KRONİK STRES BEYİN HACMİNİ AZALTIYOR – Doç. Arı, kronik durumların ilk olarak beyin hacminde azalmaya yol açtığını ve yeni nöron oluşumunu kısıtladığını belirtti. Uzun süreli stres, öğrenme ve hafıza merkezlerini doğrudan etkiler; mevcut nöron sayısındaki düşüşle birlikte bellek ve odaklanma güçlüğü kendini gösterir.

NÖROTRANSMİTTER DENGESİ BOZULUYOR – Stresin beyindeki kimyasal dengesine zarar verdiğini söyleyen Arı, dopamin ve serotonin gibi nörotransmitterlerin salgılanmasının azalması veya dengesizleşmesiyle nörodejeneratif hastalık riskinin arttığını ifade etti. Ayrıca uzun süreli stresin beyinde enflamasyonu tetiklediğini de vurguladı.

VÜCUT SÜREKLİ ALARM HALİNDE KALIYOR – Savaş veya kaç tepkisini sürekli aktif tutan stres, solunum, sindirim ve diğer birçok sistemi etkiler. Baş dönmesi, çarpıntı, halsizlik, aşırı terleme, titreme ve sindirim sorunları bu durumda sık karşılaşılan belirtiler arasındadır. Stres düzeyimizi azaltmak, ruhsal hastalıklar ile nörodejeneratif hastalıkların gelişme riskini düşürmenin temel adımlarından biridir.

Kaynak: Yasemin

The post Stresin Beyne Zarar Veren Sessiz Etkileri: Kronik Stres ve Nörolojik Riskler first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

THE Lancet Global Health’in 185 ülkede gerçekleştirdiği kapsamlı bir araştırmaya göre, dünya nüfusunun yaklaşık %67’si iyot, kalsiyum, demir gibi hayati vitaminleri yeterli miktarda alamıyor. Vitamin eksikliklerinin, başka sağlık sorunlarına zemin hazırladığını belirten Bütünleyici Sağlık ve Fonksiyonel Beslenme Uzmanı Melike Serengil Özçelik, “Günümüzde birçok birey yorgunluk, düşük bağışıklık seviyesi, odaklanma güçlükleri ve kronik hastalıklar gibi çeşitli belirtilerle karşı karşıya kalırken, bu durumun altında yatan sebeplerden biri de vitamin ve mineral eksiklikleri olabilir” ifadesini kullandı.

Beslenme Alışkanlıklarımızın Değişimi

Özçelik, “Geçmişte insanlar, doğadan gelen, katkı maddesi içermeyen ve besleyici gıdalarla beslenirken, günümüzde bu durum büyük ölçüde değişti” diyerek, modern yaşamın sağlıklı beslenme üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti.

Toprakların Besin Değeri ve Modern Tarım

Everglades Üniversitesi’nde “Halk Sağlığı ve Fonksiyonel Beslenme” alanında yüksek lisans eğitimine devam eden Melike Serengil Özçelik, “Modern tarım uygulamaları, topraklarımızdaki besin değerinin azalmasına neden oldu. Yoğun pestisit ve kimyasal gübre kullanımı, sebze ve meyvelerdeki vitamin ve mineral oranlarını düşürdü” şeklinde konuştu. Ayrıca, American College of Nutrition Dergisi’nde yayımlanan bir araştırmaya atıfta bulunarak, “1950-2000 yılları arasında topraklarımızdaki protein oranı %6, kalsiyum %16, demir %15, B2 vitamini %38 ve C vitamini %15 oranında azalmıştır. Bu durum, tükettiğimiz sebze ve meyvelerin besleyici değerlerinin oldukça düşük olduğu anlamına geliyor” dedi.

