Güneşe bağlı lekeler yüzde alın, yanaklar, burun sırtı ve üst dudakta sıklıkla görülür. Ayrıyeten ellerin üzerinde, ön kollarda, çok güneşlenen şahıslarda ise omuzlarda ve sırtta güneş lekeleri gözlenebilir. Güneş lekeleri dışında yaz aylarında benlerde sayıca artış olup renklerinde de koyulaşma olabilir” dedi. Güneş ışınlarına aşırı maruziyet; kırışıklıklar, kahverengi lekeler ve güneş yanıkları üzere meselelere yol açabiliyor.

Güneşe korunmasız yakalanmak, cilt yaşlanmasının ana sebebidir ve güneş lekeleri olarak bilinen öteki uzun vadeli cilt sorunlarına yol açabilmektedir. Güneş lekeleri daha çok, yüz ve eller üzere güneşi en çok gören cilt yüzeylerinde oluşmaktadır. Medicana Bursa Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Gülbiye Güler, cilt lekelerinin çeşitleriyle ilgili bilgileri şu halde sıraladı:

“Eğer lekeler çocukluk çağından itibaren varsa bunlar çildir. Kışın aşikâr bilinmeyen olup baharla birlikte renkleri koyulaşır. En sık yüz bölgesinde görülür. Sarışın ve kızılsaç yapısına sahip olanlarda görülür. Genetik özelliğe sahiptir. Melasma ise; yetişkinlerde ve daha çok bayanlarda görülür, nedeni tam olarak bilinmemektedir.

Yüzde yerleşir, alında, yanaklarda, üst dudakta ve burun sırtında görülür. Koyu tenli bireylerde, gebelikte, hormon ilacı alanlarda, demir eksikliği anemisi olanlarda görülme oranı daha yüksektir. Kuvvetli ışık yayan lambaların olduğu yerde çalışanlarda, bilgisayar karşısında çalışan ve uzun mühlet vakit geçirenlerde de olabilmektedir.

Lentigo ise; 40 yaş üzeri yetişkinlerde görülen güneş lekelerine denir. Çilden daha büyüktürler, birkaç mm den birkaç cm ye kadar büyüklükte olabilirler. Keskin sonlu olmaları ve daha koyu kahve renkli olmaları özelliğidir.

Halk arasında yaşlılık lekesi de denmektedir. Bunlar her mevsimde kalıcıdır. Yaz aylarında renkleri biraz koyulaşabilir. Lentigo açık tenli insanların el sırtlarında ön kollarda yüzde omuz ve sırtlarında olur. Uzun müddet araç kullananlarda güneş alan tarafta daha bariz olur. Açık havada çalışan ve çok güneşlenen şahıslarda yoğun olarak görülebilmekte.”

Güneş lekeleri dışında yaz aylarında benlerde sayıca artış olup renklerinde de koyulaşma olduğunu belirten Uzm. Dr. Gülbiye Güler, “Cilt kanserlerinin de asıl nedeni UV ışınları olduğu için bedende yeni oluşan, ani büyüyen sistemsiz rengi olan benler olursa kesinlikle bir uzman tabibe gösterilmelidir. Pigmentin derinliğine ve lekenin tipine nazaran farklı tedaviler uygulanabilir. Tedavi için güneşin olmadığı kış mevsimi tercih edilmelidir. Yeni oluşan lekeler kolay ve çabuk açılırken, uzun periyodik olan güneş lekeleri inatçı olabilmektedir.

Tedavide renk açıcı kremler, kimyasal ve enzimatik peelingler, PRP, mezoterapi, dermapen ve çeşitli lazer usulleri uygulanabilir” dedi. Özel Medicana Bursa Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Gülbiye Güler, “Güneşten korunma çocukluktan itibaren başlanmalıdır. Güneş ışınlarının yoğun olduğu saat 11.00 ile 16.00 arasında güneşlenilmemelidir.

