1-Sıcak basması ve terlemeyi azaltmak için bu tekliflere dikkat edin!

Menopoz periyodunda östrojen düzeylerindeki değişim, bedenin ısı düzenleme sistemini etkileyebilir. Yaz sıcaklarıyla birleştiğinde ateş basması, ani terleme ve gece terlemeleri çok daha yoğun yaşanabilir. Bu şikayetlerden korunmak için; ince, pamuklu ve nefes alan kıyafetler tercih edilmeli, hayat alanları serin tutulmalı, kâfi sıvı tüketimine dikkat edilmeli, aşırı sıcak ve nemli ortamlarda uzun mühlet kalınmamalıdır.

2-Uyku ortamınızı düzenleyin

Menopozda görülen gece terlemeleri, bilhassa yaz aylarında uyku kalitesini bozarak gün içinde yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve güç kaybına sebep olabilir. Uyku ortamınızın serin ve uyku saatlerinizin sistemli olmasına dikkat ederek, akşam saatlerinde ağır yemek, fazla kafein ve alkol tüketiminden uzak durulmalıdır. 

3-Düzenli fizikî ve zihinsel aktivitede bulunun

Yaz aylarında artan sıcaklıklar sebebiyle fizikî aktivitenin azalması, menopoz periyodunda kas gücü, güç seviyesi ve genel düzgünlük halini olumsuz etkileyebilir. Ayrıyeten menopozla birlikte kimi bayanlarda odaklanma zahmeti, unutkanlık, söz bulmakta zorlanma ve ‘beyin sisi’ olarak söz edilen bilişsel sıkıntılar görülebilir. Bu şikayetlerin idaresine dayanak olabilmek için; sabah erken saatlerde yahut akşam saatlerinde nizamlı olarak fizikî aktivite yapılmalı, zihinsel olarak etkin kalmaya ihtimam gösterilmeli, kitap okuma, bulmaca çözme, yeni hünerler öğrenme üzere aktivitelerle bilişsel işlevler desteklenmelidir.

4-Kas ve kemik sıhhatinizi güçlendirin

Menopozla birlikte östrojen düzeylerindeki azalma, vakit içinde kas kütlesinde azalma ve kemik yoğunluğunda düşüş riskini artırabilir. Yaz aylarında sıcak havalar sebebiyle hareketin azalması, bu süreci olumsuz etkileyebilir. Bu sebeple kas kütlesini muhafazaya ve güçlendirmeye yönelik direnç idmanları, tartı çalışmaları ve bireye uygun kas güçlendirici aktiviteler nizamlı olarak yapılmalı, kemik sıhhatini desteklemek için faal kalmaya ihtimam gösterilmelidir.

5-Protein alımınıza dikkat edin

Yaz aylarında artan hareket seviyesi, sıcak havalarda iştah değişiklikleri ve sistemsiz beslenme alışkanlıkları sebebiyle kâfi protein alımına daha fazla dikkat edilmesi gerekir. Bu sebeple; yumurta, balık, et, süt ve süt eserleri, baklagiller üzere kaliteli protein kaynaklarına beslenmede yer verilmeli, günlük protein muhtaçlığı kişinin yaşına, kilosuna ve fizikî aktivite seviyesine nazaran planlanmalı, kas kütlesini destekleyen istikrarlı ve sürdürülebilir bir beslenme modeli benimsenmelidir.

6-Sağlıklı beslenin

Yaz aylarında tatil periyotları, sistemsiz öğünler, serinlemek maksadıyla tercih edilen yüksek şekerli içecekler ve işlenmiş besinler kilo denetimini zorlaştırabilir. Bu sebeple; rafine şeker tüketimi azaltılmalı, paketli ve yüksek kalorili işlenmiş besinlerden mümkün olduğunca uzak durulmalı, zerzevat, lif içeriği yüksek besinler ve sağlıklı yağlardan güçlü bir beslenme tercih edilmelidir.

7-Kişiye özel tedavi seçeneklerinden yararlanın

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Gökçe Gökkaya “Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte menopoz devrindeki ateş basması ve terleme şikayetleri daha bariz hale gelebilir. Hormonal olmayan prosedürler ve biyoeşdeğer hormon üzere hormonal formüller ile kişisel değerlendirmeler yapılarak bu şikayetlerden kurtulmak mümkündür” diyor.

