SGK’nın annelik ödeneği ve emzirme desteğinin yanı sıra cenaze ve hastalık alanında sağlanan ödenekler, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın doğum yardımıyla birleşerek vatandaşlara önemli maddi destekler sunuyor. 2025’in ilk sekiz ayında toplam destek miktarı 30 milyar TL’yi aştı.

YENİ ANNELERE EMZİRME ÖDENEĞİ bu ödenekler arasında kritik bir kalem. Süt parası veya emzirme ödeneği, doğum yapan sigortalı annelerin yanında, sigortalı babaların sigortası olmayan eşlerine ve bebeğin doğumundan sonra tek seferlik olarak verilen yardımı kapsıyor. 2014 yılında emzirme ödeneği 416.763 kişiye ulaşırken, 2025’in ilk sekiz ayında 263.585 kişiye ödeme yapıldı. Geçen yıl emzirme ödemesi yaklaşık 357 milyon TL iken, bu yılın aynı döneminde 324.8 milyon TL ödeme gerçekleştirildi.

ANALIK HALİNDE GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ Hamilelik sürecinde annelerin ekonomik olarak zorlandığı bir diğer önemli kalem. 5510 sayılı Kanun’un 16. maddesi gereğince analık halinde, doğum öncesi ve sonrası sekiz haftalık süreler ve çoğul gebelikte 10 haftalık süre boyunca sigortalı kadının çalışmamasına karşılık geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. 2025’in ilk sekiz ayında bu kapsamda 267.820 rapora karşılık 7,821 milyon TL ödeme yapıldı; ayrıca doğum sonrası doğum yardımı programı kapsamında 383.691 anneye toplam 3.5 milyar TL ödenmesi gerçekleştirildi.

HASTALIK HALİNDE GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK ÖDENEĞİ 2025 yılında en yüksek ödenek kalemi olan bu başlık, 3 milyon 328 bin 997 rapora karşılık 18 milyar 760 milyon TL ödeme ile gerçekleşti. Ödemenin tutarı, yatarak tedavi durumunda günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavide ise üçte ikisi oranında hesaplanıyor.

EĞİTİM ÖĞRETİM YARDIMI eğitim-öğretim destekleri, maddi zorluk yaşayan öğrencilerin yanında oluyor. İlköğretimde 13.616 TL, ortaöğretimde 20.425 TL, yükseköğretimde ise 27.233 TL destek sağlanıyor. 2024-2025 öğretim yılında 18.522 kişiye toplam 351.643 TL ödeme yapıldı.

EVLENME ÖDENEĞİ evlilik nedeniyle uygulanacak bu tek seferlik ödeme, dul ve yetim aylığı alanların evlenmeleri halinde aylık kesintisi nedeniyle mağdur olan eş, kız yetim ve anayı kapsıyor. 2025’in ilk sekiz ayında 11.488 kişiye 1.465 milyon TL ödendi. Ayrıca Aile Bakanlığı Aile Yılı kapsamında 151 bin çift Aile ve Gençlik Fonu’na başvuru yaptı; 42 markayla 1331 indirim anlaşması vatandaşlara ek avantajlar sunuyor.

CENAZE ÖDENEĞİ cenaze masraflarını karşılamak amacıyla verilen bu ödenek, vefat eden sigortalı kişinin yakınlarının yükünü hafifletiyor. 2025 yılında 189.568 kişiye 1.139 milyon TL cenaze ödeneği sağlandı.

The post Türkiye’de Annelik ve Aile Desteği: 2025 İlk Sekiz Ayında Sağlanan Maddi Destekler ve Dağılımı first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Özellikle anneler, sigortalı olduktan sonra dünyaya gelen üç çocukları için doğum borçlanması yaparak toplamda 2.160 gün (6 yıl) kazanma imkanına sahiptir. İşte Sabah Gazetesi’nden Faruk Erdem’in yazısına göre doğum borçlanması ile ilgili sıkça sorulan soruların cevapları:

Kimler Hak Sahibi?