Güneşe çıkılacağı vakit geniş kenarlı şapka, gözlük ve uzun kollu beyaz renkli keten kıyafetler giyilmelidir. Açık bölgelerinize cilt tipine uygun UV A-B ye karşı 50 faktör güneş kremleri uygulanmalıdır. Bunlar 3-4 saatte bir yenilenmeli dışarı çıkılmadan 20-30 dakika evvel konutta uygulanmalıdır. Güneş lekeleri tedaviden sonra dikkat edilmezse süratli bir formda tekrar oluşabilmektedir” diye konuştu.

Cilt tonunun daha eşit görünmesini isteyenler ise bakım rutinlerinde konutta bulunan materyallerden yararlanabiliyor. Yoğurt, hint yağı ve karbonatla hazırlanan kolay karışım da bu maksatla tercih edilen mesken tipi bakım teklifleri arasında yer alıyor.

Cildin bakımına takviye olmak gayesiyle hazırlanabilecek karışım için 1 yemek kaşığı yoğurt, 1 çay kaşığı Hint yağı ve yarım çay kaşığı karbonat kâfi. Materyallerin tamamını küçük bir kap içerisinde homojen bir kıvam elde edene kadar karıştırın. Pak cilde ince bir katman halinde uygulayın. Karışımı ciltte kısa müddet beklettikten sonra ılık suyla nazikçe durulayın ve akabinde cildinize uygun bir nemlendirici kullanın.

Karışımı uygularken cildi sert halde ovalamamak değer taşıyor. Bilhassa hassas ciltlerde karbonat tahrişe sebep olabileceğinden evvel küçük bir bölgede deneme yapılması daha inançlıdır. Ciltte yanma, kızarıklık yahut kaşıntı oluşması halinde uygulama bırakılmalı. Dermatoloji kaynakları da tahrişin koyu lekeleri daha besbelli hale getirebileceğine dikkat çekiyor.

Evde hazırlanabilecek bakım maskeleri cildin görünümünü desteklemeye yönelik olabilir lakin güneş lekeleriyle uğraşta asıl değerli nokta güneşten korunmak.

Dermatologlar, koyu lekelerin oluşmasını ve belirginleşmesini önlemek için her gün geniş spektrumlu SPF 30 ve üzeri güneş hami kullanılmasını öneriyor. Güneş altında uzun mühlet kalındığında koruyucunun yenilenmesi ve şapka üzere fizikî koruyuculardan yararlanılması da öneriliyor.

Özellikle lekeleri bulunan bireylerin cilt bakımında tahriş edici uygulamalardan kaçınması gerekiyor. Zira cildin tahriş olması yeni koyu lekelerin ortaya çıkmasına yahut mevcut lekelerin daha besbelli hale gelmesine yol açabilir.

Uzmanlar, güneş lekelerinin oluşmasını önlemek için tertipli güneş esirgeyici kullanımının en tesirli usul olduğunu vurgularken, doğal maskelerin ise cildin daha canlı ve aydınlık görünümünü destekleyebileceğini belirtiyor. Konutta basitçe hazırlanabilen doğal karışımlar, nizamlı cilt bakım rutinine eklendiğinde cildin nem istikrarını müdafaaya ve daha sağlıklı görünmesine katkı sağlıyor.

Yoğurt, bal ve pirinç unu üzere mutfakta bulunan materyallerle hazırlanan bu maske, cilde bakım yapmayı amaçlayan doğal tanımlardan biri olarak öne çıkıyor. Yoğurt içerdiği laktik asitle cildin daha yumuşak görünmesine yardımcı olurken, bal cildi nemlendirmeye takviye oluyor. Pirinç unu ise cildin daha pürüzsüz ve aydınlık görünmesine katkı sağlayan doğal içerikler arasında gösteriliyor.

1 yemek kaşığı yoğurt, 1 çay kaşığı bal, 1 çay kaşığı pirinç unu. Tüm materyalleri pak bir kasede pürüzsüz kıvam alana kadar karıştırın. Hazırladığınız karışımı temizlenmiş cildinize ince bir katman halinde uygulayın. Yaklaşık 15 dakika beklettikten sonra cildinizi ılık suyla nazikçe durulayın. Sonrasında cilt tipinize uygun bir nemlendirici kullanabilirsiniz.

