Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – Rusya-Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte çağdaş muharebe ortamına dair bilinen birçok kural ve doktrin büyük bir değişim yaşadı. Yaşanan çatışmalarda drone sistemlerinin kullanımının artmasıyla birlikte yaşanan bu değişim, hem Rusya hem de Ukrayna’nın askeri endüstrisini de önemli biçimde etkiledi. Bu durumu fırsat olarak gören birtakım şirketler, her geçen gün tesirlerini artıran drone’ların başlattığı dönüşümden yararlanarak bölüm değiştirdi ve askeri endüstriye kaydı. Bu dönüşümün Ukrayna’daki en dikkat çeken örneklerinden birisiyse halihazırda Ukrayna’da ordunun silah gereksinimini karşılayan en kıymetli silah üreticilerinden birisi hâline gelmiş olan, savaştan evvel veranda ve dış mobilya üretimi yapan bayan bir mimar olan Iryna Terekh. 

MOBİLYA ÜRETİCİSİNDEN DRONE ÜRETİCİSİNE DÖNÜŞTÜ 

Ukrayna’nın kuzeyindeki Irpin şehrinde mimarlık eğitimi alan Terekh’in uzmanlık alanı tasarım ve idare alanlarındaydı. 34 yaşındaki bayan, meslek hayatında daha evvel bir beton şirketinin kurulmasına önayak oldu. Bununla birlikte savaştan evvelki devirde de veranda ve dış mobilyalar üreten bir şirketi bulunuyordu. Fakat bu durum, Rusya’nın Ukrayna’yı işgale yönelik başlattığı akının ardından Terekh’in tahmin edemeyeceği ve daha evvel çok deneyiminin bulunmadığı bir alana yönelmesine yol açtı: Askeri sanayi ve drone üretimi. 

Irpin, Rusya’nın 2022 yılında başlattığı hücumlardan kısa mühlet sonra işgal edildi ve kentin kıymetli bir kısmı yaşanan çatışmalarda tahrip oldu. Irpin’in Rus ordusu tarafından işgal edildiği günlerde Terekh, Ukrayna ordusuna nasıl takviye olacağını düşünmeye başlamıştı. Genç bayan o günlerde düşündüklerini, “Düşmanımıza karşı ne kadar savunmasız olduğumuzu anladım. Bu savaşı kazanmak ismine ortaya koyabileceğim rastgele bir yeteneğim varsa bunu yapmak zorundayım“ diyerek anlattı. 

20 DRONE’DAN 400 DRONE’A ÇIKTILAR 

Iryna Terekh, kolay drone sistemlerinin savaşta ön plana çıkmasıyla birlikte Ukrayna ordusuna yararlı olmak için ne yapacağını kısa mühlet içinde kararlaştırdı ve bu fikri hayata geçirmek için savaş öncesinde birlikte iş yaptığı iş insanı Denys Shtilerman ve bir sinema imalcisi olan Yehor Skalyha ile iştirak kurdu. Fire Point isimli savunma şirketinde daha evvel askeri mühendislik alanında tecrübesi olan tek kişi Denys Shtilerman’dı. Bu alan, Terekh ve Skalyha’nın tecrübe sahibi olmadığı bir alandı. 

Yeni kurulan şirket başlangıçta günde yalnızca 20 drone üretmeyi hedefledi. 2024 yılına gelindiğinde, şirketin ürettiği F-1 tipi drone’lar sistemli olarak Rus havaalanlarına, mühimmat depolarına ve petrol rafinerilerine yönelik taarruzlarda kullanılıyordu. Kiev’in taarruzlarda drone kullanımını artırması sebebiyle Terekh ve ortaklarının kurduğu şirketin üretim kapasitesi de giderek büyümeye başladı. Muhtaçlığın artması nedeniyle Fire Point isimli şirketin günlük drone üretim kapasitesi 300 ila 400’e ulaştı. 

