Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – ABD ve İsrail’in İran’a yönelik akınları bir ayı geride bıraktı. Savaşın bu kademesinde tüm gözler, dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’na çevrilmiş durumda. Tahran’ın taarruzlara cevap olarak attığı adımlardan biri de global ticareti direkt etkileyen bu boğazı kapatmak oldu. Basında yer alan bilgilere göre ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın bu atağına karşılık olarak Basra Körfezi’ndeki İran’a ilişkin adaları işgal ederek Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıyı kırmayı planlıyor. Peki, Basra Körfezi’nde İran’a ilişkin kaç ada bulunuyor? Bu adaların stratejik ehemmiyeti nedir ve geçmişte nasıl gündeme geldiler? Middle East Eye’da yayımlanan bir tahlil, İran’ın bölgedeki stratejik adalarını yakından inceliyor. 

İRAN’IN ‘CAN DAMARI’: HARK ADASI 

İran’a ilişkin adalar, bilhassa güç ve turizm açısından büyük stratejik ehemmiyet taşıyor. Tıpkı vakitte bu adalar, Birleşik Arap Emirlikleri ile yaşanan egemenlik tartışmalarının yanı sıra, sadece bayanlardan oluşan balıkçı toplulukları ve yaklaşık 20 yıl evvel gizemli halde kaybolan bir FBI casusu üzere dikkat alımlı olaylarla da gündeme geldi. 

Basra Körfezi’ndeki en kritik adalardan biri Hark Adası. İran’ın petrol altyapısının kalbi olarak görülen ada, körfezin kuzeyinde ve ana karaya yaklaşık 30 kilometre uzaklıkta yer alıyor. Huzistan eyaleti açıklarında bulunan Hark, İran petrolünün büyük kısmının dünyaya açıldığı nokta pozisyonunda. Ahvaz’dan çıkan boru sınırları deniz altından geçerek Hark Adası’na ulaşıyor ve buradan petrol ihraç ediliyor. İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ı bu ada üzerinden gerçekleştiriliyor. Ülke genelindeki petrol alanlarından çıkarılan ham petrol, adadaki derin deniz limanına yanaşan tankerlere yüklenerek milletlerarası pazarlara gönderiliyor. 

İRAN’IN EN BÜYÜK ADASI: KEŞM 

Basra Körfezi’nin en büyük adası olan Keşm, 1400 kilometrekareyi aşan yüzölçümüne sahip. Bender Abbas kıyısında bulunan ada, Hürmüzgan eyaletine bağlı ve yaklaşık 15 bin kişilik bir nüfusa mesken sahipliği yapıyor. Tarih boyunca İngilizler ve Portekizliler tarafından kullanılan ada, bugün sahip olduğu doğal hoşluklar ve ekolojik çeşitlilik sayesinde İran’ın kıymetli turizm merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. 

1979 ihtilalinden sonra özgür ticaret bölgesi ilan edilen Keşm, İran İhtilal Muhafızları için de kritik bir nokta. Adada denizaltılar, taarruz botları ve kıyı savunma sistemlerini barındıran kapalı bir “füze şehri” olduğu sav ediliyor. Bölgede öne çıkan bir başka ada ise Hürmüz Adası. İsmini tarihsel Hormuz Krallığı’ndan alan ada, bir devir Portekiz işgaline uğradıktan sonra İngiliz denetimine geçmiş, akabinde İran’a devredilmiştir. Kırmızı kumsalları ve renkli dağları nedeniyle “Gökkuşağı Adası” olarak da biliniyor. 

HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN ‘GİŞESİ’: LAREK 

Larek Adası, Hürmüz Boğazı açısından İran için kilit değere sahip. Keşm’in doğusunda ve Hürmüz Adası’nın güneyinde bulunan ada, stratejik pozisyonu sayesinde İran’ın boğaz üzerindeki denetimini güçlendiriyor. Analistlere nazaran, son periyotta gemiler Umman açıkları yerine Keşm ile Larek arasındaki rotayı kullanıyor. İran’ın bu sınırı daha kolay denetim edebilmesi nedeniyle burası ‘güvenli koridor’ olarak tanımlanıyor. Birtakım argümanlara nazaran İran’ın bu geçişlerden fiyat aldığı öne sürülüyor. Kamuoyuna yansıyan bilgilere nazaran en az bir gemi, geçiş için yaklaşık 2 milyon dolar ödeme yaptı. 

