Ekran karşısında göz kırpma sıklığı azalıyor

Göz yüzeyinin sağlıklı kalabilmesi için gözyaşı katmanının kâfi ölçüde ve uygun yapıda olması gerekiyor. Göz kırpma hareketi ise gözyaşının göz yüzeyine nizamlı biçimde yayılmasını sağlıyor. Bilgisayar, telefon ve tablet üzere dijital ekranlara uzun müddet odaklanıldığında göz kırpma sıklığının azalabildiğini belirten Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Ahmet Taşar, “Göz kırpmanın azalması, gözyaşı katmanının göz yüzeyinde gereğince yenilenememesine ve buharlaşmanın artmasına sebep olabilir. Bilhassa uzun mühlet kesintisiz ekran kullanan bireylerde günün ilerleyen saatlerinde yanma, batma, göz yorgunluğu ve vakit zaman bulanık görme üzere yakınmalar ortaya çıkabilir” dedi. Klima ve fanın direkt yüze üflemesi, düşük nem oranına sahip kapalı ortamlar, hava kirliliği ve kuru hava da gözyaşının buharlaşmasını artırarak yakınmaları belirginleştirebiliyor.

Göz kuruluğu bazen sulanmaya da sebep olabilir

Göz kuruluğunda en sık görülen yakınmalar arasında yanma, batma, kum yahut yabancı cisim hissi, kızarıklık, göz yorgunluğu ve görmede vakit zaman dalgalanma bulunuyor. Lakin hastaların şaşırdığı belirtilerden biri de gözlerde sulanma olabiliyor. Kuruluk ile sulanmanın birbiriyle çelişen durumlar olmadığını söz eden Op. Dr. Ahmet Taşar, “Göz yüzeyi gereğince nemlenmediğinde oluşan tahriş, refleks gözyaşı üretimini tetikleyebilir. Bu sebeple kuru göz sorunu yaşayan bir kişinin gözlerinde beklenenin bilakis sulanma görülebilir. Tekrarlayan sulanmanın farklı sebepleri de olabileceği için değerlendirmede sırf bu belirti üzerinden hareket edilmemelidir” tabirlerini kullandı.

Göz kuruluğunun altında diğer bir sıhhat sorunu olabilir

Göz kuruluğu birtakım bireylerde çevresel şartlar yahut günlük alışkanlıklarla bağlıyken kimi durumlarda genel sıhhat durumuyla ilişkili olabilir. Sjögren sendromu başta olmak üzere birtakım romatizmal ve otoimmün hastalıklar, tiroid hastalıkları ve diyabet gözyaşı üretimini yahut göz yüzeyinin yapısını etkileyebiliyor. Yaşla birlikte meydana gelen değişiklikler ve menopoz devrindeki hormonal değişimler de kuru göz yakınmalarında rol oynayabiliyor. Bu sebeple uzun süren, sık tekrarlayan yahut öbür belirtilerin eşlik ettiği göz kuruluğunun sebebinin araştırılması ehemmiyet taşıyor. Göz bulguları tek başına rastgele bir sistemik hastalığın teşhisini koydurmasa da gerekli görülen durumlarda kişinin farklı branşlar tarafından kıymetlendirilmesine muhtaçlık duyulabilir.

Makyaj ve kirpik uygulamaları göz kapağı kenarını etkileyebilir

Gözyaşı sadece sudan oluşmuyor. Göz kapaklarında bulunan meibomian bezleri, gözyaşının yağ katmanının oluşmasına katkıda bulunarak gözyaşının süratli buharlaşmasını önlemeye yardımcı oluyor. Bu bezlerin işlevinin bozulması, buharlaşmaya bağlı kuru gözün değerli sebeplerinden biri olarak bedellendiriliyor. Göz etrafında kullanılan kozmetik eserlerin ve kirpik uygulamalarının da dikkatli kullanılması gerektiğini belirten Op. Dr. Ahmet Taşar, “Göz makyajı eserleri, takma kirpikler, kirpik lifting uygulamaları yahut kimi kirpik serumları hassas bireylerde göz kapağı kenarında irritasyon ya da alerjik tepkilere sebep olabilir. Eserlerin göz kapağı kenarına uygulanması yahut gereğince temizlenmemesi meibomian bezlerinin fonksiyonunu de olumsuz etkileyebilir. Göz kapağı ve kirpik tabanı hijyenine dikkat edilmesi önemlidir” dedi.

