Türkiye’nin birçok bölgesinde, özellikle de sıcak havaların etkisini gösterdiği yaz aylarında, kene vakalarında gözle görülür bir artış yaşanıyor. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, bölgedeki hava şartlarının kenelerin yayılımını hızlandırdığını vurguluyor.

“KENELER SICAKLIK ARTMADAN YUMURTADAN ÇIKMAZ”

Prof. Dr. Çetin, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Bu yıl, haziran ayının ortalarında yoğun yağışlar ve serin hava etkiliydi. Ancak 12-13 Haziran’dan itibaren sıcaklıklar hızla yükselmeye başladı. Kenelerin yumurtadan çıkması, hava sıcaklığına doğrudan bağlıdır; uygun sıcaklık seviyeleri olmadan yumurtadan çıkmazlar. Bu nedenle, doğada şu anda çok sayıda kenenin yumurta döneminden çıkış yaptığı ve insan ile hayvanlara tutunarak beslenmeye başladığını gözlemliyoruz. Hem kendi hastanemizde hem de çevredeki sağlık kuruluşlarında kene ısırma vakalarında artış görülmektedir. Yaz ayları olan haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında vaka sayısı yükselirken, ilkbahar ve sonbahar aylarında azalmalar yaşanıyor.”

“KENENİN DÖRT GELİŞİM EVRESİ BULUNMAKTADIR”

Kenelerin yaşam döngüsünü anlatan Prof. Çetin, açıklamasını şu şekilde sürdürdü: “Kene, yaşamı boyunca dört ana evreden geçer ve bu evreler arasında geçiş yaparken ya insan ya da çeşitli hayvanlardan kan emer. Sıcak havalar, bu ihtiyaçların karşılanmasını kolaylaştırır. Yumurtadan çıkan larva evresindeki keneler, küçük memeliler ve sürüngenler olan tavşan, kirpi, fare gibi canlılardan beslenir. Larva evresinden nimf evresine geçerken, beslenme şarttır. Nimf evresinde bulunan keneler, tilki, ayı, domuz gibi büyük ve vahşi hayvanlara tutunur ve beslenir. Erişkin evreye ulaşan kene ise, tekrar hayvan veya insanlara tutunarak üremek ve çoğalmak için beslenmeye devam eder.”

“TEK BİR KENE, YAKLAŞIK 10 BİN YUMURTA BIRAKABİLİR”

Keneyle mücadelede zamanında müdahalenin hayati öneme sahip olduğunu vurgulayan Prof. Çetin, şu önemli uyarıyı yaptı: “Erişkin kene, çiftleşmenin ardından yaklaşık 10 bin yumurta bırakabilir. Yumurta bırakmadan önce, hayvanların veya insanların üzerinde etkili şekilde keneyi bertaraf edebilirsek, en etkili mücadeleyi sağlamış oluruz. Bu nedenle, keneye karşı erken müdahale ve korunma yöntemleri büyük önem taşımaktadır.”

The post Türkiye’de Hava Sıcaklıklarındaki Artışla Birlikte Kene Vaka ve KKKA Riskleri Artıyor first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

KKKA (Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi) hastalığı, özellikle Türkiye’de sağlık açısından ciddi bir tehdit oluşturan ve dünyada yaklaşık 900 türü bilinen kenelerin bulaştırdığı zoonotik bir enfeksiyon hastalığıdır. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde uzun yıllardır uzmanlıkla çalışan Prof. Dr. Elaldı, bu hastalık ve ilgili vektörler hakkında değerli bilgiler sunmaktadır.

Kene Türleri ve Vektörlük

Bilimsel araştırmalar, dünyada Hyalomma ve Ixodidae ailelerine bağlı yaklaşık 900 kene türü olduğunu göstermektedir. Türkiye’de ise özellikle Hyalomma cinsine ait türler, KKKA hastalığının başlıca biyolojik vektörleri olarak kabul edilmektedir. Uzmanlar, ülkemizde tespit edilen 50’den fazla kene türü arasında Hyalomma cinsine ait türlerin, hastalığın yayılmasında kritik rol oynadığını vurgulamaktadır.

KKKA’nın Yaygınlığı ve Bulaşma Yolları

Türkiye genelinde yıllık KKKA vaka sayısı genellikle 500 ile 1000 arasında değişmektedir. Kenelerin vücuda tutunduğu süre boyunca saatler veya günlerce kan emdikleri, bu süreçte vücut ağırlıklarının 100-200 katına ulaşabildikleri bilinmektedir. Özellikle hastalık şüphesi taşıyan bireylerin, keneyi tespit edilip mümkün olan en kısa sürede (kafasını koparmadan) vücuttan uzaklaştırması, enfekte olma riskini önemli ölçüde azaltmaktadır.

