli kıyafetlerle uzun müddet kalmayın.

-Spor yaparken nefes alabilen kumaşlar tercih edin.

7-Yastık kılıfı ve havlularınızı sık değiştirin

Yastık kılıflarında vakitle yağ, meyyit deri hücreleri, saç eserleri ve mikroorganizmalar birikiyor. Uzun mühlet tıpkı kılıfın kullanılması bilhassa yüzün temas ettiği bölgelerde akne gelişimini kolaylaştırabiliyor.

Ne yapmalı?

-Yastık kılıflarını haftada en az bir-iki sefer değiştirin.

-Yüz havlusunu sık aralıklarla yıkayın ve havluları diğerleriyle ortak kullanmayın.

8-Saç eserlerinizi yüzünüzle temas ettirmeyin

Saç yağları, şekillendiriciler ve saç bakım eserlerinin alın ve şakak bölgesindeki gözenekleri tıkayabileceğini söz eden Dermatoloji Uzmanı Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Özellikle yaz aylarında terleme ile bu eserlerin cilde geçişi kolaylaşır ve yüzde yeni akne oluşumları görülebilir” ikazında bulunuyor. 

Ne yapmalı?

-Yağlı saç eserlerini yüz bölgesinden uzak tutun.

-Saç bakım eserlerini uyguladıktan sonra yüzünüzü temizleyin.

9-Yüksek glisemik içerikli beslenmeyin

Akne ile beslenme arasında çok yakın bağ olduğunu belirten Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Şekerli içecekler, beyaz unlu besinler ve sık tüketilen ultra işlenmiş besinler insülin ve IGF-1 seviyelerini artırarak yağ bezlerinin daha fazla çalışmasına sebep olabilir. Bilimsel çalışmalar bilhassa yüksek glisemik yükün akneyi kötüleştirebildiğini göstermektedir” diyor.

Ne yapmalı?

-Tam tahıllar, zerzevat ve liften güçlü beslenmeye ihtimam gösterin.

-Şekerli içecekleri ve işlenmiş besinleri sonlandırın.

10-Stres ve uykusuzluktan uzak durun

Yoğun gerilim ve yetersiz uyku sırasında kortizol başta olmak üzere birtakım hormonların seviyesinin değişebileceğini belirten Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Bu hormonal değişiklikler yağ üretimini artırabilir ve mevcut aknelerin alevlenmesine yol açabilir. Tıpkı vakitte cildin tamirat düzenekleri da yavaşlar” sözlerini kullanıyor.

Ne yapmalı?

-Düzenli uyku alışkanlığı edinin.

-Stres idaresi için yürüyüş, antrenman yahut nefes idmanlarından yararlanın.

KLİMALAR

Yaz aylarında serinlemek için sıkça kullandığımız klimalar ortamın nem oranını düşürerek cildin su kaybetmesine sebep olabiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, bu durumun bilhassa kuru ve hassas ciltlerde sorun oluşturabileceğini belirterek, “Uzun müddet klimalı ortamlarda bulunmak cilt bariyerini zayıflatabilir ve bunun sonucunda ciltte hassasiyet artışı, gerginlik, kızarıklık, küçük çatlaklara bağlı irritasyonlar gelişebilir” ikazında bulunuyor. 

Nasıl tedbir almalı?

-Gün içinde cilt bariyerini destekleyen nemlendirici kullanmayı alışkanlık edinin. 

-Her gün 2–2,5 litre su içmeye ihtimam gösterin

-Klimalı ortamlarda direkt hava akımına maruz kalmayın. 

-Mümkünse ortamın nem istikrarını korumak için aralıklı havalandırma sağlayın. 

AŞIRI SICAK HAVA

Aşırı sıcak hava damarların genişlemesine, kılcal damarların belirginleşmesine ve rozasea hastalığında ataklara yol açabiliyor. Melazmaya (kahverengi cilt lekelerine) yatkın bireylerde güneşin ve ziyanlı ultraviyole ışınlarının yanı sıra aşırı sıcaklık da leke oluşumunu tetikleyebiliyor. Sıcak havanın tesiriyle ciltte oluşan su kaybı pul pul dökülme, kaşıntı ve hassasiyet üzere sıkıntılar oluşturabiliyor.