Kontakt lens kullanırken kuruluk belirtileri önemsenmeli

Kontakt lensler gözyaşı katmanıyla direkt etkileşim içinde olduğu için kimi şahıslarda mevcut kuruluk yakınmalarını artırabiliyor. Lens kullanırken yanma, batma, kızarıklık yahut görmede dalgalanma yaşayan şahısların lens kullanım alışkanlıklarının ve göz yüzeyinin kıymetlendirilmesi gerekebiliyor. Kontakt lens gereci, kullanım mühleti ve bakım şartlarının şahsa uygun olması gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Ahmet Taşar, kuru göz sorunu bulunan şahıslarda lens kullanımına ait kararın göz muayenesi sonrasında verilmesinin uygun olduğunu belirtti.

Kuru gözün tipini belirlemek tedavi planını değiştirebilir

Kuru göz her hastada birebir düzenekle ortaya çıkmadığı için kıymetlendirme süreci de şahsa nazaran farklılık gösterebiliyor. Standart göz muayenesinin yanı sıra gerekli durumlarda gözyaşı ölçüsünü pahalandıran Schirmer testi, gözyaşı katmanının ne kadar müddet stabil kaldığını gösteren gözyaşı kırılma vakti ölçümü, göz yüzeyini değerlendirmeye yardımcı olan boyama prosedürleri ve meibomian bezlerinin incelenmesi üzere formüllerden yararlanılabiliyor. Tedavinin ise göz kuruluğunun sebebine ve tipine nazaran planlandığını aktaran Op. Dr. Ahmet Taşar, “Bazı hastalarda gözyaşı ölçüsünün yetersizliği ön plandayken kimi hastalarda temel sorun gözyaşının süratli buharlaşmasıdır. Bu ayrım tedavi yaklaşımının belirlenmesinde önemlidir” dedi.

20-20-20 kuralı ekran kullanımında kolay bir hatırlatıcı

Günlük hayatta alınabilecek kimi tedbirler göz kuruluğu yakınmalarının azaltılmasına yardımcı olabiliyor. Bilhassa ekran kullanan şahısların sistemli aralıklarla gözlerini dinlendirmesi değer taşıyor. Bu hedefle 20-20-20 kuralı uygulanabilir: Yaklaşık her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaktaki bir noktaya bakmak ve bu sırada şuurlu olarak göz kırpmak ekran kullanımına bağlı göz yorgunluğunu azaltmaya yardımcı olabilir. Klima ve fanın direkt göze yönelmemesi, ortamın aşırı kuru olmaması, kâfi sıvı tüketilmesi, istikrarlı beslenme ve göz kapağı hijyenine dikkat edilmesi de günlük ömürde alınabilecek tedbirler arasında bulunuyor. Omega-3 yahut vitamin üzere desteklerin ise herkes için rutin bir kuru göz tedavisi olarak değerlendirilmemesi, kişinin ihtiyacına ve doktor teklifine nazaran kullanılması gerekiyor. Göz kuruluğunun vakit zaman kolay bir rahatsızlık üzere algılanabildiğini belirten Op. Dr. Ahmet Taşar, “Uzun süren yahut giderek artan kuruluk yakınmalarında temel sebebin belirlenmesi değerlidir. Besbelli ağrı, ışığa hassasiyet, yoğun kızarıklık yahut görmede azalma üzere bulguların eşlik ettiği durumlarda göz doktoru değerlendirmesi geciktirilmemelidir” sözlerini kullandı.