Tüy yenilenme döngüsünün bir sonucu

Yaz aylarının gelmesiyle birlikte birçok evcil hayvan sahibi konutta daha fazla tüy görmeye başlıyor. Koltuklarda, kıyafetlerde ve tabanlarda artan tüyler birden fazla vakit bakım eksikliği olarak düşünülse de uzmanlar bunun büyük ölçüde doğal tüy yenilenme döngüsünün bir sonucu olduğuna dikkat çekiyor.

Özellikle sıcak havalarda kedi ve köpekler eski tüylerini dökerek yeni mevsime ahenk sağlıyor. Bu süreçte hakikat bakım uygulamaları hem evcil hayvanların konforunu artırıyor hem de hayat alanlarındaki tüy yoğunluğunu kıymetli ölçüde azaltabiliyor.

Düzenli tarama, evcil dostların sıhhati açısından kıymetli bir ihtiyaç

Yaz aylarında artan tüy dökülmesi birden fazla vakit doğal mevsimsel tüy değişiminin bir kesimidir. Bu nedenle düzenli tüy tarama; cildin hava almasına yardımcı olurken, keçeleşme ve düğümlenmeyi azaltır ve evcil hayvanların sıcak havalarda daha konforlu hissetmelerine katkı sağlar.

Uzmanlar, kısa tüylü kedi ve köpeklerin haftada 1-2 kere, orta ve uzun tüylü dostların ise bilhassa yoğun tüy dökme devirlerinde daha sık taranmasını öneriyor.

Ayrıca yalnız uzun tüylü ırklar değil; Labrador Retriever, Beagle, British Shorthair ve Pug üzere kısa tüylü birçok ırk da mevsim geçişlerinde yoğun tüy dökebildiğinden, doğru bakım ekipmanı seçimi tüm kedi ve köpekler için büyük değer taşıyor.

Doğru bakım ekipmanı tüy dökülmesini azaltmaya yardımcı oluyor

Uzmanlar, kedi ve köpeklerde tüy bakımının yanlışsız ekipman ve uygun tekniklerle yapılmasının hem cilt hem de tüy sıhhati açısından büyük ehemmiyet taşıdığını belirtiyor.

Evcil hayvanın tüy yapısına uygun tarak seçimi bakımın aktifliğini artırırken, tertipli tarama ciltteki doğal yağların tüy yüzeyine istikrarlı formda dağılmasına yardımcı olarak daha sağlıklı ve parlak bir görünümün korunmasına katkı sağlıyor.

Aşırı sıcaklar hormonal dengeyi zorlayabilir

Vücut, yüksek sıcaklıklarda olağan ısı istikrarını koruyabilmek için yoğun bir gayret harcamaktadır. Bu süreçte sıvı kaybı artarken gerilim hormonları da yükselir. Oluşan fizyolojik değişiklikler ise bayan üreme sistemini yöneten hormonal düzenekleri dolaylı olarak etkileyebilir. Op. Dr. Gülsün Soypaçacı, “Adet döngüsü; beyin, yumurtalıklar ve hormonlar arasında hassas hassas bir istikrarla ilerleyen doğal bir süreçtir. Aşırı sıcak, susuz kalma, uyku düzensizliği ve fizikî gerilim üzere faktörler bu dengeyi süreksiz olarak bozabilir. Bunun sonucunda kimi bayanlarda regl birkaç gün erken ya da geç başlayabilir, kimi bayanlarda ise kanama ölçüsünde yahut adet belirtilerinde değişiklik görülebilir” dedi.

Regl tarihindeki değişiklikler sebep olabilir?

Yaz periyodunda görülen regl düzensizliklerinin tek bir sebebi yoktur. Sıcak hava sebebiyle artan sıvı kaybı, uyku kalitesinin bozulması, günlük ömür rutinlerinin değişmesi ve gerilim düzeyindeki yükselme birlikte hormonal sistemi etkileyebiliyor.

 Bu durum birtakım bayanlarda;

 -Reglin birkaç gün gecikmesi,

-Beklenenden daha erken başlaması,

-Kanama ölçüsünde artış yahut azalma,

-Daha yoğun kasık ağrıları,

-Şişkinlik ve halsizlik hissinin belirginleşmesi.

