Manisa Şehir Hastanesi Dermatoloji Hekimi Uzm. Dr. İmge Durmaz, güneş kremi kullanırken dikkat edilmesi gereken konular hakkında kıymetli ikazlarda bulundu. Güneş hami eserlerin yalnızca yaz aylarında değil, her mevsim kullanılması gerektiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Durmaz, “Bulutlu havalarda da ultraviyolenin birçok yeryüzüne ulaştığı için aslında yaz-kış güneş kremi kullanmalıyız. Burada 6 aydan büyük bebekler, çocuklar ve erişkinler için herkesin kullanması gerekiyor” dedi.

Güneş kollayıcı eserleri seçerken geniş spektrumlu ve suya sağlam olanların tercih edilmesi gerektiğini belirten Durmaz, “Öncelikle güneş hami eserleri yanlışsız seçmek lazım. Burada biz geniş spektrumlu, suya sağlam eserleri kullanılmasını öneriyoruz. Geniş spektrumundan kastımız hem ultraviyole A, hem ultraviyole B’ye karşı koruyuculuğu olan eserler. Ultraviyole A, ultraviyole B ve görünür ışık komponentleri cildimizde farklı sistemlerle tesir ediyor ve burada ultraviyole B ve ultraviyole A bilhassa cilt kanseri gelişimi, güneşin ciltteki yaşlanma belirtilerinden ve güneş yanığından sorumlu.

Görünür ışık daha çok lekeyi tetikliyor. Bu nedenle biz geniş spektrumlu yani hem ultraviyole B hem ultraviyole A’ya karşı koruyuculuğu olan eserleri öneriyoruz. Bir eserin ultraviyole B’ye karşı muhafaza kapasitesini bize SPF kıymeti gösteriyor. Biz SPF 30 yahut 50 kullanımı günlük hayatta öneriyoruz. Yeniden ultraviyole A’ya karşı koruduğunu gösteren de ambalaj üzerinde yeniden ultraviyole A logosu dediğimiz UVA kısaltması etrafında bir daire işareti görebiliriz ya da PA kısaltması yanında artı işareti görebiliriz. Örneğin 4 tane artı yer alıyorsa bu eserin ultraviyole A’ya karşı çok güçlü bir muhafazası olduğunu bize gösterir” dedi.

Kullanılacak eserin kişinin cilt yapısıyla uyumlu olmasının büyük ehemmiyet taşıdığını vurgulayan Uzm. Dr. Durmaz, “Bunun dışında yeniden eser seçerken kişinin cilt yapısıyla uyumlu olması kıymetli. Örneğin yağlı ciltlerde, sivilcesi olan bireylerde daha hafif jel formunda, su bazlı eserleri öneriyoruz. Hassas ciltlerde alkol üzere maddelerin daha az olduğu, parfüm üzere irritanların az olduğu, mineral filtreli eserleri öneriyoruz. Yeniden lekeli ciltlerde de görünür ışığın lekeyi tetikleyici tesirinden korunması için renkli tinted dediğimiz demir oksit içeren renkli güneş koruyucuları öneriyoruz. Bunun dışında örneğin 6 aydan büyük bebeklerde, hamilelerde, hassas cilt bireylerde bu biçim özel kümelerde da çinko oksit, titanyum dioksit içeren mineral filtreli güneş koruyucuların kullanılmasını öneriyoruz” diye konuştu.

Ürünlerin yanlışsız vakitte, hakikat ölçüde ve yanlışsız sıklıkta kullanılması gerektiğinin altını çizen Durmaz, “Yine güneş hami eserlerin hakikat seçilmesi kadar hakikat kullanılması da çok değerli. Burada kâfi ölçüde eseri hakikat vakitte kullanmak ve kâfi sıklıkta kullanmak gerekiyor. Kâfi ölçü şöyle açıklayabiliriz. Erişkin bir bireyde iki parmak kuralı dediğimiz orta ve işaret parmağının uzunluğunu kaplayacak kadar bir ölçü tüm yüz bölgesi için kâfi. Bunu güneşe çıkmadan 20 dakika evvel sürmeliyiz ve şayet güneş maruziyeti devam ediyorsa 2 saatte bir tekrar sürülmeli.

Eğer terleme, suya girme üzere durumlar kelam mevzusuysa daha sık tekrarlanmalı” sözlerini kullandı. Yalnızca güneş kremi kullanmak değil şapka üzere öbür kollayıcı ögelerle da güneşten kaçınılması gerektiğini söz eden Uzm. Dr. Durmaz, “Yine güneş gözetici eser kullanırken yüz dışında, boyun, ense, kulak, şayet saç dökülmesi varsa saçlı deri, dudak, el sırtı üzere bölgeleri de katiyetle ihmal etmemeliyiz. Ayrıyeten güneş hami eserlerin yüzde 100 güneş muhafazası olduğunu söyleyemeyiz. Bu nedenle güneş, direkt güneş maruziyetinden kaçınılması ve şapka, gözlük, kıyafet üzere fizikî kollayıcı tedbirlerin kullanılması çok büyük değer taşımaktadır” dedi.

