Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr – Kahvaltıda, beslenme çantasında ya da akşam öğününde çocukların tabağına sık sık giren sosis, salam ve sucuk üzere işlenmiş et eserleri sahiden sanıldığı kadar temiz mu? Son yıllarda yayımlanan bilimsel araştırmalar, bu besinleri sık tüketen çocuklarda lösemi riskinin tüketmeyenlere göre daha yüksek olabileceğine işaret ediyor. Lakin uzmanlar, bunun kesin bir neden-sonuç bağlantısı manasına gelmediğinin altını çizerek, ailelerin paniğe kapılmak yerine çocuklarının günlük beslenmesinde işlenmiş eserleri sonlandırıp taze ve doğal besinlere tartı vermesi gerektiğini vurguluyor. Bu işlenmiş eserler arasından tahminen de en tehlikelisinin sosis olduğu düşünülüyor. Sosisi fazla yiyen çocukların lösemiye yakalanması daha mı mümkün, Çocuk Hematolojisi ve Onkoloji Uzmanı Uzm. Dr. Nihan Bayram Milliyet.com.tr’ye anlattı.

İŞLENMİŞ ET LÖSEMİYE Mİ SEBEP OLUYOR?

Bir çocuğun lösemiye yakalanmasını tek başına sosis tüketimine bağlamanın bilimsel olarak hakikat olmadığını açıklayarak tabirlerine başlayan uzman isim çocukluk çağı lösemisinin genetik yatkınlıklar ile çevresel faktörlerin karmaşık etkileşimi sonucunda ortaya çıkan hastalıklardan olduğunu ve birçok vakit tek bir sebebe indirgenemeyeceğinden bahsetti. Bununla birlikte, son 30 yılda yapılan birtakım epidemiyolojik çalışmalarda sosis, salam ve sucuk üzere işlenmiş et eserlerini daha sık tüketen çocuklarda lösemi riskinin daha yüksek olabileceğinin bildirildiğinin de altını çizdi. “Araştırmacılar bilhassa nitrit ve nitrat içeren işlenmiş et eserlerinin tüketimi ile çocukluk çağı lösemileri arasındaki muhtemel ilgiyi incelediler lakin tüm çalışmalar tıpkı sonucu vermedi; birtakım çalışmalarda bağlantı saptanırken kimilerinde manalı bir münasebet gösterilemedi” diyen Uzm. Dr. Nihan Bayram, “Bu sebeple günümüzde bilimsel bilgiler, işlenmiş et tüketiminin çocukluk çağı lösemisinin kesin bir sebebi olduğunu değil, birtakım çalışmalarda risk artışı ile bağlı bulunduğunu göstermektedir” açıklamasında bulundu.

Basında ve toplumsal medyada vakit zaman yer alan ‘Ayda 12 sosis tüketen çocuklarda lösemi riski artıyor’ tabirinin makul çalışmalardan elde edilen istatistiksel sonuçlara dayandığını fakat bu sayısı kesin bir eşik bedel üzere yorumlamanın hakikat olmadığını hatırlatan Uzm. Dr. Bayram, “Bu, belirli bir ölçünün üzerinde sosis tüketen her çocuğun lösemi olacağı manasına gelmez. Çocukluk çağı lösemileri az görülen hastalıklardır ve hastalığın ortaya çıkışında çok sayıda genetik ve çevresel faktör rol oynar. Bu sebeple ailelere vermemiz gereken ileti endişe oluşturmak değil, işlenmiş et eserlerinin tertipli ve sık tüketimi yerine daha doğal ve istikrarlı bir beslenme modelinin tercih edilmesidir“ açıklamasında bulundu.