• SSK’lı olan anneler,
• Kendi işini yapan Bağ-Kur’lular,
• Memur olan anneler,
• İsteğe bağlı sigorta ödeyerek Bağ-Kur’lu olan anneler.

Prim Şartı Var mı?

Hayır, doğum borçlanması için herhangi bir prim şartı bulunmamaktadır. Ancak, borçlanabilmek için doğumların ilk sigortalı olduktan sonra gerçekleşmesi gerekmektedir.

Hangi Süreleri Kapsıyor?

Borçlanma yapılabilmesi için, doğum sürelerinde çalışılmamış olması ve dolayısıyla prim ödenmemiş olması gerekmektedir. Her bir çocuk için 2 yıl prim kazanılabilmektedir. Yani çocuğun doğumundan sonraki 2 yıl içinde çalışılmamışsa, bu süre borçlanma ile kapatılabilir. Üç çocuğu bulunan bir anne, toplamda 6 yıllık yani 2.160 günlük primi çalışmadan satın alarak emeklilik hesabında kullanabilir.

Emeklilik Öne Çekiliyor mu?

Doğum borçlanması, erken emeklilik imkanı sunmaktadır. Yılını ve yaşını doldurmuş bir annede 2.160 gün prim eksikliği varsa, 6 yıl çalışarak prim ödemesi gerekecektir. Ancak, 3 çocuğu bulunan bir anne doğum borçlanması ile bu 6 yıllık primi ödeyerek 6 yıl erken emekli olabilir.

Borçlanma Ne Zaman Yapılır?

Emeklilik yaşının dolmasına kısa bir süre kala borçlanma yapılması önerilmektedir.

Daha Az Süre Borçlanma Mümkün mü?

Evet, daha az süre borçlanma mümkündür. Eğer 2 yıllık boşluğunuz varsa ve daha az prim gününe ihtiyacınız varsa, o kadar borçlanabilirsiniz. Örneğin, 1 çocuk için 720 güne kadar borçlanma talep edilebilir. İsterse kişi 100 gün de borçlanma yapma hakkına sahiptir.

Staj Nasıl Avantaj Sağlar?

Mevzuata göre staj veya çıraklıkta geçen süreler emeklilikten sayılmamakta ve işe başlangıç tarihi olarak kabul edilmemektedir. Ancak, anneler staj sigortası sonrası dünyaya gelen çocukları için borçlanma yapabilmektedir. Bu sayede staj sonrası yapılan borçlanma, işe giriş tarihini de geri çekmektedir. Örneğin, 1996’da staj yapmış bir anne, 2000’de işe başlamışsa ve bu iki tarih arasında bir çocuk dünyaya getirmişse, borçlanarak işe başlangıç tarihini 1998’e çekebilir ve EYT’li olma hakkına sahip olabilir.

İkiz Çocuklar Nasıl Borçlanılır?

İkiz veya üçüz doğumlarda da borçlanma, tek çocuk borçlanması olarak değerlendirilmektedir. Yani, çocuk sayısı değil doğum sayısı göz önünde bulundurulmaktadır.

Kaç Lira Ödemek Gerektir?

Doğum borçlanması için ödenecek en az tutar, brüt asgari ücretin yüzde 32’si kadar olmaktadır. Bunun yanı sıra, daha yüksek prim ödemek de mümkündür; 2024 yılı için en düşük aylık tutar 6.400 TL olarak belirlenmiştir.

Evlat Edinme Durumu

2 yaşını doldurmamış çocuğu eşiyle birlikte veya tek başına evlat edinen kadın sigortalılar da doğum borçlanması yapabilmektedir. Ayrıca, evlat edinilen çocuğun biyolojik annesi de doğum borçlanması hakkına sahiptir.