Her bayanın bedeni sıcak havaya tıpkı biçimde reaksiyon vermediği için belirtilerin şahıstan bireye farklılık gösterebileceğini vurgulayan Op. Dr. Gülsün Soypaçacı, mevcut hormonal hastalıkları bulunan yahut sistemsiz adet hikayesi olan bayanların bu değişiklikleri daha bariz yaşayabileceğini belirtiyor.

Sıcak havalarda regl sancıları artabilir mi?

Adet devrinde rahim kasılmalarını sağlayan prostaglandin ismi verilen maddeler doğal olarak salgılanır. Aşırı sıcaklar sebebiyle gelişen sıvı kaybı, sirkülasyon değişiklikleri ve yorgunluk hissi bu süreci daha güç hale getirebilir. Yaz aylarında kâfi su tüketmeyen bayanlarda baş ağrısı, halsizlik, kas krampları ve adet sancıları daha yoğun hissedilebilir. Bu sebeple regl periyodunda sıvı tüketiminin artırılması ve bedenin susuz bırakılmaması kıymetlidir.

Kanama ölçüsünde değişiklik görülebilir

Yüksek hava sıcaklıkları sebebiyle ciltteki damarlar genişleyerek bedenin ısı kaybetmesi sağlanır. Bu fizyolojik cevabın kimi bayanlarda adet kanamasının olağandan daha yoğun hissedilmesine sebep olabileceği düşünülmektedir. Fakat yoğun kanamanın tek sebebi sıcak hava değildir. Şayet kanama her saat ped değiştirmeyi gerektirecek kadar fazlaysa, büyük pıhtılar görülüyorsa yahut günlük hayatı etkileyecek seviyede devam ediyorsa kesinlikle bayan hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından kıymetlendirilmesi gerekir.

Yaz aylarında adet tertibini desteklemek için nelere dikkat edilmeli?

Yaz mevsiminde alınacak kolay tedbirler hem genel sıhhatin korunmasına hem de hormonal istikrarın desteklenmesine yardımcı olabilir.

Op. Dr. Gülsün Soypaçacı’nın önerileri şöyle sıralanıyor:

-Gün boyunca susamayı beklemeden kâfi ölçüde su tüketin.

-Uzun müddet güneş altında kalmaktan kaçının.

-Egzersizlerinizi sabah erken yahut akşam serin saatlerde yapın.

-Düzenli ve kaliteli uyumaya itina gösterin.

-Meyve, zerzevat ve mineral açısından güçlü istikrarlı bir beslenme planı uygulayın.

-Kafein ve alkol tüketiminde aşırıya kaçmayın.

-Çok dar ve hava almayan kıyafetler yerine pamuklu, hafif giysiler tercih edin.

Hangi durumlarda doktora başvurulmalı?

Yaz sıcaklarına bağlı süreksiz değişiklikler birden fazla zaman kısa müddette olağana dönebilir. Lakin kimi belirtiler altta yatan farklı sıhhat sıkıntılarının habercisi olabilir.

Op. Dr. Gülsün Soypaçacı, şu durumlarda vakit kaybetmeden bayan hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulmasını öneriyor:
-Adet düzensizliğinin üç ay yahut daha uzun sürmesi,
-Aşırı yoğun kanama yaşanması,
-Şiddetli kasık ağrısının günlük ömrü engellemesi,
-Adet dışı beklenmeyen kanamaların görülmesi,
-Baş dönmesi, bayılma yahut besbelli halsizlik gelişmesi.

Her regl değişikliği olağan kabul edilmemeli

Kadınların adet döngülerini sistemli takip etmelerinin kıymetine dikkat çeken Op. Dr. Gülsün Soypaçacı, sözlerini şöyle tamamlıyor: “Yaz aylarında yaşanan sıcak hava dalgaları adet tertibinde süreksiz değişikliklere sebep olabilir. Fakat her regl düzensizliğini sırf mevsim değişikliğiyle açıklamak hakikat değildir. Bedenin verdiği sinyalleri dikkate almak, adet takibini nizamlı yapmak ve uzun süren ya da ömür kalitesini etkileyen şikayetlerde gecikmeden bayan hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmak, muhtemel sıhhat sıkıntılarının erken tanısı açısından büyük kıymet taşır.”