Çocuklar için işlenmiş et eserleri konusunda ‘şu ölçünün altında büsbütün güvenlidir’ diyebileceğimiz bilimsel olarak belirlenmiş net bir hudut bulunmadığını hatırlatan uzman isim “Bu sebeple yaklaşımımız makul bir sayıya odaklanmaktan çok, bu eserlerin çocuğun genel beslenme nizamındaki yerine odaklanmaktır. Ailelere yasaklayıcı bir lisan kullanmayı yanlışsız bulmuyorum. Ara sıra tüketilmiş olması sebebiyle kaygılanmayı gerektiren bir durum yoktur. Lakin öteki taraftan, sosis, salam ve sucuk üzere işlenmiş et eserlerinin çocukların büyüme ve gelişimi açısından özel bir faydası olduğunu da söyleyemeyiz. Bir çocuk bu eserleri hiç tüketmeden de gereksinim duyduğu protein, demir ve başka besin öğelerini yumurta, kırmızı et, balık, tavuk, süt ve süt eserleri ile baklagillerden rahatlıkla alabilir” sözlerini kullandı. Bu sebeple işlenmiş et eserlerinin çocuk beslenmesinde teşvik edilmesi gereken besinler olarak değil, tüketimi mümkün olduğunca sonlandırılabilecek eserler olarak değerlendirmenin daha yanlışsız olacağını söyleyen Uzm. Dr. Bayram, “Çocuk sağlığı açısından kıymetli olan tek tek besinlerden çok, genel beslenme alışkanlığıdır. Sebzeler, meyveler, tam tahıllar, baklagiller ve yaşına uygun ölçülerde yumurta, et, balık ve süt eserleri içeren istikrarlı bir beslenme modeli çok daha değerli ve bilimsel olarak desteklenen bir yaklaşımdır” dedi.

SOSLAR DA AYNI TEHLİKEDE!

Çocuklar açısından tek bir besin kümesini başkalarından ayırıp “en tehlikeli” olarak tanımlamanın hakikat olmadığını söyleyen uzman isim günümüzde giderek daha fazla değer kazanan mevzunun, tek tek besinlerden çok çocuğun genel beslenme tertibi olduğunun altını çizerek şu açıklamada bulundu: “Bir çocuk hematoloji doktoru olarak beni en çok endişelendiren eserler, birçok vakit ailelerin sağlıklı olduğunu düşündüğü ultra işlenmiş besinlerdir. Hazır meyve aromalı içecekler, şekerli soğuk çaylar, toz içecekler, hazır kahve karışımları, paketli kekler, bisküviler ve gibisi eserler buna örnek verilebilir. Bu eserler sırf yüksek ölçüde şeker değil, tıpkı vakitte yüksek ölçüde tuz ve çeşitli katkı maddeleri de içerebilmektedir. Burada gerçek besinler ile ultra işlenmiş eserleri birbirinden ayırmak gerekir. Örneğin gerçek çikolata uygun ölçülerde tüketildiğinde istikrarlı bir beslenme sisteminin içinde yer alabilir. Misal halde meskende fırınlanmış patates ya da konutta patlatılmış mısır da ultra işlenmiş atıştırmalıklar değildir. Buna karşılık uzun içerik listelerine sahip, çok sayıda katkı maddesi içeren ve birden fazla vakit “meyveli”, “vitaminli” yahut “tahıllı” üzere tabirlerle pazarlanan eserler aileler tarafından olduğundan daha sağlıklı algılanabilmektedir.”

“Sağlıklı bir çocuk yetiştirmek istiyorsak, çocukların günlük beslenmesinde kalorinin ve besin öğelerinin büyük kısmının paketli eserlerden değil; meskende hazırlanmış yemeklerden, zerzevat ve meyvelerden, yumurtadan, etten, balıktan, süt eserlerinden ve baklagillerden gelmesini sağlamamız gerekir” diyen Uzm. Dr. Nihan Bayram, “Çocuk beslenmesinde asıl gaye tek tek besinleri yasaklamak değil; gerçek besinlerin yerini giderek daha fazla ultra işlenmiş eserlerin almasına müsaade vermemektir. Benim için kıymetli olan ayrım çikolata ile çikolatalı ultra işlenmiş eserler, meyve ile meyve aromalı içecekler yahut mısır ile mısır aromalı eserler arasındaki farktır. Çocukların beslenmesinde mümkün olduğunca gerçek besinlere yer vermek, uzun vadede sıhhat açısından sağlayabileceğimiz en değerli kazanımlardan biridir” diyerek açıklamalarını sonlandırdı.