Bu maskeyi haftada 1-2 kere uygulamak, cildin daha canlı ve parlak görünümünü takviyeler. Fakat her cilt farklı olduğu için birinci sefer kullanmadan evvel küçük bir bölgede deneme yapmak mümkün hassasiyetlerin önüne geçmeye yardımcı olacaktır. Doğal maskeler tek başına güneş lekelerini büsbütün ortadan kaldıran tedaviler değildir.

Ancak tertipli cilt paklığı, kâfi su tüketimi, istikrarlı beslenme ve her gün en az SPF 30 içeren güneş hami kullanımıyla birlikte uygulandığında cildin daha bakımlı ve aydınlık görünmesine katkı sağlar. Bilhassa yaz mevsiminde güneşin yoğun olduğu saatlerde direkt güneşe çıkmamak, şapka ve güneş gözlüğü üzere kollayıcı aksesuarlar kullanmak da yeni leke oluşumunu önlemede büyük değer taşıyor.

Günlük kullandığınız nemlendiricilerin ardında yazan o karmaşık içerik listesi artık biraz daha mana kazanıyor. Peptitler, hyaluronik asit ve skualen üzere tanınan içeriklerin yanında seramidler, cilt sıhhatinin temel taşlarından biri olarak gösteriliyor. Pekala hakikaten fark yaratıyor mu yoksa yalnızca yeterli pazarlanan bir trend mi?

Dermatoloji uzmanı Dr. Anjali Mahto, seramidlerin cildin en dış katmanında doğal olarak bulunan yağ molekülleri olduğunu söylüyor. Cilt hücrelerini bir ortada tutan bir yapı üzere çalıştığını belirtiyor. Yani aslında seramidler, cildin sağlam ve dolgun görünmesinin görünmeyen kahramanı.

Seramid düzeyleri yaşla birlikte azalıyor. Dr. Mahto, özellikle 30’lu yaşlarla birlikte bu düşüşün hızlandığını tabir ediyor. Güneş ışınlarına uzun müddet maruz kalmak, sert temizleyiciler kullanmak ve sık peeling yapmak da bu süreci daha erken başlatabiliyor.

Bu durum ciltte zincirleme bir tesir yaratıyor. Nem kaybı artıyor. Cilt daha hassas hale geliyor, lekelenmeler daha besbelli oluyor ve en kıymetlisi ince çizgiler daha süratli ortaya çıkıyor. Yani aslında birçok cilt sorununun temelinde zayıflayan cilt bariyeri yatıyor.

Dermatoloji uzmanı Dr. Sam Bunting ise sağlıklı bir cilt bariyerinin, sağlıklı ve ışıldayan bir cildin temel koşulu olduğunu söylüyor. Seramid düzeylerinin düşük olmasının yalnızca kuruluk değil birebir vakitte akne ve rozasea üzere sorunlarla de ilişkili olabileceğini belirtiyor. Bu yüzden yalnızca estetik değil birebir vakitte dermatolojik açıdan da kıymetli bir içerik olarak görülüyor.

Seramid içeren eserler sahiden işe yarıyor mu?

Özellikle ciltle özdeş yani sentetik olarak üretilen seramidler, cilde daha tesirli biçimde nüfuz edebiliyor. Dr. Mahto, bu tür seramidlerin ciltte eksilen lipitleri yerine koyduğunu ve bariyeri onardığını vurguluyor. Bu da cildin gün uzunluğu nemi daha güzel tutmasını sağlıyor.

Düzenli kullanımda cilt daha dolgun görünüyor. İnce çizgilerde yumuşama fark ediliyor. Pul pul dökülme azalıyor. Ve en kıymetlisi cilt tonu daha istikrarlı hale geliyor. Bu da lekelerin görünümünü vakitle azaltan bir tesir yaratıyor.