Büyük porsiyonlar yerine hafif ve istikrarlı öğünler tercih edilmeli

Yaz aylarında öğün sayısından çok öğünlerin içeriğinin kıymetli olduğuna dikkat çeken Diyetisyen Safiye Keskin, gün içinde hafif, sindirimi kolay ve besleyici öğünlerin tercih edilmesini önerdi. Ana öğünlerde kaliteli protein kaynakları, bol zerzevat ve tam tahıllara yer verilmesi gerektiğini belirten Keskin, ara öğünlerde ise yoğurt, kefir, mevsim meyveleri ve çiğ kuruyemişlerin hem kan şekeri istikrarını hem de güç düzeyini desteklediğini söyledi.

Su oranı yüksek besinler ön planda olmalı

Yaz sofralarında su içeriği yüksek sebzeler ile yoğurt, ayran, cacık ve kefir üzere besinlerin daha fazla yer alması gerektiğini vurgulayan Keskin, protein gereksiniminin ise ağır et yemekleri yerine ızgara balık, tavuk ve kuru baklagillerden karşılanabileceğini söz etti. Kızartmaların, aşırı yağlı ve tuzlu yiyeceklerin yanı sıra şekerli içeceklerin hem sindirimi zorlaştırdığını hem de susuzluk hissini artırabildiğini söyledi.

Günlük 2-2,5 litre su güzel bir başlangıç

Sıvı muhtaçlığının bireye nazaran değiştiğini belirten Keskin, yetişkin bireyler için günlük ortalama 2-2,5 litre su tüketiminin yeterli bir başlangıç olduğunu söyledi. Yoğun idman yapanlar ve açık havada çalışanlarda bu ölçünün artırılması gerektiğini belirten Keskin, idrar renginin açık saman sarısı olmasının kâfi sıvı alımını gösteren pratik bir kriter olduğunu söz etti.

Yaz meyvelerinde porsiyon denetimi şart

Karpuz ve kavun üzere yaz meyvelerinin yüksek su içeriği sayesinde sağlıklı seçenekler olduğunu söyleyen Keskin, doğal şeker içerikleri sebebiyle porsiyon denetiminin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı. “Meyveleri yoğurt, kefir yahut bir avuç çiğ kuruyemişle birlikte tüketmek hem tokluk hissini uzatır hem de kan şekerinin daha istikrarlı seyretmesine yardımcı olur.”

Tatilde dengeyi korumak yeterli

Tatilde katı diyetler yerine istikrarlı beslenmenin hedeflenmesi gerektiğini tabir eden Keskin, açık büfelerde tabağın evvel salata ve sebzelerle doldurulmasını, ana yemekte ızgara seçeneklerinin tercih edilmesini ve şekerli içecekler yerine su ya da ayran tüketilmesini önerdi. Tatlıların ise küçük porsiyonlarda yahut paylaşarak tüketilmesinin daha hakikat bir yaklaşım olduğunu belirten Keskin, günlük yürüyüş ve yüzmenin kilo denetimine katkı sağlayacağını söyledi.

Risk kümeleri daha dikkatli olmalı

Çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireylerin sıcak havalardan daha fazla etkilendiğine dikkat çeken Keskin, bu kümelerde tertipli sıvı tüketiminin sağlanması, öğün atlanmaması ve bozulma riski yüksek besinlerin dikkatle tüketilmesi gerektiğini söz etti.

Enerjik kalmanın yolu istikrarlı beslenmeden geçiyor

Keskin, yaz aylarında güne yumurta yahut peynir, bol yeşillik ve tam tahıllı ekmekle başlanmasını önerirken, yumurta tüketemeyenler için yoğurt ve yulafla hazırlanan kahvaltıların uygun bir alternatif olabileceğini söyledi. Ana öğünlerde ızgara tavuk, balık, kuru baklagiller, zeytinyağlı sebzeler, salata, ayran ve cacığın tercih edilmesini öneren Keskin, gün boyunca kâfi su tüketiminin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı. Şekersiz soğuk kahve yahut şekersiz matcha üzere içeceklerin ölçülü ölçüde tüketilebileceğini belirten Keskin, bu içeceklerin suyun yerine geçmediğini ve aşırı kafein tüketiminden kaçınılması gerektiğinin altını çizdi.