1-Ekran müddetinde artış

Tatilde çocukların telefon, tablet ve bilgisayar kullanım müddetlerinin artması göz yorgunluğu, kuruluk, yanma, batma ve odaklanma sorunlarına yol açabiliyor. Bu sebeple ekran mühletini birlikte planlamanız, ayrıyeten ekran karşısında her 20 dakikada bir en az 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaklıktaki bir noktaya bakarak gözlerini dinlendirmesi konusunda alışkanlık kazandırmanız büyük kıymet taşıyor. 

2-Havuz ve deniz

Havuzdaki klor ve hijyen sıkıntılarının yanı sıra deniz suyundaki tuz, kum ve mikroorganizmalar gözlerde tahriş, kızarıklık, yanma ve enfeksiyon riskini artırabiliyor. Bilhassa havuzda, mümkünse denizde de gözü tam saran gözetici yüzme gözlüğü kullanılması gözlerin tahriş edici etkenlerden korunmasına yardımcı oluyor. Havuz yahut denizden çıktıktan sonra gözlerin pak suyla durulanması, kirli ellerle gözlere temas edilmemesi, ortak havlu kullanılmaması ve gözlerin ovuşturulmamasına itina gösterilmesi gerekiyor.

3-Kontakt lensle deniz ya da havuza girmek

Kontakt lensler, denizde ya da havuzda bulunabilen bakteri, mantar ve öbür mikroorganizmaların lens yüzeyine tutunmasını kolaylaştırarak kornea enfeksiyonu riskini artırabiliyor. Ayrıyeten klorlu ve tuzlu su, lensin yapısını bozarak gözlerde tahriş, batma ve rahatsızlık hissine yol açabiliyor. Yüzme sırasında kontakt lens kullanılmaması, mecburî durumlarda ise tek kullanımlık lenslerin tercih edilmesi ve sudan çıktıktan çabucak sonra çıkarılarak atılması büyük kıymet taşıyor.

4-Güneş ışınları

Dr. Emel Çolakoğlu, “Yoğun ultraviyole (UV) ışınlarına uzun mühlet maruz kalmak gözlerde tahriş ve rahatsızlığa yol açarken, korunmasız UV maruziyeti, katarakt başta olmak üzere birtakım göz hastalıklarının gelişme riskini artırabiliyor” diyor. Çocuğun dışarı çıkarken UV korumalı güneş gözlüğü kullanması, güneşe çıplak gözle bakmaması ve çok güneşli ortamlarda şapka takmasının göz sıhhatini müdafaada değerli rol oynadığını vurgulayan Dr. Çolakoğlu “Ancak toplumdaki yaygın inanışın bilakis güneş gözlüğünün sırf koyu renk camlı olması UV muhafazası sağladığı manasına gelmez. Bu sebeple UV400 yahut yüzde 100 UV müdafaası sağlayan gözlükler tercih edilmelidir” diye konuşuyor.

5-Yaz alerjileri

Yaz aylarında polenler, çimenler, toz, küf sporları ve öbür çevresel alerjenler çocuklarda alerjik göz şikayetlerini artırabiliyor. Bu durum gözlerde kaşıntı, kızarıklık, sulanma, batma ve göz kapaklarında şişlik üzere belirtilerle kendini gösterebiliyor. Çocukların gözlerini ovuşturması, şikayetlerin şiddetlenmesine ve göz yüzeyine ziyan verebileceğinden ötürü bundan kaçınmak büyük kıymet taşıyor.

6-Klima

Göz Hastalıkları Uzmanı Dr. Emel Çolakoğlu “Aşırı sıcakların tesiriyle klimalı ortamlarda uzun müddet bulunmak gözyaşı sinemasının daha süratli buharlaşmasına sebep olup gözlerde kuruluk, batma, yanma, kızarıklık ve yabancı cisim hissi üzere şikayetlere yol açabiliyor. Bilhassa klimanın direkt yüze yahut göze üflemesi bu tesirleri artırabiliyor. Bu sebeple klimanın hava akımının direkt çocukların yüzüne gelmemesine dikkat edilmeli, çok kuru ortamlardan kaçınılmalı ve çocukların gün boyunca kâfi sıvı tüketmeleri sağlanmalıdır” diyor. 