Besin Emilimi ve Bağırsak Sağlığı

Özçelik, işlenmiş gıdaların yaygınlaşmasının da vitamin ve mineral eksiklikleri üzerinde önemli bir etkisi olduğunu belirterek, “Fast food, paketli gıdalar ve şekerli içecekler, vücudun ihtiyaç duyduğu temel besin öğelerini içermediği gibi, aynı zamanda besin emilimini olumsuz etkiliyor” dedi. Ayrıca, bağırsak sağlığının bozulması, mide asidi ve sindirim enzimlerinin yetersizliği gibi faktörlerin de vitamin ve mineral eksikliklerine yol açtığını vurguladı. “Fonksiyonel beslenme yaklaşımında, sadece ne yediğimiz değil, vücudumuzun besinleri nasıl kullandığı da önemlidir. Vitamin ve mineral emilimi, yalnızca mide ve bağırsaklardan ibaret değildir; vücutta besinlerin emilimini yöneten yüzlerce trilyon mikroorganizma bulunmaktadır” şeklinde ekledi.

Kronik Stres ve Besin Eksiklikleri

Özçelik, “Bağırsak florasının dengesizliği, B12 vitamini ve demir gibi hayati besinlerin emilimini engelleyebilir. Modern yaşamın getirdiği hızlı ve stresli tempo, bu durumu daha da kötüleştiriyor. Kronik stres, magnezyum, B ve C vitamini gibi önemli besin kaynaklarının hızla tükenmesine yol açıyor” dedi. Uzmanların, günde en az 7-9 porsiyon sebze ve meyve tüketilmesi gerektiğini vurguladığını belirten Özçelik, “Birçok kişi bu hedefe ulaşamıyor. Bu nedenle, sadece ne yediğimize değil, bu besinlerin vücutta nasıl işlendiğine ve yaşam tarzımıza da dikkat etmeliyiz” şeklinde konuştu.

Takviye Kullanımının Önemi

Vitamin ve mineral eksikliklerini doğal gıdalarla karşılamanın önemine değinen Özçelik, “Beslenme yoluyla yeterli miktarda vitamin ve mineral alındığında, birçok sağlık sorununun önüne geçilebilir. Ancak günümüzde gıdaların yeterli içeriğe sahip olmaması, yoğun yaşam temposu ve çevresel faktörler nedeniyle takviye kullanımı da bir gereklilik haline gelebiliyor” dedi. Takviye seçerken dikkat edilmesi gereken hususları da vurgulayan Özçelik, “Takviye seçimi mutlaka bir uzman tarafından yapılmalı ve kişiye özel belirlenmelidir. Kalitesiz ve yanlış seçilmiş bir takviye, eksikliği gidermek yerine vücuda yeni bir toksik yük ekleyebilir” ifadelerini kullandı.

Halk Sağlığına Yönelik Çalışmalar

Melike Serengil Özçelik, aktif bir gönüllü olarak topluluk sağlığını artırmaya yönelik eğitim ve savunuculuk çalışmalarıyla sorumluluk ilkesini benimsediğini belirtti. “ODTÜ ve Bilkent Üniversitesi’ndeki eğitimlerime ek olarak, ABD’de geçirdiğim süre boyunca bütünleyici sağlık ve fonksiyonel beslenme alanında önemli eğitimler aldım. Bu süreçte FDA ve CDC gibi öncü kuruluşların düzenlemeleriyle ilgili gıda paketleme, vitamin ve mineral takviyesi, diyetle ilişkili kronik hastalıklar ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları üzerine birçok makale yazdım” dedi.

Özçelik, “Kronik hastalıklarla mücadele için kanıta dayalı stratejileri teşvik ederek, beslenme bilimi ile halk sağlığı politikaları arasındaki boşluğu kapatmayı amaçlıyorum. APHA (American Public Health Association) ve NANP (National Association of Nutrition Professionals) gibi öncü derneklerle aktif olarak çalışarak, eğitim ve savunuculuk yoluyla toplum sağlığını iyileştirmeye kararlıyım” şeklinde ekledi.