Yaz aylarında artan hava sıcaklığı ve nem oranının beyin sıhhati üzerinde kıymetli tesirler oluşturabileceğine dikkat çeken Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Nöroloji Uzmanı Uzm. Dr. Dilek Kasım Yücel, sıcak havalarda yaşanan sıvı ve mineral kaybının beyin işlevlerini direkt etkilediğini söz etti. İnsan beyninin beden tartısının küçük bir kısmını oluşturmasına karşın güç ve oksijen tüketiminin kıymetli kısmını gerçekleştirdiğini belirten Yücel, hava sıcaklığının yükselmesiyle birlikte bedenin ısı istikrarını sağlamak maksadıyla damarları genişlettiğini ve kanın değerli bir kısmını deri yüzeyine yönlendirdiğini söyledi. Bu durumun beyne ulaşan oksijen ölçüsünü azaltabileceğini kaydeden Yücel, bunun sonucunda dikkat eksikliği, zihinsel yavaşlama, baş dönmesi ve odaklanma zahmeti üzere belirtilerin ortaya çıkabileceğini lisana getirdi.

Aşırı sıcakların bilişsel performansı da olumsuz etkilediğini söz eden Yücel, yapılan araştırmaların yüksek sıcaklıklarda sorun çözme, karar verme ve süratli düşünme hünerlerinin zayıfladığını ortaya koyduğunu belirtti. Çocuklar, yaşlılar, kronik hastalığı bulunan bireyler ile açık alanda çalışan bireylerin bu durumdan daha fazla etkilendiğini vurgulayan Yücel, sıcak havaların birebir vakitte ruh sıhhatini da etkileyebildiğini söyledi. Sıcaklığın artmasına bağlı olarak gerilim hormonlarının yükseldiğini tabir eden Yücel, bunun sonluluk, tahammülsüzlük ve tasa seviyesinde artışa sebep olabileceğini, uyku kalitesindeki bozulmanın ise sonraki gün dikkat dağınıklığı, yorgunluk ve reflekslerde yavaşlamaya yol açabileceğini kaydetti.

Beynin yaklaşık yüzde 75’inin sudan oluştuğunu belirten Yücel, sıcak havalarda yaşanan sıvı ve elektrolit kaybının hudut hücreleri arasındaki iletişimi olumsuz etkileyerek unutkanlık, baş ağrısı ve zihinsel bulanıklık üzere belirtilere sebep olabileceğini söyledi. Susama hissi beklenmeden tertipli su tüketilmesini öneren Yücel, gerektiğinde elektrolit dayanağı sağlayan içeceklerden de yararlanılabileceğini söz etti.

Beyin sıhhatinin korunması için günün en sıcak saatleri olan 11.00 ile 16.00 arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmaması, bol su tüketilmesi, hafif beslenilmesi ve serin ortamlarda bulunulması gerektiğini belirten Yücel, yoğun dikkat gerektiren işlerin sabah erken saatlerde yahut akşam serinliğinde yapılmasının sıcak havanın bilişsel performans üzerindeki olumsuz tesirlerini azaltabileceğinin altını çizdi.

Baş dönmesi, şuur bulanıklığı, şiddetli baş ağrısı, baygınlık hissi yahut konuşmada bozulma üzere belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden bir sıhhat kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Dilek Kasım Yücel, gerekli tedbirler alınmadığında aşırı sıcakların beyin sıhhatini önemli halde etkileyebileceğini lisana getirdi.

Tüm dünyayı tesiri altına alan sıcak hava dalgasının insan sıhhati üzerindeki olumsuz tesirlerine dikkat çeken Acıbadem Adana Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Oytun Baykan, bilhassa kronik hastalığı bulunan bireylerin ve yaşlıların risk altında olduğunu belirterek, “Güneşin en dik geldiği saatlerde dışarı çıkılmamalı, bol sıvı tüketilmeli” dedi. Son günlerde sıcak hava dalgaları başta Avrupa ülkeleri olmak üzere tüm dünyayı tesiri altına aldı. Avrupa’da sıcak hava dalgasında birçok kişi hayatını kaybederken uzmanlar vatandaşlara güneşin en dorukta olduğu saatlerde dışarı çıkmamalarını önerdi.