Gelişen teknoloji sayesinde yaz aylarında burun ameliyatları itimatla yapılabiliyor!

Geçmiş yıllarda yaz aylarında burun ameliyatı yapmaktan çekinildiğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Bunun en kıymetli sebepleri sıcak hava, yüksek nem ve o periyotta kullanılan eski tampon sistemleriydi. Evvelce yaz aylarında büyük burun ameliyatları çok tercih edilmezdi. Kanama riski daha yüksekti, kullanılan tamponlar hem ağrılıydı hem de hastalar için konforlu değildi. Ayrıyeten sıcak hava sebebiyle buruna uygulanan bantların çıkması üzere meselelerle karşılaşılabiliyordu” dedi. Günümüzde ise cerrahi tekniklerin ve ameliyat sonrası bakım imkanlarının kıymetli ölçüde geliştiğini tabir eden Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, “Artık teknoloji çok ilerledi. Klimalı hayat alanları yaygınlaştı, kullanılan tamponlar çok daha konforlu hale geldi ve kanama riski hayli azaldı. Bu sebeple yaz ya da kış olması, ameliyat açısından belirleyici bir fark oluşturmuyor” formunda konuştu.

Yaz aylarında en büyük risk güneş ışınları!

Burun ameliyatı sonrasında asıl dikkat edilmesi gereken ögenin güneş ışınları olduğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, ameliyat sırasında burun derisinin kaldırılarak alttaki yapıların şekillendirildiğini ve daha sonra derinin yine yerine yerleştirildiğini anlattı. Bu süreçte cildin alt dokulara tekrar yapışması gerektiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, şunları söyledi: “Eğer bu devirde yoğun güneş ışığına maruz kalınırsa pigmentasyon dediğimiz renk değişiklikleri oluşabilir. Burun cildi ile yüzün öteki bölgeleri tıpkı halde güneş görmediği için renk farklılıkları gelişebilir. Bu sebeple ameliyat sonrası birinci 6 ay boyunca güneşten mümkün olduğunca korunmak gerekir; direkt güneş ışığına maruz kalmayın, geniş siperlikli şapka kullanın, yüksek muhafaza faktörlü güneş kremi uygulayın, mümkün olduğunca gölgede kalmayı tercih edin. Hastalara çoklukla ameliyatı takip eden yaz tatili için deniz tatilini çok düşünmemeleri önerilir. Burun cildini birinci 6 ay boyunca güneşten korumak, başarılı bir güzelleşme için en değerli noktalardan biridir.”

Burun estetiği sonrası gözlük kullanımından kaçınılmalı!

Burun kemiklerinin ameliyat sonrası tekrar şekillendiğini ve güzelleşme sürecinin dikkatle korunması gerektiğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, “Özellikle ağır ve kalın çerçeveli gözlükler bu periyotta tercih edilmemeli. Kalın çerçeveli gözlükler burun kemiğine baskı yapabilir. Bilhassa sert çerçeveli gözlükler küçük darbeleri direkt buruna iletir” dedi. Güneş gözlükleri konusunda farklı bir noktaya da dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Rahimi, “Güneş gözlüğü burnun farklı bölgelerinin güneşe farklı oranlarda maruz kalmasına sebep olabilir. Burnun üst kısmını gölgede bırakırken alt kısmı güneş alabilir. Bu da burunda renk farklılığı oluşturabilir. Bu sebeple düzgünleşme periyodunda güneş gözlüğü kullanımını önerilmez. Numaralı gözlük kullanmak zorunda olan hastalara ise ameliyat öncesinde kontakt lens kullanımına alışmaları tavsiye edilir” açıklamasını yaptı.

Burun ameliyatı sonrası kuruluk ve kabuklanma normal!