‘UKRAYNA ARTIK SADECE TAHIL AMBARI OLMAYACAK’ 

Uzmanlara göre Terekh ve ortaklarının kurmuş olduğu şirket, Ukrayna’da yaşanan dönüşümün kıymetli göstergelerinden birisi ve bu tip şirketler Ukrayna’nın askeri yardım alan bir ülke olmaktan çıkarak kendi askeri endüstrisini kurmasında kıymetli bir gelişme olarak görülüyor. Ülkede Fire Point gibisi çok sayıda şirket bulunuyor. Bağlantı ve navigasyon teknolojileriyle Amerikalı yatırımcıların dikkatini çeken Sine Engineering’in kurucusu, savaştan evvel çalışma masaları üreten bir şirket işletiyordu. İnsansız hava araçları için otonom yönlendirme sistemleri üreten Fourth Law şirketinin kurucusu Yaroslav Azhnyuk ise daha evvel, Amerikalı iş hızlandırma programı Y Combinator tarafından desteklenen evcil hayvan teknolojisi girişimi Petcube’u kurmuştu. 

Ukrayna’daki sistemin askeri sistemler üreten şirketler için güzel bir işleyişe sahip olduğunu düşünen Terekh, mevcut sistemi “Bu formül Ukrayna’da işe yarıyor zira bürokrasiyle çok az temasınız oluyor ve orduyla direkt irtibatımız var. Bu sayede süratli reaksiyon veren şirketlerimiz mevcut ve meselelere anında tahlil bulunabiliyor“ diyerek açıkladı. Ukrayna’da uygulanan bu sistem, verimli bulunuyor olması nedeniyle çok sayıda Batılı ülke tarafından da takip ediliyor. Bu kapsamda ilerleyen periyotta ABD ve Ukrayna hükümetlerinin, Ukrayna’nın ABD’ye askeri teknoloji ihracatını artıracak ve Amerikan şirketleriyle ortak teşebbüsler kurmasını sağlayacak yeni bir savunma anlaşması imzalaması bekleniyor. 

Kaynak : Milliyet

The post Mobilya üretiyordu, savaşla hayatı değişti! Ordunun silah muhtaçlığını karşılıyor: ‘Sayı 400’e çıktı’ first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Derleme: Betül Yasemin Kökbek / Milliyet.com.tr- Türkiye’de bebek eserleri pazarının bugünkü genişliği ve çeşitliliği, geçmişte yaşanan yokluk yılları düşünüldüğünde epeyce dikkat cazibeli bir dönüşüme işaret ediyor. Bu dönüşümün dikkat çeken örneklerinden biri de Köroğlu Emzikleri olarak hafızalara kazınan yerli üretim kıssası. Bir devir çabucak her konutta bulunan bu eser, aslında sadece bir bebek muhtaçlığını karşılamakla kalmadı; Anadolu’dan çıkan girişimciliğin sessiz ancak tesirli bir simgesi haline geldi. Bebekleri sakinleştirmek için kullanılan emziklerin tarihi epey eskiye dayanıyor. Antik devirlerde bile emsal fonksiyonlar gören araçların kullanıldığı bilinirken, çağdaş manada emzikler 20. yüzyılın başlarında Avrupa’da geliştirildi ve kısa müddette dünyaya yayıldı. Türkiye’de ise bu eserlere erişim uzun yıllar hudutlu kaldı. Bilhassa 1960’lı yıllarda ithal eserlere ulaşmak hem sıkıntı hem de maliyetliydi. Bu durum, yerli üretim için bir gereksinim ve birebir vakitte bir fırsat yarattı. İşte tam bu noktada, Ordu’nun Yakuşdibi köyünde doğan teşebbüsçü Celal Köroğlu devreye girdi. Endüstrinin büyük ölçüde İstanbul ve etrafında ağırlaştığı bir devirde, kendi imkânlarıyla üretim yapmaya karar verdi. Ancak onu farklı kılan yalnızca üretici olması değildi. Köroğlu, emziklerin kalıplarını ve üretim makinelerini dahi kendi tasarladı, İstanbul’da imal ettirdi. Bu tarafıyla yalnızca bir esnaf değil, birebir vakitte kendi teknolojisini geliştiren bir teşebbüsçü profili çizdi. Kısa müddette ortaya çıkan eserler, devri için epeyce yenilikçi özellikler taşıyordu. Türkiye’nin birinci çıngıraklı emzikleri de tekrar bu teşebbüsün eseri olarak piyasaya sunuldu. Eserler sırf fonksiyonel değil, tıpkı vakitte dikkat cazip dizaynlara sahipti. Markanın logosundan ambalajına kadar birçok ayrıntı şahsen Celal Köroğlu tarafından hazırlandı. Hatta ambalajlarda kullanılan bebek figürlerinin bile şahsî bir öyküsü olduğu tabir ediliyor.

