Küllüoba Höyüğü’nde bulunan bu ekmek kesimi, birinci bakışta sıradan bir kalıntı üzere görünse de yapılan ayrıntılı tahliller durumun çok daha farklı olduğunu ortaya koydu. Arkeologlar, ekmeğin bir yapının girişine şuurlu formda yerleştirildiğini ve kırmızı toprakla örtülerek korunduğunu belirtti.

Yaklaşık 5 bin yıl öncesine tarihlenen bu ekmek, Tunç Çağı beşerinin beslenme alışkanlıklarına dair bildiklerimizi yine düşünmemize neden oluyor. Uzmanlar, bu keşfin Anadolu mutfak tarihine dair değerli bir boşluğu doldurduğunu söylüyor.

Araştırma takımında yer alan bilim insanları, yapılan incelemelerin akabinde bu ekmeğin MÖ 3200 ile 3000 yılları ortasına tarihlendiğini aktardı. Bu tarih aralığı, Anadolu’da yerleşik hayatın ve ziraî üretimin önemli biçimde geliştiği bir periyoda işaret ediyor.

Ekmek üzerinde yapılan tahlillerde çağdaş arkeometri teknikleri kullanıldı. Taramalı Elektron Mikroskobu, FTIR ve Raman spektroskopisi üzere tekniklerle ekmeğin yapısı moleküler seviyede incelendi. Araştırmacılar, bu prosedürler sayesinde sadece kullanılan materyalleri değil, birebir vakitte pişirme tekniklerini de ortaya çıkardıklarını belirtti.

Analiz sonuçlarına nazaran ekmeğin ana hammaddesi gernik buğdayıydı. Gernik buğdayı, Anadolu’da binlerce yıldır bilinen ve besin kıymeti yüksek bir tahıl çeşidi olarak öne çıkıyor. Fakat en dikkat alımlı ayrıntı bu değil. Araştırmacılar, hamura az ölçüde mercimek unu da eklendiğini tespit etti.

Uzmanlar, bu karışımın protein oranını yükselttiğini ve ekmeği daha doyurucu hale getirdiğini söz etti. Ayrıyeten ekmekte bitki sapı kesimlerinin bulunması, tahılların çok ince elenmeden kullanıldığını ortaya koydu. Bu da lif oranı yüksek ve daha kaba dokulu bir ekmek üretildiğini gösteriyor. Araştırma takımından bir uzman, bu bulgunun günümüzde tekrar popülerleşen tam tahıllı beslenmenin aslında binlerce yıl öncesine dayandığını söyledi. 

Mikroskobik incelemelerde ekmekte hava boşluklarının bulunması ise başka bir ayrıntısı ortaya çıkardı. Bu boşluklar, ekmeğin mayalandığını açık formda gösteriyor. Araştırmacılar, bu durumun fermantasyon bilgisinin o periyotta bilindiğini kanıtladığını belirtti. Yani Tunç Çağı insanı yalnızca un ve suyu karıştırmıyor, tıpkı vakitte hamuru şuurlu formda işliyordu.

Termal tahliller, ekmeğin yaklaşık 150 ile 160 derece ortasında bir sıcaklıkta pişirildiğini ortaya koydu. Bu da denetimli bir pişirme tekniğinin kullanıldığını gösteriyor. Uzmanlar, bu bulgunun devrin fırın teknolojisinin düşündüğümüzden daha gelişmiş olduğuna işaret ettiğini aktardı.

HABER MERKEZİ- Yaşına karşın dinç ve genç görünümüyle dikkatleri üzerine çeken Elizabeth Hurley, uyguladığı ömür rutinini paylaştı. Bilhassa sabah saatlerinde yaptığı alışkanlık, kısa müddette merak konusu oldu.

Genç görünümünün arkasında mucizevi bir prosedür olmadığını lisana getiren Hurley, küçük lakin istikrarlı alışkanlıkların büyük fark yarattığını sık sık açıklıyor. Genç kalmasının sırrını açıklayan bayan, bilhassa sabahları uyguladığı alışkanlıkların büyük rol oynadığını söyledi.

Güne ılık su içerek başladığını lisana getiren ünlü isim, bu rutinin bedeni arındırdığını ve güne daha enerjik başlamasını sağladığını belirtti.

Hurley’nin, 2022 yılında bir sinema setinde tanıştığı Billy Ray Cyrus ile memnun birlikteliği devam ediyor. Billy Ray Cyrus, dünyaca ünlü müzikçi Miley Cyrus’un babası.

BİBERİN UCUNA BAKIYORLAR

Şeflerin en sık kullandığı tekniklerden biri de biberin dış yapısını incelemektir. Bilhassa biberin alt kısmında yer alan çıkıntılar kıymetli bir ipucu veriyor. Renk ya da kokusuna oranla daha sağlıklı bir sonuç veren bu ayrıntı için kriterler şöyle:

ÇIKINTILARINI SAYIN

3 çıkıntılı (daha düz) olan biberler çoklukla daha tatlı olmasıyla bilinir. 4 yahut daha fazla çıkıntılı olanlar ise çoğunlukla daha acı bir tada sahiptir. Bu usul yüzde 100 kesin olmasa da mutfakta süratli bir ön eleme için sıkça tercih edilir.