Erken Borçlan, Kazançlı Çık

En az borçlanma miktarları, brüt asgari ücretin yüzde 32’si kadar olmaktadır. Asgari ücretin artmasıyla birlikte borçlanma miktarları da artış göstermektedir. Bu yıl için aylık ödeme 6.400 TL olarak belirlenmiştir ve asgari ücrete yapılacak her artış, borçlanma miktarlarını da yukarı çekecektir.

Ne Yapmak Lazım?

Daha fazla para ödememek adına, Aralık sonuna kadar borçlanma başvurusu yapmak yeterlidir. Başvurular e-devlet üzerinden de kolaylıkla gerçekleştirilebilmektedir.

Ödeme Ne Zaman?

Ödeme, başvuru tarihinden iki ay sonra yapılacaktır. Dolayısıyla, kazançlı bir emeklilik için yalnızca başvuru yapmak yeterli olacaktır.

2 Ay Sonra Ödenmezse Ne Olur?

Ödeme günü geldiğinde ödeme yapmazsanız, başvurunuz iptal olacaktır. Ancak, bu durum hakkınızın kaybolmasına neden olmaz. Yeni ücret üzerinden tekrar başvuru yapma imkanınız bulunmaktadır.

The post Staj Yapan Annelere Erken Emeklilik Fırsatı. Doğum Borçlanması ve Emeklilik Hakkında Bilgiler first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Hükümetin başlattığı İş Gücü Uyum Programı (İUP), işsizlik sorunu ile mücadelede önemli bir adım olarak öne çıkıyor. Bu program, özellikle işsizler, kadınlar, gençler, engelliler, eski hükümlüler ve öğrenciler için umut ışığı haline geldi. İUP, katılımcıların iş gücü piyasasına daha kolay girmelerini sağlamak amacıyla bilgi, beceri, çalışma alışkanlığı ve disiplin kazandırmayı hedefliyor.

Sabah Gazetesi’nden Önder Yılmaz’ın haberine göre; program Eylül ayında başlamış olup, başta kadınlar olmak üzere büyük ilgi gördü. Şu ana kadar 498 bin 183 kişi başvurdu, bunlardan 94 bin 706 kişi programdan yararlandı. Ayrıca 91 bin 297 kişinin ise hâlâ programa katılımı devam ediyor. Milli Eğitim Bakanlığı’na ayrılan 120 bin kontenjan ile programda günlük 833 TL ödeme yapılmakta. Bir kişi, programdan en fazla 140 gün süreyle yararlanabiliyor ve bu süre zarfında maksimum 116 bin 620 TL ödeme alması bekleniyor.

Başvuru Süreci ve Şartları

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın İŞKUR eliyle yürüttüğü programa başvuru işlemleri oldukça basit. Ancak öncelikle bazı şartların sağlanması gerekiyor:

• Türk vatandaşı olmak
• SGK’ya kayıtlı olmamak
• En az 18 yaşında olmak
• Yaşlılık veya malullük aylığı almamak
• Başvurudan bir yıl önce, yüklenici veya ilişkili kuruluş çalışanı olmamak
• Hane gelir şartını sağlamak
• Daha önce aktif işgücü veya işsizlik sigortası programları yararlanıcısı olmamak

İUP programına katılanlar, çeşitli alanlarda görev alabiliyor. Bu alanlar arasında engelli, yaşlı, çocuk ve hasta bakımı, tarım ve hayvancılık, ağaçlandırma, okulların temizliği, geri dönüşüm ve atık imhası gibi kamusal hizmetler ve doğal yaşam alanlarının korunması bulunmaktadır.

Programın Eğitim ve Ödeme Detayları

İUP’a katılanlara çeşitli eğitimler verilmektedir. Bu eğitimler arasında iş sağlığı güvenliği, bağımlılıkla mücadele, iş arama becerileri, iş ahlakı, motivasyon ve stres yönetimi, etkili iletişim ve finansal okuryazarlık yer alıyor. Programın başlangıcında günlük 666,75 TL olan cep harçlığı, katılımcılardan gelen talepler doğrultusunda 833 TL‘ye çıkarıldı. Ayrıca, programda ortaya çıkacak 5.5 oranında sosyal güvenlik prim giderleri de karşılanmaktadır.