HEM TASARLADI HEM MÜHENDİSLİĞİNİ YAPTI

Ordu’nun Yakuşdibi köyünde doğan Celal Köroğlu, 1960’lı ve 70’li yıllarda Türkiye’de bebek eserlerine erişimin epeyce hudutlu olduğu bir devirde girişimcilik yolunu seçti. Şimdi genç yaşta başladığı üretim serüveninde, sırf bir eser satıcısı değil; tıpkı vakitte dizayncı ve mühendis rolünü de üstlendi. Köroğlu, emziklerin kalıplarını ve üretim makinelerini kendi geliştirdi, materyal karışımlarını titizlikle seçti. Özel üretim anlayışı ve teşebbüsçü ruhu sayesinde, Celal Köroğlu kısa müddette Karadeniz bölgesinden Türkiye geneline yayılmış bir marka yaratmayı başardı.

Köroğlu emziklerinin üretimi birinci olarak Ordu’da başladı ve kısa müddette Karadeniz bölgesine yayıldı. Akabinde Türkiye’nin farklı kentlerinde de satılmaya başlanan Köroğlu Emzikleri, bilhassa erişilebilir fiyatı ve yerli üretim olması sayesinde geniş bir kullanıcı kitlesine ulaştı. O yıllarda birçok aile için bu eser, hem ekonomik hem de sağlam bir seçenek olarak öne çıktı. Markanın büyüme süreci ise beraberinde yeni amaçları getirdi. Üretimini geliştirmek isteyen Köroğlu, İstanbul’da atölye kurarak daha büyük bir pazara açılmayı amaçladı. Fakat bu süreç beklenildiği üzere ilerlemedi. Büyük kentte karşılaşılan ekonomik zorluklar, ham unsura erişimde yaşanan kahırlar ve piyasa istikrarları, Anadolu’dan çıkan bu teşebbüsün önünde önemli maniler oluşturdu. Bu nedenle Köroğlu, üretimini yine Ordu’ya taşımak zorunda kaldı.

ALINTI Köroğlu Emzikleri hakkında pek bilinmeyen bir ayrıntı, eserlerin sadece bebekler için değil, birebir vakitte periyodun kimi sıhhat kuruluşları tarafından “diş gelişimini destekleyici” olarak tavsiye edildiği. Celal Köroğlu, emziklerde kullanılan silikon ve plastik karışımını o denli bir formüle etti ki, emzik hem yumuşak ve inançlı kalıyor hem de dişlerin hakikat açıda çıkmasına yardımcı oluyordu. Bu tarafıyla eser, yalnızca bir sakinleştirici değil, erken devirde ağız ve diş sıhhatine katkı sağlayan bir tasarım olarak değerlendiriliyordu.

ANADOLU’DA BAŞLADI TÜM TÜRKİYE TANIDI

1980’li yıllara gelindiğinde Türkiye iktisadında kıymetli bir dönüşüm yaşandı. İthalatın özgürleşmesiyle birlikte piyasaya yabancı markalar girmeye başladı. Bu durum, yerli üreticiler için rekabetin sertleşmesi manasına geliyordu. Köroğlu Emzikleri de bu değişimden direkt etkilendi. Artan rekabet ve değişen tüketici tercihleri, markanın eski gücünü muhafazasını zorlaştırdı. Buna karşın üretim bir müddet daha devam etti ve 1990’lı yılların başına kadar varlığını sürdürdü. 1992 yılına kadar devam eden bu süreç, akabinde farklı sanayi alanlarına yönelme kararıyla sona erdi. Bugün geriye dönüp bakıldığında Köroğlu Emzikleri, sırf bir eser markası olarak değil, birebir vakitte Türkiye’de yerli üretimin karşılaştığı zorlukların da bir örneği olarak bedellendiriliyor. Birçok kişi için çocukluk anısı olarak kalan bu emzikler, aslında daha büyük bir öykünün kesimi. Anadolu’da hudutlu imkânlarla başlayan bir teşebbüsün ülke çapında tanınır hale gelmesi, lakin global rekabet karşısında ayakta kalmakta zorlanması, Türkiye’de endüstrileşme sürecinin de kıymetli bir yansıması olarak görülüyor.