Son olarak, “Tüm bu çalışmalarımın yanı sıra, çalıştığım kurumlarda kapsamlı sağlık protokolleri, kişiye özel terapötik yaklaşımlar ve bütünsel sağlık entegrasyonu ile danışanlarımın refahını önemli ölçüde ilerlettim. Hem zihinsel hem de fiziksel sağlığın ele alınmasının öneminin giderek daha fazla anlaşılmasına katkıda bulundum. Gelecek dönemde de toplumsal sağlığın iyileştirilmesi için çalışmalar yapmaya devam edeceğim” diyerek sözlerini tamamladı.

The post Dünya Genelinde Vitamin Eksiklikleri ve Modern Beslenme Alışkanlıkları first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Araştırma Bulguları ve Yorumlar

İngiltere’de, İngiliz Boylamsal Yaşlanma Çalışması’ndan elde edilen verilerle yapılan araştırmada, 64 yaş ortalamasına sahip yaklaşık 8.300 yetişkinden 16 yıllık veri toplandı. Araştırma, depresyon ile beyin sağlığı arasındaki ilişkinin incelendiği ve depresyonun hafıza üzerindeki etkilerine odaklandı. Dr. Cadar, depresyonun hafıza oluşumu için kritik olan beyin yapılarında değişikliklere neden olabileceğini ifade etti. Kronik stresin ve yüksek kortizol seviyelerinin hipokampus gibi beyin bölgelerine zarar verebileceğini vurguladı.

• Depresyon, beyindeki serotonin ve dopamin dengesini bozarak hafızayı olumsuz etkileyebilir.
• Hafıza sorunları depresyondaki derin düşüncelere dalma eğilimiyle ilişkili olabilir.
• Hafıza kayıpları sosyal izolasyona ve duygusal sorunlara neden olabilir.

Cadar’ın grubu, hafıza kayıplarının depresif dönemleri tetikleyebileceği ve depresyonun da hafıza sorunlarına yol açabileceği konularını ele aldı. Araştırmacılar, depresif semptomların ortaya çıktığında müdahale edilmesinin, hafıza bozukluğunu önlemek için önemli olduğunu vurguladılar.

The post Depresyon ile Zayıf Hafıza Arasındaki İlişki first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Stres, fiziksel ve zihinsel sağlığı etkileyen fizyolojik bir süreçtir. Stres durumunda vücutta olumsuz reaksiyonlar ortaya çıkabilir. Günlük yaşamın bir parçası olan stres, küçük dozlarda motivasyon ve başarı için gereklidir. Ancak uzun süreli ve yoğun stres, hayatı olumsuz etkileyebilir.

STRES TİPLERİ

• Akut Stres

• Geçmişteki veya gelecekteki baskılarla ortaya çıkan akut stres, en yaygın stres türlerinden biridir. Küçük dozlarda olumlu etki yaratabilir ancak uzun süre devam ettiğinde yorucu olabilir.

• Epizodik Akut Stres

• Bazı kişiler sürekli olarak akut stres yaşayabilir ve bu durum hayatlarını olumsuz etkileyebilir. Yoğun iş temposu, sürekli geç kalmalar ve aşırı görev yüklenme epizodik akut stresi tetikleyebilir.
• Epizodik akut stres reaksiyonları gösteren kişiler genellikle sinirli, endişeli ve gergin olabilirler. Bu durum, ilişkilerine zarar verebilir ve profesyonel yardım gerektirebilir.

• Kronik Stres

• Uzun süreli ve yoğun stres durumunda ortaya çıkan kronik stres, iş hayatı veya aile ilişkilerindeki sorunlar gibi etmenlerden kaynaklanabilir. Fiziksel ve psikolojik sağlığı ciddi şekilde etkileyebilir.
• Kronik stresin tedavisi genellikle uzun süreli olabilir ve profesyonel destek gerektirebilir.

Psikolog Gülbahar SUBAŞI

The post Stres Türleri ve Etkileri first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.