Yararlandırma Süresi ve Katılım

Katılımcılar, programdan toplamda en fazla 140 gün yararlanabiliyor. Programın ilk dört haftası, haftada 5 gün ve toplamda 37,5 saat olarak uygulanıyor. Devam eden haftalarda ise bu süre 3 güne ve 22,5 saate düşüyor. Haftalık üç gün ortalama yararlanma şartı göz önünde bulundurulduğunda, katılımcılar ayda 9 bin 996 TL alacak. Program süresi boyunca maksimum 116 bin 620 TL kazanç sağlanması hedefleniyor.

Başvuru İstatistikleri

İUP’nın başlamasıyla birlikte başvuru sayısı hızla arttı ve şu anda 498 bin 183 başvuruyla karşı karşıyayız. Bu başvuruların 134 bin 91‘i erkek, 364 bin 92‘si ise kadınlardan oluşuyor. Kadınların başvurulardaki oranı %73 seviyesinde. Şu ana kadar programa katılanların 85 bin 425‘i kadın olmak üzere toplam 94 bin 704 kişi yararlandı. Hâlâ programa devam eden katılımcı sayısı 91 bin 297 olup, bunların 87 bin 130‘u yani %95’i kadınlardan oluşmaktadır.

Öncelikli Gruplar ve İzin Durumu

Programa katılacak öncelikli gruplar arasında kadınlar, engelliler, eski hükümlüler, terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananlar ve hane bazlı izleme sistemi kapsamında olanlar bulunmaktadır. Bu gruplar arasında herhangi bir öncelik sıralaması mevcut değildir.

Program süresince katılımcılar, onay almak şartıyla; program süresi 6 aya kadarsa 7, daha uzun süreli ise 10 güne kadar izin kullanabiliyor. Sağlık sorunları, evlenme, doğum gibi durumlar izin süresi kapsamında değerlendiriliyor. Ancak katılımcıların izin kullandıkları günler için cep harçlığı ve sosyal güvenlik prim ödemesi yapılmamaktadır.

Çalışma İmkanları ve Yaptırımlar

Katılımcılar, programa devam ederken başka bir iş yerinde sigortalı olarak çalışabilirler. Ancak, programa devam ederken başka bir yerde sigortalı olmaları durumunda oluşabilecek sosyal güvenlik prim borcundan SGK sorumlu tutulamaz.

Mazeretsiz olarak İUP’den ayrılanlar veya kendi kusuru nedeniyle ilişiği kesilenler, son yararlanma tarihi üzerinden 12 ay geçmedikçe yeni bir İUP’ye başvuramazlar. Yararlandığı İUP bittikten sonra Kurum tarafından teklif edilen niteliklerine uygun en az iki iş teklifini beğenmeyip mazeretsiz olarak kabul etmeyenler de aynı kuraldan muaf tutulamaz.

Ülke Genelinde Uygulama

İUP, Türkiye’nin 81 ilinde yaşayan her vatandaşın başvuru yapabileceği bir programdır. Bakanlıklara illerdeki ihtiyaçlara göre kontenjan ayrılırken, en büyük payı 120 bin kontenjanla Milli Eğitim Bakanlığı aldı. Valiliklerin ihtiyaç taleplerine bağlı olarak, İstanbul’a 12 bin 466, Ankara’ya 7 bin 32 ve İzmir’e 5 bin 810 kontenjan eğitim için tahsis edilmiştir.

Programın Tasarımı ve Hedefleri

İş Gücü Uyum Programı, Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Genel Müdürlüğü tarafından titizlikle tasarlanmıştır. Programın başarı sağlaması nedeniyle ikinci faz uygulamalarına geçilmiştir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Prof. Dr. Vedat Işıkhan, İUP ile istihdama katılımda zorluk yaşayan kadınlara, gençlere, engellilere ve öğrencilere eğitim yoluyla bilgi, beceri ve çalışma alışkanlığı kazandırarak iş gücü piyasalarına girişlerini kolaylaştırmayı hedeflediklerini belirtmiştir. Işıkhan, “İUP’nin en önemli amacı, çalışmayan ve üretmeyen insan kaynağının çalışma hayatına alıştırılarak üretime katılmasını sağlamaktır” diyerek programın önemine dikkat çekmiştir.