ALINTI Günümüzde bebek eserleri pazarı epey gelişmiş ve milletlerarası markaların ağır rekabetine sahne oluyor. Fakat Köroğlu Emzikleri’nin öyküsü, yerli teşebbüslerin hakikat takviye ve stratejilerle nasıl büyüyebileceğini ve birebir vakitte bu dayanak eksikliğinde nasıl geri planda kalabildiğini gösteren değerli bir örnek olmayı sürdürüyor. Bir vakitler kent şehir dolaşarak satılan bu eserler, bugün yalnızca nostaljik bir hatıra değil, tıpkı vakitte yarım kalmış bir sanayi öyküsünün sembolü olarak hafızalarda yer alıyor.

Kaynak : Milliyet

The post Ordu’nun köyünden çıktı, her konuta girdi! Türkiye’de birinciydi: Piyasadan neden silindi? first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Ordu’nun geleneksel mutfağının en sevilen ve özgün yemeklerinden biri olan Fırın Fasulyesi Kavurması, artık resmi olarak coğrafi işaretle tescillenmiş durumda. Bu eşsiz lezzet, özellikle kuru fasulye kullanılarak hazırlanır ve bölgenin zengin gastronomi mirasının önemli bir parçasını oluşturur.

Fırın Fasulyesi Kavurması, öncelikle yüksek kalitede kuru fasulyelerle yapılır. Fasulyeler, tercihen fırında kurutulup, sonra dikkatlice haşlanır ve ardından ince doğranmış soğan ile birlikte kavrulur. Bu yöntem, yemeğe kendine has yoğun ve derin bir aroma kazandırır. Evde bile kolayca hazırlanan bu yemek, bölgenin mutfak kültürünün önemli bir temsilcisidir. Artık Ordu’nun patentli ürünlerinden biri olarak, bu eşsiz lezzet tüm dünyaya tanıtılmaya devam edecektir.

Ordu Büyükşehir Belediyesi’nin girişimleri ve devletin destekleri sayesinde, Fırın Fasulyesi Kavurması 19 Şubat 2024 tarihinden itibaren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında resmi olarak korunmaya alınmıştır. Aynı zamanda, 24 Haziran 2025 tarihinde yayımlanarak mahreç işaretli ürün statüsü kazanmıştır. Bu tescil, bölgenin gastronomik zenginliğine önemli bir katkı sağlarken, yerel işletmelerin de gelişimine ivme kazandırmıştır.

Bu başarıyla birlikte, Ordu’nun coğrafi işaretli ürün sayısı 21’e yükselmiş ve bölge mutfağının çeşitliliği bir kez daha tescillenmiş olmaktadır. İşte Ordu’nun diğer coğrafi işaretli ürünleri:

• Ordu Tostu
• Yalıköy Köftesi
• Taflan Turşusu
• Melocan Kavurması
• Galdirik Kavurması
• Sakarca Mıhlaması
• Mesudiye Goliti (Mesudiye Kuru Ekmeği)
• Pancar Çorbası (Ordu Karalahana Çorbası)
• Zeytinyağlı Karalahana Sarması (Ordu Zeytinyağlı Pancar Sarması)
• Ordu Pidesi (Ordu Yağlısı)
• Fındıklı Burma Tatlısı
• Ordu İçli Tava
• Fındık Tirmidi Kavurması
• Akkuş Şeker Fasulyesi
• Gültepe Çakıldak Fındığı
• Gürgentepe Çoban Fasulyesi
• Kabataş Helvası
• Fırın Fasulyesi Kavurması
• Perşembe Cevizli Helva
• Ordu Kivisi
• Ordu Yayla Pancarı Turşusu

Kaynak: Yasemin

The post Ordu’nun Fırın Fasulyesi Kavurması Coğrafi İşaretle Tescillendi first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.