Kenelerin Kan Emme Süreci ve Enfekte Olma Riski

Keneler, doyana kadar kan emdikten sonra kendi kendilerine vücuttan ayrılırlar. Ancak enfekte olma riski, kenelerin virüsü taşıyıp taşımamasına göre değişir. KKKA virüsü, kenelerle bulaşan 200’den fazla patojen arasında yer almakla birlikte, hastalığın gerçek bulaşma kaynağı Hyalomma cinsi kenelerdir. Bu nedenle, kenelerin enfekte olup olmadığını anlamak ve zamanında müdahale etmek hayati önem taşımaktadır.

Risk Grupları ve Hasta Profili

Hastalığın her yaş grubunda görülebilmesine rağmen, özellikle 65 yaş ve üzerindeki bireylerde daha yüksek ölüm oranları gözlemlenmektedir. Ayrıca, alt hastalıkları olan kişilerde hastalığın seyri daha ağır olabilmektedir. Güncel bilimsel çalışmalar, kanlarında yüksek virüs yükü bulunan hastaların, ölüm riskinin daha fazla olduğunu ortaya koymaktadır. Örneğin, 1 mililitrede 100 milyon virüs bulunan hastaların %80’inin ve 1 trilyon virüs içerenlerin ölüm oranlarının ciddi derecede arttığı gözlemlenmektedir.

Ülkemizde Ölüm Oranları ve Klinik Yönetim

KKKA hastalığının ölüm oranları ülkeden ülkeye, hastaneden hastaneye değişiklik göstermekle birlikte, dünya literatüründe %10-30 arasında tahmin edilmektedir. Türkiye’de ise bu oran %5 civarındadır. Erken tanı ve uygun tedavi uygulamaları, Sağlık Bakanlığı’nın belirlediği sevk ve takip kriterleri, bölgesel referans hastaneler ve deneyimli sağlık personeli sayesinde, hastaların yaklaşık %95’i sağ salim taburcu olmaktadır. Bu başarı, yurt dışı uzmanlar tarafından da takdirle karşılanmaktadır.

Kenelerin En Çok Tutunduğu Vücut Bölgeleri ve Enfekte Kenelerin Dağılımı

Bilimsel araştırmalara göre, keneler vücudun her bölgesine yapışabilmekle birlikte, en sık tutunduğu bölgeler karın, kollar, koltuk altı, sırt, göğüs, baş ve boyun, kalça, bacaklar ve dış genital bölgelerdir. Özellikle KKKA virüsü taşıyan Hyalomma marginatum türü kenelerin, en çok bacaklara ve ardından baş-boyun bölgesine tutunduğu belirlenmiştir. Ülkemizde yapılan çalışmalar, kenelerin %80 oranında virüsle enfekte olduğunu ve en sık bacaklarda görüldüğünü göstermektedir.

Kenelerin Erken Çıkarılması ve Risk Azaltma

Kenelerin enfekte olup olmadığının anlaşılması ve zamanında çıkarılması, hastalık bulaşma riskini önemli ölçüde azaltır. Bu nedenle, görevli sağlık personelleri ve doktorlar, her yıl düzenli eğitimlerle KKKA konusunda bilinçlendirilmekte ve acil müdahale teknikleri konusunda bilgilendirilmektedir.

KKKA Hastalığının Tedavi ve Aşı Geliştirme Çalışmaları

KKKA hastalığının tedavisinde, damar yolu ile sıvı ve elektrolit takviyesi, taze donmuş plazma, eritrosit ve trombosit süspansiyonları kullanılırken, solunum ve dolaşım desteği sağlanmakta ve hemodiyaliz uygulamaları gerçekleştirilmektedir. Ayrıca, Türkiye’de yerli ve inaktif olarak üretilen KKKA aşısının faz 1 klinik çalışmaları tamamlanmış ve kullanılmaya başlanmıştır. Uluslararası alanda ise, 11 ülkeden 13 merkezde yürütülen projeler kapsamında DNA ve mRNA tabanlı yeni aşılar geliştirilmekte olup, DNA aşısının faz 1 çalışması devam etmektedir. Bu gelişmeler, hastalığın önlenmesi ve kontrolü adına umut vaat etmektedir.

The post KKKA Hastalığının Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımları first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.