The post İş Gücü Uyum Programı (İUP): İşsizlikle Mücadelede Yeni Bir Yaklaşım first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Çalışma yaşamında kadınların sayısı her geçen gün artarken, bu durum beraberinde kadınların temel hakları hakkında da merak uyandırıyor. Adıyaman Milletvekili ve Sosyal Güvenlik Uzmanı Doç. Dr. Resul Kurt, anne adaylarının sahip olduğu temel hakları detaylı bir şekilde açıkladı. İşte gebelik sürecinde ve doğum sonrası kullanılabilecek izinler ve haklar.

2023 yılı itibarıyla kadınların iş gücüne katılım oranı yaklaşık %36 seviyesine ulaşmıştır. Evlilik, doğum gibi özel dönemlerde, kadınların erkeklerden farklı haklara sahip olduğu bilinmektedir. İş hayatında yer alan anne adaylarının gebelik izni, bu özel haklar arasında önemli bir yer tutmaktadır. Doç. Dr. Resul Kurt, çalışan kadınların gebelik dönemindeki haklarını açıklarken, bu hakların neler olduğunu vurguladı.

GEBELİK DÖNEMİNDE SAĞLANAN İZİNLER

Gebelik döneminde toplam 16 hafta istirahat hakkı bulunmaktadır. Çalışma hayatında pozitif ayrımcılık kapsamında kadın işçilere gebelik ve analık hali ile ilgili birçok hak tanınmıştır. Bu haklar arasında, gebelik dönemi boyunca gece çalıştırmanın yasak olması ve günlük çalışma saatinin 7,5 saatle sınırlandırılması yer almaktadır. Ayrıca, gebeliğin 32. haftasından itibaren 40. haftaya kadar toplamda 16 hafta istirahat raporu alınabilir. Bu süre, çoğul gebelik durumunda doğum öncesi rapor için 10 hafta olarak uygulanmakta ve toplam istirahat süresi 18 hafta olmaktadır.

ANALIK HALİ HAKLARI

Analık dönemindeki haklar arasında, gece çalıştırma yasağı ve günlük çalışma süresinin en fazla 7,5 saat olması bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, İŞKUR’dan yarım çalışma ödeneği alarak haftalık çalışma süresinin yarısı kadar çalışma imkanı, istirahat raporunun bitiminden itibaren 6 aya kadar ücretsiz izin alma hakkı ve çocuk ilkokula başlayıncaya kadar kısmi süreli çalışma hakları da mevcuttur.

• Yarım çalışma dönemi için gelir kaybını telafi eden yarım çalışma ödeneği uygulanmaktadır.
• İstirahat dönemi için geçici iş göremezlik ödeneği sağlanmaktadır.
• Ancak, 6 aya kadar ücretsiz izin ve kısmi süreli çalışma döneminde gelir kaybını engelleyen bir uygulama bulunmamaktadır.

Ayrıca, çocuk 1 yaşına gelinceye kadar her bir iş günü için 1,5 saat süt izni hakkı da tanınmaktadır. Doktorlar tarafından uygun görülmesi halinde analık nedeniyle alınan istirahat raporu uzatılabilir, ancak kısaltılması mümkün değildir. Çalışanların talep etmesi ve hekimin onayıyla, gebeliğin 37. haftasına kadar kadınların çalışması mümkündür. Bu durumda veya erken doğum gerçekleştiğinde, çalışanların kullanamadığı istirahat süreleri doğum sonrası raporuna eklenmektedir.

The post Çalışma Hayatında Kadınların Temel Hakları ve İzinler first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.