Acıbadem Adana Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Oytun Baykan, son günlerde tesirini artıran aşırı sıcakların bilhassa kalp ve tansiyon hastaları için önemli risk oluşturduğunu söyledi. Sıcak çarpması, sıvı kaybı ve kronik hastalıklarda kötüleşme sebebiyle acil servis müracaatlarında artış yaşandığını belirten Baykan, vatandaşlara değerli ikazlarda bulundu. Prof. Dr. Baykan, sıcak hava dalgalarının bilhassa belli kümeler üzerinde daha önemli sıhhat problemlerine yol açabileceğini söz ederek, 65 yaş üstü bireyler, kalp ve hipertansiyon hastaları, böbrek yetmezliği bulunanlar, KOAH hastaları, çocuklar ve birtakım ilaçları kullanan şahısların ekstra dikkatli olması gerektiğini söyledi. Baykan, “Mecbur kalınmadıkça 11.00 ile 16.00 saatleri arasında dışarıda bulunulmamalı. Dışarı çıkılması gerekiyorsa gölge alanlar tercih edilmeli, ince ve bedeni sıkmayan kıyafetler giyilmeli” diye konuştu.

Aşırı sıcakların kalp ve damar sistemi üzerinde önemli tesirler oluşturabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Ahmet Oytun Baykan, sıcak havanın beden ısısını yükselttiğini ve bedenin bu ısıyı dışarı atabilmek için damarları genişlettiğini kaydetti. Baykan, “Bu durum tansiyon düşüklüğüne, kalp atış suratında artışa ve kalp hastalarının mevcut sıhhat durumunun kötüleşmesine sebep olabilir. Aşırı terleme, halsizlik, baş dönmesi, yorgunluk, yoğun susama ve ciltte soluklaşma üzere belirtiler sıcak çarpmasının habercisi olabilir. Bu şikayetleri yaşayan bireylerin vakit kaybetmeden serin bir ortama geçmesi gerekiyor” sözlerini kullandı.

Sıcak çarpmasının birinci belirtilerinde yapılması gerekenleri de anlatan Baykan, kişinin öncelikle güneş altında yaptığı işi bırakması ve dinlenmesi gerektiğini anlattı. Prof. Dr. Baykan, daha sonra şunları söyledi: “Nemli bir havlu yahut bezle beden serinletilmeli, mümkünse klimalı ya da serin bir ortama geçilmeli. Yalnızca su değil, mineral ve elektrolit içeren sıvılar da tüketilmeli. Ayran, soda ve gibisi mineralli içecekler bu periyotta yararlı olabilir. Günlük en az 2 ila 2,5 litre sıvı tüketilmesi büyük kıymet taşıyor. Klima ve vantilatörlerin filtre paklığı ihmal edilmemeli. Uzun mühlet çalışmayan aygıtlarda bakteri ve mikroorganizmalar birikebilir. Ayrıyeten aşırı sıcaktan bir anda çok soğuk ortama geçmek de hakikat değil. Bedenin ani ısı değişimlerine maruz kalmaması gerekiyor. Ortam sıcaklığı kademeli olarak düşürülmeli.”

Özellikle idrar söktürücü yahut tansiyon düşürücü ilaç kullanan hastaların yaz aylarında daha dikkatli olması gerektiğini anlatan Acıbadem Adana Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Oytun Baykan, ilaç dozlarının uzman denetiminde gözden geçirilmesinin hayati ehemmiyet taşıdığını kaydetti. Baykan, “Aşırı sıcaklarda tansiyon düşüklüğü ve sıvı kaybı daha sık görülebiliyor. Bu sebeple birtakım hastalarda ilaç dozlarının yine ayarlanması gerekebilir. Lakin hastalar mutlaka ilaçlarını kendi başlarına azaltmamalı yahut bırakmamalı. Kesinlikle bir uzman tabibe danışılmalı. Risk kümesinde yer alan bireylerin bu devirde doktor kontrolünden geçmesi, sıvı-elektrolit istikrarının ve ilaç sisteminin kıymetlendirilmesi hayati kıymet taşıyor” dedi.

Vücudun kendini serinletme sistemi yaşla değişiyor

Sıcak çarpmasının herkesi etkileyebileceğini fakat kimi kümelerin daha büyük risk altında olduğunu vurgulayan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, “Özellikle 5 yaş altındaki çocuklar, 65 yaş üzerindeki bireyler, kronik hastalığı olanlar, gebeler ile aşırı kilolu ya da aşırı zayıf bireylerin sıcak havalarda daha dikkatli olması gerekiyor. Çocuklarda beden ısısını düzenleyen sistemler şimdi tam gelişmediği, ileri yaşlarda ise bu düzeneklerin aktifliği azaldığı için aşırı sıcaklar daha önemli sonuçlara yol açabiliyor. Kronik hastalıklar ve gebelik de bedenin sıcakla baş etmesini zorlaştırabiliyor. Bu periyotta bedeni serin tutmak, sıvı kaybını önlemek ve günlük alışkanlıklarda küçük değişiklikler yapmak değerli. Örneğin sistemli koşu yapanlar antrenmanlarını öğlen sıcağı yerine akşam saatlerine bırakabilir. Ayrıyeten gün boyunca kâfi ölçüde su tüketerek bedenin sıvı istikrarını korumak da büyük kıymet taşıyor” dedi.