TARTIŞMALI ADALAR: EBU MUSA VE TUNBLAR 

Ebu Musa Adası, İran ile Birleşik Arap Emirlikleri ortasında egemenlik tartışmalarına husus olan üç adanın en büyüğü. Yaklaşık 2 bin kişinin yaşadığı ada, İran ana karasına en uzak noktalardan biri. Sorunun kökeniyse 1900’lü yılların başına dayanıyor. İngiltere’nin bölgedeki tesiri, adanın denetimi konusunda karmaşık bir miras bıraktı. 1971’de İran adanın denetimini ele geçirdi ve o tarihten bu yana uyuşmazlık devam ediyor. 

Benzer formda Büyük ve Küçük Tunb adaları da tartışmalı statülerini koruyor. 1971’de yaşanan çatışmalarda her iki taraftan toplam 7 kişi hayatını kaybetti. Bugün adalar İran denetiminde bulunuyor. 

TURİZM ‘CENNETİ’: KİŞ ADASI 

Kiş Adası, İran’ın en değerli turizm merkezlerinden biri. Plajları, otelleri ve alışveriş merkezleriyle öne çıkan ada, tıpkı vakitte hür ticaret bölgesi statüsüne sahip. Yabancı ziyaretçilerin vizesiz giriş yapabildiği az İran bölgelerinden biri olan Kiş, vakit zaman siyasi gelişmelerin de odağında yer alıyor. Mart 2007’de eski FBI casusu Robert Levinson’un burada kaybolması uzun mühlet gündemde kaldı. ABD’li yetkililer 2020’de Levinson’un İran’da hayatını kaybettiğine inandıklarını açıkladı. 

Ada 2019’da İngiliz şarkıcı Joss Stone’un ülkeye girişinin engellenmesiyle gündeme geldi. İranlı yetkililer, sanatkarın gerekli dokümanlara sahip olmadığını belirtirken Stone, bayanların sahne almasına yönelik kısıtlamalar nedeniyle engellendiğini düşündüğünü söz etti. 

Kaynak : Milliyet

The post Hürmüz’ün 400 ‘kilit’ adası Trump’ın hedefinde! Yasaklı adalar, kapalı füze kenti ve kayıp FBI casusu first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Beslenme alışkanlıklarındaki değişim de böbrek sağlığı üzerinde doğrudan etkili olur. Günümüzde çocuklar daha çok paketli gıda tüketiyor, daha fazla tuz alıyor ve hareketten uzaklaşıyor. Bu durum hipertansiyona ve böbreklere yük bindirmeye neden olabilir. Ev yapımı, taze malzemelerle hazırlanan yiyecekler önceliklendirilerek, çocukların paketli ürünlerden olabildiğince uzak tutulması önemlidir.

Su tüketiminin yeterli olması böbrek fonksiyonları için temel bir gerekliliktir. Her yaş için önerilen günlük su miktarı değişir; ancak düzenli içmeyi hatırlatmak ve teşvik etmek, çocukların sağlıklı böbrek gelişimi için kritik bir adımdır.

DİYALİZİN ÇOCUĞA YAKIŞMADIĞI bir tabloyken, böbrek yetmezliği gelişen çocuklarda diyaliz hayatta kalmayı sağlayan bir tedavidir. Ancak bu süreç, büyüme ve okul yaşamı üzerinde zorluklar yaratabilir. Uzun vadede en uygun seçenek, mümkün olduğunda böbrek naklidir.

Paketli gıdalar ve tuz tüketimi çocuklarda hipertansiyon riskini artıran önemli bir faktördür. Abur cubur olarak görülen ürünlerin aşırı kalorili ve tuzlu olması, çocuklarda kilo artışına ve böbrek yüküne yol açar. Bu nedenle günde geçirilen süreyi ekran başında sınırlamak ve çocukları hareketli aktivitelere yönlendirmek hayati öneme sahiptir.