Burun ameliyatı sırasında burun içindeki mukozaya da müdahale edildiğini hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi K. Ali Rahimi, düzgünleşme sürecinde kuruluk ve kabuklanmanın doğal olduğuna değinerek kelamlarını şöyle tamamladı: “Mukoza ameliyat sonrasında kendini yenilerken salgılar üretir. Bu salgıların sistemli temizlenmesi gerekir. Bu sebeple hastalara birinci iki hafta burun temizleme solüsyonları kullanmaları önerilir. Yaklaşık bir ay sonra da burun içi tekrar denetim edilip temizlenir. İstanbul üzere nem oranı yüksek kentlerde kuruluk daha az görülür. Daha kuru iklimlerde ise nemlendirici sprey ve kremlerin kullanılması güzelleşmeyi dayanaklar. Nemlendirici spreyler hem mukozayı korur hem de düzgünleşme sürecini hızlandırır.”

Kuruluk ve enfeksiyon gelişimini kolaylaştırıyor

Bahar aylarıyla birlikte atmosferdeki polen yükünün artması, sıcaklık ve nem istikrarındaki değişimler ile rüzgârın taşıdığı partiküllerin göz yüzeyini direkt etkileyen çevresel faktörleri bariz halde artırdığını belirten Prof. Dr. Özgül Altıntaş, “Oküler yüzey; konjonktiva, kornea ve gözyaşı sinemasıyla birlikte bu dış etkenlere daima maruz kalan dinamik bir yapıdır. Alerjen temasının artması, gözyaşı sinema katmanının bozulması ve çevresel irritanların ağırlaşmaları; beğenilen inflamasyon, kuruluk ve enfeksiyon gelişimini kolaylaştırır. Bu nedenle bahar aylarında ortaya çıkan göz meseleleri hafife alınmamalı, erken periyotta yanlışsız yaklaşımla değerlendirilmelidir” diyor.

BAHARDA ARTAN 5 KIYMETLİ GÖZ SORUNU!

1-Alerjik konjonktivit (Göz alerjisi)

“Bahar aylarında en sık karşılaştığımız göz hastalıklarının başında alerjik konjonktivit gelir” diyen Prof. Dr. Özgül Altıntaş, gözün en dış katmanı olan konjonktivanın ağaç, çiçek ve çimen polenlerinin havada ağırlaşmalarına karşı tepki geliştirdiğini belirtiyor. Bu durum şiddetli kaşıntı, kızarıklık, sulanma, yanma ve göz kapaklarında hafif şişlik üzere belirtilerle kendini gösteriyor. Tedavinin temelini alerjiye neden olan etkenle teması mümkün olduğunca azaltmak oluşturuyor. Polen yoğunluğunun yüksek olduğu saatlerde dış ortamdan kaçınmak, pencereleri kapalı tutmak ve dışarı çıkarken güneş gözlüğü kullanmak hami tedbirler ortasında yer alıyor. Şikayetlerin arttığı devirlerde soğuk kompres uygulamasının da yararlı olabildiğini vurgulayan Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özgül Altıntaş, “Ancak yakınmalar devam ediyorsa hastaların tabibe başvurmaları son derece kıymetlidir. Tedavide uygun antialerjik göz damlalarıyla şikayetlerin azaltılması hedeflenmektedir” bilgisini veriyor. Prof. Dr. Özgül Altıntaş, şayet her yıl bahar aylarında şiddetli göz alerjisi yaşıyorsanız, şikayetler başlamadan yaklaşık iki hafta evvel göz doktorunuza başvurmanın son derece kıymetli olduğunu belirterek, “Koruyucu alerji damlalarıyla bahar aylarını çok daha rahat geçirmek mümkündür” diyor.

2-Bahar nezlesi (Vernal keratokonjonktivit)

Vernal keratokonjonktivit halk ortasında bahar nezlesi olarak biliniyor. Bilhassa çocukluk ve genç erişkinlik periyodunda görülen bahar nezlesi ilkbahar ve yaz aylarında alevlenebiliyor. Gözlerde ağır kaşıntı, ışığa karşı hassasiyet, beğenilen yabancı cisim hissinin yanı sıra göz etrafında beyaz renkli, yapışkan bir akıntı gelişiyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özgül Altıntaş, “Vernal konjonktivitte tedavi süreci daha uzun ve denetimli ilerler. Şikayetlerin denetim altına alınabilmesi ve kornea tutulumu üzere komplikasyonların önlenebilmesi için hastaların nizamlı olarak göz doktoru takibinde olmaları ve planlanan tedaviye ahenk göstermeleri büyük kıymet taşır” diye konuşuyor. 

