Yaz aylarında en sık yaşanan meselelerin başında böcek ısırıkları ve sokmaları geliyor. Türkiye’nin de içinde bulunduğu Kuzey ülkelerinde mevsimsel bir özellik göstermekle birlikte konut ortamında yıl içinde de bu tablo ile karşılaşılabiliyor. Böcek sokmaları ve ısırıkları önemli sıhhat sıkıntılarına neden olabiliyor. Bezmiâlem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Kısmı Lideri Prof. Dr. Özlem Su Küçük, önemli hadiselerde böcek ısırıkları ve sokmalarının şiddetli, ölümcül, sistemik bir alerjik tepki olan anafilaksiye neden olabileceği konusunda uyardı.

ORMAN VE ÇİMENLİK ALANLARA DİKKAT

Prof. Dr. Su Küçük, böcek ısırıkları ve sokmalarına ait risk faktörlerinin etrafla alaka içinde olduğunu söyledi. “Su kütlelerinin yahut sulak alanların yakınında yaşayan beşerler, sivrisinekler, ısıran tatarcıklar yahut üremek için suya muhtaçlık duyan başka böcekler açısından risk altındadır” diye ikazlardan bulunan Prof. Dr. Su Küçük, ormanlık yahut çimenlik alanların yakınında yaşamanın kene ısırıkları için bir risk faktörü olduğuna dikkat çekti. Prof. Dr. Su Küçük, öbür risk faktörlerini şöyle sıraladı: “Hayvanlar ile bilhassa atlar, köpekler yahut kedilerle yakın temasta olan şahıslar, sinek ve pire ısırıklarına karşı risk altındadır. Bahçecilik yahut arıcılık üzere mesleksel tehlikeler, böceklere has ısırık yahut sokma riskini artırır”.

ÖLÜMCÜL OLABİLİR

Böcek ısırıklarının ve sokmalarının çoklukla hafif, lokal, alerjik tepkilere neden olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Su Küçük, “Gecikmiş çok hassaslık ve anafilaksi (alerjik reaksiyon) dahil sistemik tepkiler enderdir lakin ortaya çıkabilir. Birçok böcek ısırığı ve sokması, lokal inflamatuar karşılıkla sonuçlanır. Geniş kızarıklık, kaşıntı ve şişlik alanları oluşabilir. Veziküler yahut büllöz lezyonlar da ortaya çıkabilir. Tabloya sıklıkla sekonder enfeksiyonlar eklenir” dedi.

2-10 YAŞ ORTASINDA DAHA YAYGIN

“Böcek ısırığı yahut sokmalarına karşı yaygın bir reaksiyon papüler ürtikerdir” diyen Prof. Dr. Su Küçük, böcek ısırığının neden olduğu çok hassaslık tepkisinin 2 ila 10 yaş ortasındaki çocuklarda yaygın olduğunu belirterek “Ancak ergenlerde ve yetişkinlerde de ortaya çıkabilir. En sık neden olanlar akarlar, keneler, pireler, sivrisinekler ve sineklerdir” diye ekledi.

Prof. Dr. Su Küçük, böcek ısırıklarında ve sokmalarında en sık görülen tepkileri şöyle sıraladı: “Küçük, kırmızı, kaşıntılı kabarıklıklardır; tipik kızarıklık ve ısırıktan kısa mühlet sonra kabarma görülür, bu durum hastaya nedeninin kesin bir açıklamasını yapmayı zorlaştırır”.

Bu işaretlere dikkat! Prof. Dr. Su Küçük, böceklerin neden olduğu durumları şöyle söz etti: “Tek işaret yahut kabarcıklar, kene, at sineği, sivrisinek yahut çiçek böceği ısırığı yahut sokması olabilir. Acı verici olma eğilimindedir.  Çok sayıda küçük kırmızı papül, sivrisinek, pire, tatarcık, akar yahut tahtakurusunu akla getirir. Tahtakuru ısırıkları, birden fazla sayıda ve yüz ve boyun üzere maruz kalan bölgelerde gece boyunca meydana gelir. Bedenin başka kısımlarında da görülebilir.  Evcil hayvanlardaki pire ısırıkları ekseriyetle dizlerin altında meydana gelir.  Örümcek ısırığı sonrasında iki küçük diş izi görülebilir. Kene ısırıkları çoğunlukla ağrısızdır”.

DİKKAT ÇEKEN LÖSEMİ DETAYI

Prof. Dr. Su Küçük, artropodlara (eklem bacaklılar) karşı olağandışı tepki veren hastaların lösemi açısından kıymetlendirilmesi ikazında bulunarak şunları söyledi: “İnsan bağışıklık yetersizliği virüsü (HIV) yahut kanser hastaları da dahil olmak üzere bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda ateş, halsizlik, baş ağrısı ve lenfadenopati üzere daha önemli lokal alerjik tepkiler ve sistemik belirtiler gelişebilir”.

Ciddi olaylarda “Böcek ısırıkları ve sokmaları, alerjiye neden olan bir hususla temastan sonra ansızın ortaya çıkan şiddetli, potansiyel olarak ölümcül, sistemik bir alerjik tepki olan anafilaksiye neden olabilir” ihtarında bulunan Prof. Dr. Su Küçük, “Anahtar klinik semptomlar ortasında süratli başlangıç, deri yahut mukoza tutulumu ile birlikte kardiyovasküler yahut teneffüs semptomları yer alır” diye konuştu.