Kaynak : Milliyet

The post Neredeyse her çocuğun kahvaltısında var! Sosis çocuklarda lösemiyi tetikliyor mu? first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

İşlenmiş etler – sucuk, salam ve sosis gibi ürünler – Dünya Sağlık Örgütü tarafından kesin olarak kanserojen olarak sınıflandırılmış durumda. Bu ürünlerin içerdikleri nitrit ve nitratlar, sindirim sisteminde nitrozaminlere dönüşerek özellikle kolon kanseri riskini artırabiliyor. Ayrıca mangal veya közde pişirirken yüzeylerin yanması, heterosiklik aminler ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar gibi maddelerin oluşmasına yol açabilir. Bilimsel çalışmalar, bu maddelerin DNA’ya zarar verebildiğini ve meme, pankreas ile kolon kanseri riskini etkileyebileceğini gösteriyor. Yanık kısımları tamamen çıkarmanın riskleri ortadan kaldırmadığını unutmayalım.

Tekrarlı yağ kullanımı ve yüksek sıcaklıklar ise başka önemli bir risk faktörü. Özellikle çocukların severek tükettiği fast food tarzı yiyecekler, yağların tekrar tekrar ısıtılmasına bağlı olarak akrilamid gibi toksik maddelerin birikmesine neden oluyor. Bu maddelerin hayvanlar üzerindeki karaciğerlere kadar uzanan etkileri kanser riskini artırabiliyor.

Yüksek tuz içeriği ve nemli ortamlarda saklanan gıdalar da söz konusu riskleri güçlendiriyor. Turşu ve tütsülenmiş ürünlerin yüksek tuz içeriği mide kanseriyle ilişkilendiriliyor. Ayrıca fındık, ceviz ve bakliyat gibi ürünlerin nemli ortamlarda saklanması aflatoksin oluşumuna kapı aralayabilir; bu da karaciğer kanseriyle bağlantılı olarak değerlendiriliyor.

Bugün tabağımızdaki her bir unsur, gelecekteki sağlığın bir yatırımını temsil eder. Bir tabakta köfte, patates kızartması, salata ve közlenmiş biber ile pilav gibi kombinasyonlar bile, kanserin önlenebilir bir hastalık olduğuna dair son uyarıları akıllara getiriyor. Uzmanlar, kanser vakalarının yaklaşık %40’ının önlenebilir faktörlerle ilişkili olduğuna dikkat çekiyor. Beslenme alışkanlıklarımız bu nedenle her zamankinden daha kritik bir konuma sahip. Bir kereden bir şey olmaz diye düşünmek yerine, sürdürülebilir ve dikkatli bir beslenme yaklaşımı benimsemek gerekiyor.

Kaynak: Yasemin

The post Gıda Kaynaklı Riskler: İşlenmiş Gıdalar ve Yanık Etler Kanser Tehlikesini Nasıl Artırıyor? first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Sokak lezzetleri denince akla gelen ilk isimlerden biri olan yengen tostu, sadece bol malzemesiyle değil, adının ardındaki eğlenceli hikayeyle de meşhur.

Herkesin severek tükettiği bu eşsiz lezzetin adı nereden geliyor, hiç düşündünüz mü?

Hikaye, bir büfede başlıyor. Söylentilere göre, genç bir adam yeni tanıştığı kız arkadaşını sıkça gittiği bir büfeye götürür. Ancak her sipariş verdiğinde ufak bir detaya dikkat eder: Malzemelerin bol olmasını ister!

Büfenin sahibi, genç adamın kız arkadaşına olan ilgisini fark eder ve bir gün siparişi hazırlayıp uzatırken, “Buyurun, yengeniz!” der. O günden itibaren tostun adı yengen olarak kalır ve dilden dile, şehirden şehre yayılır.

Bol malzemesiyle öne çıkan yengen tost; sosis, sucuk, eritilmiş kaşar, turşu, ketçap ve mayonezle hazırlanıyor. Ancak onu sıradan bir tosttan ayıran şey, malzemenin cömertçe kullanılmasıdır.

Peki, siz bu hikayeyi gerçek buluyor musunuz?

• Yengen tostunun zengin içeriği;
• Sosis
• Sucuk
• Eritilmiş kaşar peyniri
• Turşu
• Ketçap ve mayonez

Bütün bu malzemeler, yengen tostunu benzersiz kılan unsurlardır. Sokaklarda karşılaştığınız bu lezzet, sadece bir yemek değil, aynı zamanda bir anı ve paylaşım hikayesidir.

The post Yengen Tostu: Sokak Lezzetlerinin Efsanesi first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.