3-Kuru göz sendromu

Bahar aylarında artan rüzgâr, değişken hava şartları ve havadaki alerjen yükü, gözyaşı sinema katmanının daha süratli buharlaşmasına ve kalitesinin bozulmasına neden olabiliyor. Bu durum göz yüzeyinde kâfi nemliliğin sağlanamamasına yol açarak; batma, yanma, kum kaçmış hissi ve vakit zaman bulanık görme üzere şikayetlerle kendini muhakkak ediyor. Kuru göz sendromunun tedavisinde temel gayenin gözyaşı istikrarını tekrar sağlamak olduğunu anlatan Prof. Dr. Özgül Altıntaş, “Bu hedefle uygun yapay gözyaşı preparatları kullanıyoruz.  Ayrıca rüzgârlı ortamlardan mümkün olduğunca kaçınılmasını, kapalı alanlarda nem istikrarının sağlanmasını ve bilhassa dijital ekran kullanımı sırasında şuurlu olarak göz kırpma sıklığının artırılmasını istiyoruz” diyor.

4-Enfeksiyöz konjonktivit (Viral yahut bakteriyel)

Havaların ısınmasıyla birlikte dış ortamda ve kalabalık alanlarda geçirilen mühletin artması nedeniyle bulaşıcı göz enfeksiyonlarının daha sık görüldüğünü söyleyen Prof. Dr. Özgül Altıntaş, şu bilgileri paylaşıyor: “Enfeksiyöz konjonktivit; beğenilen besbelli kızarıklık, sulanma ve rahatsızlık hissiyle ortaya çıkar. Sarı-yeşil renkte ağır çapaklanma ve bilhassa sabahları göz kapaklarının birbirine yapışması bakteriyel enfeksiyonları düşündürürken; daha sulu akıntı ve kızarıklık viral etkenlerde daha ön plandadır. Bakteriyel konjonktivit tedavisinde, antibiyotikli damla yahut merhemlerin uygun mühlet ve dozda kullanılması değerlidir. Viral konjonktivitlerde ise hastalık çoğunlukla kendi kendini sonlar; tedavi semptomları hafifletmeye yöneliktir ve soğuk kompres ile yapay gözyaşı uygulamaları rahatlama sağlar. Her iki durumda da bulaşma riskinin yüksek olması nedeniyle el hijyenine dikkat edilmesi, havlu ve yastık kılıfı üzere ferdî eşyaların paylaşılmaması enfeksiyonun yayılımını önlemede kritik rol oynar.”

5-Kornea yüzeyinde çizikler

Rüzgârla birlikte havada taşınan toz, toprak ve çeşitli partiküllerin göze temas etme riski bariz biçimde artıyor. Bu yabancı cisimler kornea yüzeyinde çiziklere neden olarak batma, sulanma, kızarıklık ve rahatsızlık hissi oluşturabiliyor. Gözdeki yabancı cisim görünür durumdaysa kollayıcı içermeyen yapay gözyaşı damlaları ile gözden uzaklaştırılabilse de şikayetler devam ederse kesinlikle bir göz doktoruna danışılması gerekiyor. Aksi halde beğenilen enfeksiyon gelişebiliyor, kornea yüzeyinde hasar derinleşebiliyor, hatta korneada kalıcı leke oluşabiliyor.

BAHAR AYLARINDA GÖZ SIHHATİNİZİ 4 ADIMDA KORUYUN!

1-Alerjen temasını azaltın

Polen yoğunluğunun yüksek olduğu saatlerde dışarıda bulunmaktan kaçının, dış ortamda gözetici güneş gözlüğü kullanın ve kapalı alanlarda filtreli havalandırma sistemlerini tercih edin.