DÖRTTE BİRİ BÖCEK SOKMASIYLA İLGİLİ

“Anafilaksi olgularının neredeyse dörtte biri böcek sokmaları ile ilişkilidir” diye konuşan Prof. Dr. Su Küçük, şu açıklamalarda bulundu: “Hymenoptera (zarkanatlılar) kümesinde bal arıları, eşek arıları ve karıncalar yer almaktadır. Böcek sokmalarına bağlı hipersensitivite atopik yatkınlığı olan hastalarda daha sık görülür ve bu tablo altta yatan mastositozun da bir belirtisi olabilir. Mast hücre hastalığı olan hastalar, böcek ısırması ve sokmalarından, bilhassa de arı yahut yaban arısı sokmasından sonra anafilaksi açısından dikkatle değerlendirilmelidir. Arı sokmalarını takiben anafilaksi olmaksızın atrial aritmiler geliştiği bildirilmiştir. Arıların ölümcül ataklarında akut böbrek hastalığı gözlenebilir”.

İLK 20 SANİYE KRİTİK

Prof. Dr. Su Küçük, lokal böcek ısırığı yahut sokması tepkileri (örneğin, kızarıklık, şişme, kaşıntı ve ağrı) için şunları önerdi: “Oral antihistaminikler, ağrı kesici ilaçlar ve soğuk kompreslerle semptomatik tedavi uygulayabilirsiniz. Isırıklardan korunmanın en düzgün yolu gözetici giysi ve haşere kovucuların kullanılmasıdır” tabirlerini kullandı. “İğnenin erken çıkarılması ek zehir enjeksiyonunu azaltabilir” diyen Prof. Dr. Su Küçük, zehir aktarmanın yüzde doksanın 20 saniye içinde tamamlandığına dikkat çekerek şunları söyledi: “Bu nedenle müdahale sırf çabucak gerçekleşmelidir. Büyük lokal tepkilerin boyutu 24 ila 48 saat içinde artar, sokma bölgesinin ötesinde şişmeye neden olur ve düzelmesi 5 ila 10 gün sürebilir. Büyük lokal tepkileri olan hastaların %10’a kadarında gelecekte sistemik tepkiler gelişebilir ve bir tedbir olarak enjekte edilebilir epinefrin reçete edilmelidir. Bazen şişliği azaltmak için oral kortikosteroidler de kullanılır. Bu alerjik tepkilerde antibiyotiklerin yararı yoktur. Anafilaksi mevcut olduğunda hasta derhal enjekte edilebilir epinefrin ile tedavi edilmeli ve acil servise nakledilmelidir. Anafilaksi geçiren hastaların acil servisten taburcu olduktan sonra alerji uzmanı tarafından görülmesi gerekir”.

The post Böcek ısırıkları ve sokmalarında vefat riski! Birinci 20 saniye kritik first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Yılan Sokması İlk Yardımı

• Sakin Kalın: Panik yapmak durumu daha da kötüleştirebilir. Sakin kalmak ve hızlı bir şekilde ilk yardım uygulamak önemlidir.
• Yılanı Tanımlayın: Mümkünse, yılanın türünü tanımlayın veya fotoğrafını çekin. Bu bilgi, antivenen seçiminde önemli rol oynar.
• Sokulan Bölgeyi Temizleyin: Yarayı sabun ve suyla nazikçe yıkayın.
• Takıları Çıkarın: Sokulan bölgede takılar varsa çıkarın, çünkü şişlik takıları çıkarmayı zorlaştırabilir.
• Bölgeyi Kalp Seviyesinin Altına Alın: Sokulan bölgeyi mümkünse kalp seviyesinin altına indirin.
• Isırık Yerine Kesme veya Emme Uygulamayın: Bu yöntemler zehrin yayılmasını durdurmaz, aksine doku hasarına yol açabilir.
• Kişiye Yiyecek veya İçecek Vermeyin: Kusma ve bulantıyı artırabilir.
• Tıbbi Yardım Alın: En yakın sağlık kuruluşuna veya acil servise başvurun.

Akrep Sokması İlk Yardımı

• Sakin Kalın: Panik yapmaktan kaçının.
• Sokulan Bölgeyi Temizleyin: Yarayı sabun ve suyla yıkayın.
• Soğuk Kompres Uygulayın: Ağrı ve şişliği azaltmaya yardımcı olabilir.
• Bölgeyi Kalp Seviyesinin Üzerine Kaldırın: Sokulan bölgeyi kalp seviyesinin üstüne kaldırın.
• Tıbbi Yardım Alın: En yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Uzman Görüşleri

Dr. Mehmet Yılmaz (Acil Tıp Uzmanı): “Yılan sokmalarında sakin kalmak ve hızlı tıbbi yardım almak hayati önem taşır.”

Dr. Ayşe Öztürk (Toksikolog): “Yılan türünü belirleyebilmek antivenenin doğru seçilmesine yardımcı olur.”

Bilimsel Araştırmalar

• Yılan Sokmalarında İlk Yardımın Etkisi Üzerine Bir Çalışma: İlk yardımın hayatta kalma oranlarını artırdığını gösterdi.
• Akrep Sokmalarında Antivenenin Etkisi: Antivenenin ölümcül semptomları azalttığı gösterildi.

Yılan ve akrep sokmalarında doğru ilk yardım uygulamak, hastanın sağlığını korumak için hayati öneme sahiptir. Bu nedenle, sokma durumunda panik yapmadan ve hızlıca tıbbi yardım alarak doğru adımları atmak önemlidir.

The post Yılan ve Akrep Sokmalarında İlk Yardım first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.