Nasıl tedbir almalı?

-Özellikle rozasea meseleniz varsa cildinizi ani hava değişimlerinden koruyun. Aşırı sıcak ve aşırı soğuk ortamlarda bulunmamaya çalışın.

-Melazmaya yatkınsanız güneşten korunmak için şapka, gözlük ve nizamlı güneş kremi kullanmayı ihmal etmeyin.

YOĞUN TER BİRİKİMİ

Yaz aylarında yoğun terleme malassezia furfur üzere mantar cinslerinin çoğalmasına ve bunun sonucunda cilt lekeleri ile gözeneklerin tıkanmasına yol açabiliyor. Aşırı sıcaklara ek olarak yoğun güneş kremi kullanımı da terlemeyi artırarak komedon (siyah nokta) oluşumunu tetikleyebiliyor. 

Nasıl tedbir almalı? 

-Cildinizi her akşam terden ve krem artıklarından arındırın.

-Çok yoğun terleme sorunu yaşıyorsanız, mantar oluşumunu engellemek için antifungal (mantar önleyici) tesir gösteren şampuanları haftada bir yahut iki kere bedeniniz için kullanabilirsiniz.

HAVUZLAR

Yaz aylarında sıkça tercih edilen havuzlar,  hijyen şartlarının yetersiz olması durumunda  impetigo üzere bakteriyel enfeksiyonlar ve cilt ile gözleri etkileyebilen adenovirüs kaynaklı viral enfeksiyonların da bulaşmasına sebep olabiliyor. Bilhassa kalabalık olan havuzlarda fazla vakit geçirilmesi ve cildin uzun mühlet suyla temas etmesi bu biçim enfeksiyonların bulaşmasını kolaylaştırıyor. Öbür yandan klorlu suda uzun mühlet kalmak ciltte su kaybına bağlı olarak kuruluk, gerginlik ve tahrişe de yol açabiliyor.

Nasıl tedbir almalı?

-Çok kalabalık ve hijyen şartlarının düşük olduğu havuzlarda yüzmeyin.

-Havuzda uzun müddet kalmamaya ihtimam gösterin.

-Havuzdan çıktıktan sonra vakit kaybetmeden duş almaya dikkat edin.

HAVUZ KENARLARI, ŞEZLONGLAR, DUŞAKABİNLER

Havuz kenarları ile duşakabin üzere ortak kullanım alanlarında terlik olmadan çıplak ayakla dolaşılması, şezlongların havlu serilmeden kullanılması cilt sıhhatini tehdit edebiliyor. Bu kusurlar, Human Papilloma Virüsü’ne (HPV) bağlı siğillerin ve molluskum kontagiozum başta olmak üzere viral enfeksiyonların bulaşmasına yol açabiliyor. Siğiller en sık ayak altı, gövde ve yüz üzere bölgelerde ortası siyah noktasal kanama odakları içeren kabarıklıklar biçiminde görünürken, molluskum ise ortası göbekli ve çukur, etrafı deriden daha kabarık şişlikler biçiminde kendini gösteriyor. Cilt bariyerinin bozulduğu durumlarda kolay bir temas bile bu virüslerin bulaşmasını kolaylaştırıyor.

Nasıl tedbir almalı?

-Havuz kenarı ve duşakabin üzere ortak alanlarda çıplak ayakla dolaşmayın.

-Terlik ve havlu üzere ferdî eşyaları ortak kullanmamaya dikkat edin.

-Şezlongları havlu sermeden kullanmayın.

-Deride çizik ve sıyrık üzere durumlarda virüsler daha kolay bulaşabileceğinden el ve ayak hijyenine ihtimam gösterin.