2-Göz ve el hijyenine dikkat edin

Gözlerinizi ovuşturmayın, ellerinizi sık sık yıkayın ve havlu, yastık kılıfı üzere şahsî eşyaları ortak kullanmayın. Kontakt lens kullanıyorsunuz hijyen kurallarına ekstra itina gösterin.

3-Çevresel şartları düzenleyin

Bulunduğunuz ortamın nem istikrarını koruyun ve dijital ekran kullanımında tertipli ortalar vererek göz kırpma refleksinizi destekleyin.

4-Yüzünüzü bol suyla yıkayın, akşamları duş alın

Dışarıdan meskene gelindiğinde bilhassa yüzün bol suyla yıkanmasını öneren Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özgül Altıntaş, “Polenler saçlara ve kirpiklere çok kolay tutundukları için akşamları da duş almak, alerjenlerin yatağa taşınmasını önler” diyor.

1-Akıllı merceklere hangi durumlarda başvuruluyor?

Gözümüzün doğal lensinin yerine yerleştirilen ve birden fazla odak noktasına sahip olan göz içi lensi “akıllı mercek” olarak isimlendiriliyor. Akıllı mercekler, yüklü olarak 40 yaş üzerindeki hastalarda gözlük bağımlılığını azaltmak maksadıyla tercih ediliyor. Katarakt, refraksiyon (kırma) kusuru ve presbiyopi (yaşa bağlı yakın görme kusuru) şikayeti olan şahıslar bu uygulamadan en fazla yarar gören kümesi oluşturuyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, akıllı lenslerin bilhassa hem uzak hem yakın görüş sorununu birlikte çözmek isteyen bireyler için ülkü bir tedavi seçeneği olduğunu tabir ediyor. 

2-Her hasta için uygun mudur? 

Doç. Dr. Özge Begüm Comba, akıllı merceklerin her hasta için uygun olmadığını belirterek, “Öncelikle gözün anatomik olarak bu lenslere uygun olması gerekir; ön kamara derinliğinin kâfi olması, göz bebeği çapının ülkü aralıkta bulunması ve kornea endotel hücre sayısının olağan hudutlarda olması koşuldur. Ayrıca, retina hastalıkları üzere progresif oküler bir hastalığa sahip olan bireyler de bu lenslerden tam randıman alamayabilir, zira göz sağlıklı olmalı ki lens performansını gösterebilsin” diyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, bilhassa profesyonel şoförler, hassas el işi gerektiren mesleklerde çalışanlar yahut yüksek kontrast gerektiren işlerde faal olarak vazife yapan şahıslar için özel kıymetlendirme yapıldığını vurgulayarak, “Detaylı oftalmolojik muayene, biyometrik ölçümler ve hasta beklentilerinin gerçekçi bir halde kıymetlendirilmesi başarılı sonuç için son derece önemlidir” diye konuşuyor. 

3-Akıllı mercek ameliyatı nasıl gerçekleştiriliyor?

Operasyon topikal anestezi altında gerçekleştiriliyor. Göze 2-3 mm’lik minimal bir giriş yapılıyor ve ultrasonik titreşimler yardımıyla doğal lens küçük kesimlere ayrılıp, dışarı alınıyor. Akabinde yerine katlanabilir akıllı mercek yerleştiriliyor. Operasyonun ortalama 15-20 dakika sürdüğünü söyleyen Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Hastalarımız sonraki gün hafif aktivitelerine başlayabilirler. Fakat birinci bir hafta ağır fizikî aktivitelerden ve kontakt sporlardan kaçınmalarını öneriyoruz” diyor.

4-Ameliyat sonrasında net görüş ne vakit sağlanabiliyor?

Ameliyat sonrasındaki birinci günlerde hafif bulanıklık olağandır. Net görüş ekseriyetle 1-2 hafta içinde başlıyor, lakin tam nöroadaptasyon, yani beynin farklı odak noktalarından gelen manzaralara ahenk sağlama süreci 2-3 ay sürebiliyor. Bu süreçte beyin farklı odak noktalarından gelen manzaraları işlemeyi öğrenir.