Güneşte beklemiş araçlara çabucak binilmemeli

Vücut ısısını istikrarda tutmanın ve sıvı kaybını önlemenin sıcak çarpmasına karşı en tesirli korunma yolları arasında yer aldığını belirten Özok, “Özellikle güneşin tesirinin en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalı, mecbur kalındığında ise gölge yahut klimalı ortamlar tercih edilmeli. Güneş altında ağır idman ve yoğun fizikî aktivitelerden kaçınılmalı, susamayı beklemeden gün boyunca nizamlı aralıklarla kâfi ölçüde sıvı tüketilmeli. Dışarıda bulunurken açık renkli, hafif ve bol giysiler giyilmeli, şapka kullanılmalı, gözleri ultraviyole ışınlarından koruyan güneş gözlüğü takılmalı ve cildi korumak için güneş kollayıcı krem kullanılmalı. Ayrıyeten alkol ve aşırı kafein tüketiminden kaçınılmalı, güneşte uzun mühlet beklemiş araçlara binmeden evvel araç kesinlikle havalandırılmalı” dedi.

Serin bir ortama alınıp, tıbbi takviye istenmeli

Sıcak çarpmasının birinci belirtileri arasında, bedenin kendini soğutmak için yoğun terlemesine bağlı olarak görülen soğuk ve terli cilt, bitkinlik, aşırı susama, kas krampları, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kusma ve idrar renginin koyulaşması yer alıyor. Beden sıcaklığı arttıkça cilt sıcak, kuru ve kızarık bir görünüm alırken teneffüs ve nabız hızlanıyor, şuur bulanıklığı gelişebiliyor diyen azalmasına ve kalp krizi riskinin artmasına yol açabiliyor. Bu belirtiler görüldüğünde kişi vakit kaybetmeden serin bir ortama alınmalı ve tıbbi takviye istenmeli” dedi.

Yaz sofralarının yıldızı taze fasulye, tatlı tercihi vişne

Sıcak havalarda beslenme alışkanlıklarını mevsim şartlarına nazaran düzenlemenin değerine dikkat çeken Özok, “Mısır, domates, kabak ve taze fasulye üzere yaz zerzevatları ile vişne, ahududu, yaban mersini ve çilek üzere meyveler bu devirdeki en uygun seçenekler arasında yer alıyor. Karpuz da yaz aylarının en çok tercih edilen meyvelerinden biri lakin denetimli tüketilmeli. Yaklaşık 200 gram karpuz yahut kavunda 13-15 gram karbonhidrat bulunuyor. Bu sebeple bilhassa diyabetli bireylerin ara öğünde 200 gramdan fazla karpuz ya da kavun tüketmemesi gerekli. İçecek tercihlerinde ise buzlu kahve ve buzlu çay ölçülü ölçülerde tüketilebilir” formunda konuştu.

İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, sıcak çarpmasından şüphelenilen birine yapılması gereken birinci müdahale adımlarını sıraladı:

1-Sıcak çarpması geçirdiğinden şüphelendiğiniz kişiyi vakit kaybetmeden serin ve gölgeli bir ortama alın.

2-Bilinç bulanıklığı, bayılma yahut yüksek ateş varsa vakit kaybetmeden 112’yi arayın.

3-Hastanın üzerindeki kalın yahut sıkı giysileri gevşetin ya da çıkarın.

4-Vücut ısısını düşürmeye çalışın. Serin suyla bedenini ıslatın, vantilatör kullanın yahut ense, koltuk altı ve kasık bölgelerine soğuk kompres uygulayın.

5-Bilinci açıksa küçük yudumlarla su içmesini sağlayın. Şuuru kapalı ya da yarı kapalıysa ağızdan su yahut rastgele bir içecek vermeyin.

6-Sağlık takımları gelene kadar hastayı yalnız bırakmayın. Teneffüsünü ve şuur durumunu yakından takip edin.