PARFÜMLER

Yaz aylarında boyun, dekolte ve el bileklerimize sıktığımız parfümler güneş ışınlarıyla birleşince ciltte leke oluşumunu tetikleyebiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, “Özellikle narenciye, portakal ve limon üzere turunçgillerden varlıklı kokular güneş altında o bölgede lekelenmeye, damarlanma oluşumuna, bazen de önemli alerjik tepkilere sebep olabilir” diye konuşuyor.

Nasıl tedbir almalı?

-Leke oluşumunu ve alerjik tepkileri önlemek için parfümleri cildiniz yerine kıyafetlerinize sıkmayı alışkanlık edinin.

CEP TELEFONLARI

Günlük hayatın vazgeçilmez kesimi haline gelen cep telefonları, sadece irtibatı değil cilt sıhhatini da etkileyebiliyor. Telefon yüzeyinde biriken bakteri ve kirler, yaz aylarında artan terleme ve sıcaklıkla birleştiğinde ciltte yağ istikrarının bozulmasına sebep olabiliyor. Dermatoloji Uzmanı Dr. İlayda Uysal, bu durumun ciltteki gözeneklerin tıkanmasını kolaylaştırarak bilhassa yanak ve çene bölgesinde sivilce ile siyah nokta oluşumunu artırabileceğini belirtirken, “Telefon ekranlarından yayılan görünür ışığın da ultraviyole ışınlarıyla birlikte ciltte leke oluşumuna katkıda bulunabileceği düşünülmektedir” ihtarında bulunuyor. 

Nasıl tedbir almalı?

-Telefon ekranını nizamlı olarak temizleyin ve mümkünse dezenfekte edin.

-Uzun görüşmelerde kulaklık yahut hoparlör kullanarak telefonun yüzle temasını azaltın.

-Cildinizi pak tutun, terledikten sonra yüzünüzü yıkayın ve hafif, gözenekleri tıkamayan eserler kullanmaya ihtimam gösterin. 

-Demir oksit filtresi içeren ve mavi ışığa karşı da muhafaza sağlayan güneş kremlerini tercih etmeniz, cep telefonu ve bilgisayar ekranlarından yansıyan görünür ışığa karşı da müdafaa sağlayacaktır. 

Kırmızı kabarcıklar ve huzursuzlukla kendini gösterebilir

İsiliğin çoğunlukla cilt yüzeyinde küçük kırmızı kabarcıklar biçiminde görüldüğünü söyleyen Uzm. Dr. Gizem Güvener, bazı hadiselerde hafif su toplamalarının da eşlik edebildiğini belirtti. Döküntülerin en sık boyun, ense, göğsün üst kısmı, sırt ve bez bölgesi üzere cilt katlantılarının bulunduğu alanlarda ortaya çıktığını, lakin vakit zaman tüm bedene yayılabileceğini lisana getirdi. İsiliğin kaşıntıya sebep olabileceğini vurgulayan Uzm. Dr. Güvener, “Kaşıntıya bağlı olarak bebeklerde huzursuzluk, uyku düzensizliği ve ciltte tahriş gelişebilir. Fakat uygun bakım uygulamaları ile isilik birden fazla zaman kısa müddette gerileyebilen bir durumdur” dedi.

Yaz aylarında görülme sıklığı artıyor

Yaz aylarında artan sıcaklık ve nem, bilhassa bebeklerde çeşitli cilt problemlerinin görülme sıklığını artırıyor. Ter bezlerinin şimdi tam olarak gelişmemiş olması sebebiyle bebekler, sıcak havanın olumsuz tesirlerine karşı daha hassas hale geliyor. “İsilik, tıbbi ismiyle miliaria, ter bezlerinin tıkanması sonucu ortaya çıkan ve bilhassa bebekler ile küçük çocuklarda görülen yaygın bir cilt rahatsızlığıdır” diyen Uzm. Dr. Gizem Güvener, sıcak ve nemli havaların isilik gelişimini kolaylaştırdığını belirtti. Bilhassa ömrün birinci haftalarında bebeklerin kalın ve sıkı kıyafetlerle giydirilmesinin, cildin hava almasını engelleyerek isilik oluşumuna taban hazırladığını söz etti.