5-Ameliyatın akabinde gece ışık saçılması görülür mü?

Özellikle erken postoperatif, yani ameliyat sonrasındaki birinci haftalarda  haleler görülmesi, gece araç farlarında ışık saçılması ve kontrast hassasiyetinde azalma yaşanabiliyor. Bu problemler vakitle azalıyor ve birçok hasta birkaç hafta ile birkaç ay ortasında geçen nöroadaptasyon sürecinde (Multifokal optik sistemlerden kaynaklanan çoklu retinal imgelerin santral hududu sistemi tarafından işlenerek işlevsel görmeye adapte edilmesi süreci)  bu duruma alışıyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Mesleği gereği ağır gece sürüşü yapan hastalarımızı ameliyat öncesi bu mevzuda kesinlikle bilgilendiriyoruz” diyor. 

6-Ameliyatın riskleri var mıdır?

Her göz içi cerrahisinde olduğu üzere bu prosedürün de riskleri bulunuyor. Endoftalmi (göz içi enfeksiyon) kanama ve retina dekolmanı üzere önemli komplikasyonlar nadiren görülüyor. Doç. Dr. Özge Begüm Comba, “Lensin yerinden yavaşça kayması, lens kapsülünün vakitle bulanıklaşması yahut ameliyat sonrası süreksiz göz tansiyonu yükselmesi daha sık karşılaşılan durumlardır. Tecrübeli bir cerrah ve uygun hasta seçimi bu riskleri minimize eder” diye konuşuyor. 

7-Akıllı mercekler gözlükten büsbütün kurtulmayı sağlar mı?

Akıllı mercek sonrasında hastaların yaklaşık yüzde 80-90’ı günlük aktivitelerini gözlüksüz sürdürebiliyor. Lakin birtakım durumlarda, bilhassa çok küçük punto okumalarında yahut uzun müddetli bilgisayar kullanımında düşük numaralı gözlük gereksinimi olabiliyor. 

8-Ameliyat sonrası elde edilen net görüş kalıcı mıdır?

Doç. Dr. Özge Begüm Comba, implante edilen merceğin ömür uzunluğu kalıcı olduğunu ve malzemesinin bozulmadığını tabir ederek, kelamlarına şöyle devam ediyor: “Ancak birtakım hastalarda ameliyattan aylar yahut yıllar sonra art kapsül opasifikasyonu, yani halk ortasında ‘ikincil katarakt’   olarak  bilinen durum gelişebilir. Bu tablo Nd:YAG lazer usulüyle kolay ve tesirli formda tedavi edilebilir.” 

9-Ameliyat sonrasında nelere dikkat edilmeli?

Ameliyat sonrasında birinci hafta hafif aktiviteler ve konut içi işleri sorun oluşturmuyor. Fakat, aşağıda yer alan kurallara dikkat etmeniz ehemmiyet taşıyor.

-Gözlerinize travmadan kaçının

-Havuz ve deniz üzere enfeksiyon riski taşıyan ortamlardan uzak durun

-Reçete edilen topikal ilaçları nizamlı kullanın

-Makyaj ve kozmetik eserleri 2 hafta, kontakt sporları en az bir ay erteleyin

-UV hami gözlük kullanın

10-Ne vakit lazer, ne vakit akıllı mercek?

Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Özge Begüm Comba, 40 yaş altı ve düşük-orta dereceli kırma kusurları için lazer cerrahilerin (LASIK, PRK) birinci tercih edilen yollar olduğunu vurguluyor. 40 yaş üzeri presbiyopik (yaşa bağlı yakın görme kusuru) tablosunda, yüksek hipermetropide yahut katarakt varlığında ise premium göz içi lensleri (akıllı mercek) öncelikli olarak bedellendiriliyor. Her hastanın korneal topografisi, ön segment anatomisi ve ömür biçimi karar sürecinde belirleyici oluyor.