SAP VE ÇEKİRDEK KISMI DA İPUCU VERİYOR

Şefler biberin acı ya da tatlı olduğuna karar vermek için sadece dış görünüşe bakmaz. Biberin sap kısmı ve iç yapısı da son derece kıymetlidir. Çekirdek ve beyaz damarlar ağırsa acılık ihtimali artar. İçi daha boş ve açık renkliyse genelde daha tatlı biber çıkar.

RENK HER VAKİT BELİRLEYİCİ DEĞİL

Kırmızı, yeşil ya da sarı renkteki biberler ortasında bu özelliklerle tatlı ya da acı olduğuna dair karar vermek zordur. Renk birçok vakit aldatıcı olabilir. Tıpkı renkteki iki biberden biri tatlı, başkası epeyce acı olabilir. Bu yüzden profesyoneller renk yerine yapı ve formu dikkate alır.

KÜÇÜK BİR TAKTİK, BÜYÜK FARK

Şeflerin uyguladığı bir başka sistem de biberi kesmeden evvel yavaşça koklamaktır. Çok keskin ve yakıcı bir koku varsa acı olma ihtimali olduğu anlaşılıyor. Biber seçerken sırf talihe bırakmak yerine bu küçük ipuçlarını kullanmak daha sağlıklı sonuç verir.

Özellikle kalabalık sofralar için yemek hazırlarken bu yollar çok değerli bir kaygıdan kurtulmanın anahtarı olabilir. Yemeğin tadını kurtaran kritik ayrıntılar ortasında olduğundan biberi rafında tanıma bahtı verir.

Ünlü model ve sunucu, cilt bakımında hamam ritüelinin vazgeçilmez bir yeri olduğunu belirtiyor. Yüzyıllardır Anadolu kültüründe değerli bir yere sahip olan hamamın hem cilt hem de ruh sıhhati için güçlü bir bakım sistemi sunduğunu söyleyen Şallı, bilhassa ağır tempoda çalışan bayanlara ayda bir defa bu bakım ritüeline vakit ayırmalarını tavsiye ediyor.

Doğal bakım formüllerini tercih ediyor

Son yıllarda kozmetik dünyasında çok sayıda yeni eser ortaya çıkmasına karşın Şallı, mümkün olduğunca doğal ve klasik sistemlere yöneldiğini söz ediyor. Cilt sıhhatinin sadece krem ve serumlarla değil, birebir vakitte sistemli paklık ve bakım alışkanlıklarıyla korunabileceğini vurgulayan ünlü isim, hamam kültürünün bu noktada değerli bir alternatif sunduğunu lisana getiriyor. Şallı’ya nazaran hamam sırf bir paklık metodu değil, tıpkı vakitte vücudu ve zihni yenileyen bir bakım ritüeli.

Hamamın cilt üzerindeki etkileri

Uzmanlara nazaran hamam ortamındaki yüksek sıcaklık ve buhar, cilt bakımında değerli avantajlar sağlayabiliyor. Buharın tesiriyle gözenekler açılıyor ve cilt yüzeyindeki kir, yağ ve toksinlerin temizlenmesi kolaylaşıyor. Hamamda yapılan kese uygulaması ise cildi meyyit deriden arındırarak daha parlak ve canlı bir görünüm elde edilmesine yardımcı oluyor. Bu sayede cilt yenilenme süreci hızlanabiliyor.

Hamamın cilt üzerindeki esas tesirleri şöyle: Gözeneklerin açılmasına yardımcı olabilir, meyyit deriyi temizleyerek cildi yenileyebilir, kan sirkülasyonunu artırarak cilde canlılık kazandırabilir, cilt bakım eserlerinin daha yeterli emilmesini sağlayabilir. Bu nedenle pek çok kişi hamam sonrası yapılan bakımın ciltte daha tesirli olduğunu düşünüyor.

Zihni de rahatlatıyor

Hamamın yararları sırf ciltle hudutlu değil. Uzmanlar sıcak buharın ve rahatlatıcı ortamın gerilim düzeyini düşürmeye yardımcı olabileceğini belirtiyor. Günlük hayatın ağır temposu içinde kısa bir mola vermek isteyenler için hamam, hem fizikî hem de mental açıdan rahatlatıcı bir tecrübe sunabiliyor. Sıcak ortamda geçirilen vaktin kasların gevşemesine yardımcı olabileceği ve bedendeki gerginliği azaltabileceği de söz ediliyor.

Ayda bir yapılması öneriliyor

Ebru Şallı’nın bilhassa dikkat çektiği nokta ise nizamlı bakım alışkanlığı. Ünlü isim, hamamın tek seferlik bir uygulamadan çok nizamlı bir ritüel olarak yapılması gerektiğini söylüyor. Ayda bir kere yapılan hamam bakımının cildin doğal istikrarını muhafazaya yardımcı olabileceğini, gözeneklerin nizamlı temizlenmesini sağlayabileceğini cildin daha canlı görünmesine katkıda bulunabileceğini belirtiyor. Şallı’ya nazaran cilt bakımında en kıymetli öge kıymetli eserler değil, istikrarlı bir rutin oluşturmak.