Basit tedbirlerle isilikten korunmak mümkün

Yaz periyodunda bebeklerin serin ve rahat bir ortamda bulunmasının değerine dikkat çeken Uzm. Dr. Gizem Güvener, oda sıcaklığının 22-24 derece arasında tutulmasını ve ömür alanlarının sistemli olarak havalandırılmasını önerdi. Bebeklerin ılık banyo yaptırılarak ya da nemli kompres uygulanarak terden arındırılmasının yararlı olacağını belirten Güvener, ince, bol ve pamuklu kıyafetlerin tercih edilmesi gerektiğini söyledi. Klima yahut vantilatör kullanımının gerekli durumlarda tercih edilebileceğini söz eden Uzm. Dr. Güvener, hava akımının direkt bebeğe yönlendirilmemesi gerektiğinin altını çizdi. Ayrıyeten doktor teklifiyle hafif yapılı nemlendiricilerin kullanılabileceğini, yoğun kıvamlı kremler ve yağların ise ter bezlerini tıkayarak tabloyu ağırlaştırabileceğini kaydetti.

Bu belirtiler varsa tabibe başvurulmalı

İsiliğin çoklukla resen düzelen bir rahatsızlık olduğunu belirten Uzm. Dr. Gizem Güvener, bazı durumlarda tıbbi kıymetlendirme gerekebileceğini söyledi. “Döküntülerin sarı renkli, iltihaplı lezyonlara dönüşmesi, bebeğin ateşinin yükselmesi, emmesinin azalması, halsizlik gelişmesi yahut alınan tedbirlere karşın döküntülerin üç günden uzun sürerek artış göstermesi halinde kesinlikle bir çocuk sıhhati ve hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır” diyerek aileleri dikkatli olmaları konusunda uyardı.

Uzmanlar, terlemenin bedenin doğal ve sağlıklı bir düzeneği olduğunun altını çiziyor. Asıl sorun, terin kendisinden çok ciltte bulunan bakterilerin oluşturduğu berbat koku. Bu sebeple doğal içeriklerle hazırlanan birtakım karışımlar, berbat kokuyu azaltmaya yardımcı olur. Fakat her cilt farklı olduğu için bilhassa hassas ciltlerde kullanılmadan evvel küçük bir bölgede test yapılması ve tahriş olmuş cilde uygulanmaması öneriliyor.

Doğal içeriklerle hazırlanan bu karışım, küçük bir krem kavanozunda uzun mühlet kullanılabiliyor. 1 dolu yemek kaşığı karbonat, 1 silme yemek kaşığı mısır nişastası, 1 yemek kaşığı yumuşamış hindistan cevizi yağı ve isteğe bağlı birkaç damla lavanta esansiyel yağı.

Karbonat ve mısır nişastasını bir kapta karıştırın. Akabinde yumuşamış hindistan cevizi yağını ekleyerek homojen, krem kıvamında bir karışım elde edin. Dilerseniz güzel bir koku ve ferahlık sağlaması emeliyle birkaç damla lavanta yağı ek edebilirsiniz. Hazırladığınız karışımı pak ve kuru küçük bir cam kavanoza aktarın. Karışımı buzdolabında ya da güneş görmeyen serin bir dolapta koruma ederek yaklaşık 1-2 ay boyunca kullanabilirsiniz.

Koltuk altının büsbütün pak ve kuru olmasına dikkat edin. Mercimek tanesi kadar karışımı koltuk altına ince bir katman halinde sürmeniz kâfi. Günlük kullanım için uygun olsa da rastgele bir kızarıklık, yanma yahut tahriş hissedildiğinde kullanımı bırakılması büyük değer taşıyor.

Doğal tarifler ferdî bakım rutinine dayanak olabilir lakin herkes için birebir sonucu vermeyebilir. Bilhassa hassas cilde sahip olanlar, egzama yahut alerjik cilt sorunu bulunan şahıslar ile gebeler ve emziren annelerin bu cins eserleri kullanmadan evvel hekimlerine yahut dermatoloji uzmanına müracaatları tavsiye ediliyor.