Güneş kremlerinin kesinlikle eczanelerden yahut markaların yetkili satış kanallarından alınması gerektiği konusunda vatandaşları uyaran Uzm. Dr. Durmaz, “Kesinlikle orijinal eserleri emniyetli kaynaklardan almak durumu almamız gerekiyor. Bu da eczanelerden alabiliriz. Markaların kendi satış kanallarından ya da yetkili olarak nitelendirdikleri yetkili satıcılardan alabiliriz. Aksi takdirde aldığımız eserin içeriğini, üretim kaidelerini, kullanılan filtreleri ve oranlarını, konsantrasyonlarını bilmediğimiz için öncelikle güvenilirliğinden ve koruyuculuğundan emin olamayız. Bu nedenle katiyetle muteber satış kanallarından yepyeni eserler almalıyız” diye konuştu.

Güneş kremlerinin de son kullanma tarihlerinin olduğunu ve kapağının açılmasından sonra da tüketim müddetlerine dikkat edilmesi konusunda uyaran Uzm. Dr. Durmaz, “Öncelikle güneş kollayıcı eserlerin son kullanma tarihi ambalaj üzerinde yazıyor. Lakin son kullanma tarihi geçmemiş bile olsa eserde bu türlü bir açık kavanoz işaretiyle 12 M, 9 M, 6 M üzere belirtilen kaç ay kullanılabileceğini gösteren ibareler var. Son kullanma tarihi geçmemiş bile olsa eserin üzerinde belirtilen süreyi aşmayacak biçimde kullanmamız gerekiyor.

Yine bu mühlet aşıldığında ya da son kullanma tarihi geçtiğinde kullandığımız eserin vaat ettiği koruyuculuğa sahip olduğunu garanti edemeyiz. Koruyuculuğu azalmış olabilir” dedi. Uzm. Dr. Durmaz son olarak bebeklerdeki güneş müdafaasına da parantez açarak, “6 aydan küçük bebeklerde güneş esirgeyici eserler yerine direkt güneş maruziyetinden kaçınılmasını ve tekrar fizikî esirgeyici tedbirleri, şapka, kıyafet üzere öneriyoruz. 6 ay 2 yaş arasında da mineral filtreli güneş koruyucuları öneriyoruz” diye konuştu.

Uzun yıllardır dermatoloji alanında kullanılan çinko oksit aslında yeni keşfedilmiş bir içerik değil. Bilhassa hassaslaşan cildi korumak, tahrişi azaltmak ve cilt bariyerini desteklemek gayesiyle birçok gözetici formülde tercih ediliyor. Son günlerde ise bu bilinen içerik, toplumsal medya sayesinde farklı bir kullanım formuyla yine gündeme geldi.

Dermatolog Dr. Shereene Idriss, çinko oksidin cildin üzerinde fizikî bir gözetici katman oluşturarak dış etkenlere karşı bariyer vazifesi gördüğünü belirtiyor. Bu sayede ciltte oluşan tahrişin azalmasına yardımcı olabileceğini ve bariyerin kendini toparlama sürecini destekleyebileceğini tabir ediyor.

Çinko oksit sebep bu kadar ilgi görüyor?

Çinko oksidin en kıymetli özelliklerinden biri cildi yatıştıran ve koruyan yapısı. Hassaslaşmış ya da tahriş olmuş bölgelerde kollayıcı bir katman oluşturarak cildin dış etkenlerle temasını azaltabiliyor. Bilhassa cilt bariyeri ziyan gördüğünde, kızarıklık oluştuğunda yahut yoğun kuruluk yaşandığında destekleyici bir içerik olarak öne çıkıyor.

Uzmanlar, çinko oksidin birebir vakitte su kaybını azaltmaya yardımcı olduğunu ve bariyer işlevini desteklediğini söylüyor. Bu sebeple sadece kozmetik eserlerde değil, uzun yıllardır farklı dermatolojik bakım eserlerinde de itimatla kullanılan içerikler arasında yer alıyor.

Sosyal medyada tanınan hale gelmesinin sebebi ise kullanıcıların kısa müddette gözle görülür bir sakinleşme yaşadıklarını paylaşmaları oldu. Bilhassa sabah uyandıklarında kızarıklığın hafiflemesi ve cildin daha istikrarlı görünmesi birçok kişinin bu formülü denemesine sebep oldu.

Gece boyunca yüzde bırakmak hakikaten yararlı mı?

Uzmanlara nazaran bu sorunun karşılığı cildin muhtaçlığına nazaran değişiyor. Çinko oksit muhakkak durumlarda hayli yararlı olabiliyor. Bilhassa cilt bariyeri süreksiz olarak zayıfladığında yahut tahriş geliştiğinde kısa müddetli takviye maksadıyla kullanılabiliyor.

Dermatolog Dr. Whitney Bowe, cildin gereksinim duymadığı halde daima ağır ve oklüzif eserlerle kaplanmasının bilhassa yağlı ve akneye yatkın şahıslarda gözeneklerin daha kolay tıkanmasına sebep olabileceğini belirtiyor. Bu durum kimi bireylerde yeni siyah nokta ve sivilce oluşumunu tetikleyebiliyor.

Uzmanların dikkat çektiği değerli noktalardan biri de eserlerin içerik farkı. Çinko oksit birebir olsa bile formüller birbirinden epeyce farklı olabiliyor. Kimi eserlerde parfüm, hami maddeler yahut farklı faal bileşenler bulunabiliyor. Hassas ciltlerde bu ek içerikler tahrişi artırabileceği üzere beklenen yatıştırıcı tesirin de önüne geçebiliyor.