Kadavradan nakil ve toplum bağışı konusundaki farkındalık, yaşam kalitesini artırır. Her çocuk uygun bir şekilde böbrek nakline sahip olmalıdır; kadavradan organ bağışının artması, nakil bekleyen hastalara umut verir.

The post Çocuklarda Böbrek Sağlığını Korumanın Kilit Noktaları: Aşırı Tuz ve Abur Cuburlardan Uzak Durmanın Önemi first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Yeni annelere emzirme ödeneği adı altında verilen destek, doğum sonrası tek seferlik olarak gerçekleştiriliyor. Emzirme ödeneği, sigortalı annelere ve sigortalı babaların sigortasız eşlerine veriliyor. 2024 yılında yaklaşık 417 bin kişi bu ödeneği alırken, 2025’in ilk 8 ayında 263 binin üzerinde kişiye ulaştı. Geçen yıl yapılan 357 milyon TL seviyesindeki emzirme ödemesi, bu yılın ilk sekiz ayında yaklaşık 325 milyon TL olarak kayıtlara geçti.

Analık halinde geçici iş göremezlik ödeneği ise hamilelik sürecinde ekonomik kayıpları minimize etmek amacıyla uygulanıyor. 5510 sayılı Kanun’un 16. maddesine göre, sigortalı kadın analık halinde doğumdan önceki ve sonraki haftalarda çalışmadığı her gün için bu ödenekten yararlanıyor; çoğul gebelik durumunda bazı süreler uzatılıyor. 2025’in ilk 8 ayında 267 bin 820 rapora ödeme yapılırken toplam ödeme 7,8 milyar TL’yi buldu. Doğum yardımı programında ise 383 bin 691 anneye toplam 3,5 milyar TL ödenmiş durumda.

Hastalık halinde geçici iş göremezlik ödeneği 2025’te en yüksek ödeme kalemlerinden biri olarak kayda geçti. 3 milyon 328 bin 997 rapora karşılık yaklaşık 18,76 milyar TL ödeme gerçekleştirildi. Ödenek, yataklı tedavide günlük kazancın yarısı, ayaktan tedavide ise üçte ikisi oranında hesaplanıyor.

Eğitim öğretim yardımı ile maddi zorluk yaşayan öğrenciler destekleniyor. Bu yardım, şehit, gazi, harp ve vazife malulleri çocukları için özel olarak sunuluyor. İlköğretim için 13.616 TL, ortaöğretim için 20.425 TL, yükseköğretim için ise 27.233 TL gibi miktarlarda ödemeler yapılıyor. 2024-2025 eğitim-öğretim yılında 18.522 kişi için toplam 351,64 milyon TL ödeme gerçekleştirildi.

Evlenme ödeneği veya halk arasındaki adıyla çeyiz parası, dul ve yetim aylığı alanların evlenmesi halinde kesilen aylıklar yerine tek seferlik olarak veriliyor. 2025’in ilk 8 ayında 11.488 kişiye yaklaşık 1,465 milyar TL ödeme yapıldı. Ayrıca Aile Bakanlığı’nın Aile Yılı kapsamında 151 bin çift projelere başvuruda bulundu; 42 marka ile 1.331 indirim anlaşması, vatandaşlara ek avantajlar sunmaya devam ediyor.

Cenaze ödeneği ise hayatını kaybeden sigortalıların yakınlarına cenaze masraflarında destek amacıyla sağlanıyor. 2025 yılında 189 bin 568 kişiye 1,139 milyar TL cenaze ödeneği ödendi.

Kaynak: Yasemin

The post Türkiye’de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Destek Ödemeleri 2025 İlk 8 Ayında Kilit Sermaye: Doğum, Eğitim ve Cenaze Yardımları first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Sonbaharın altı kilit parçası ile gardırobunuz döneme uygun arınmış bir form kazanacak. Şu başlıklar, stilinizi netleştirecek ve kombinlerinizi güçlendirecek:

• 1. Trençkot – Yağmura karşı koruma sağlarken mevsim geçişlerinde tamamlayıcı bir parça olarak öne çıkıyor. Bej klasikliğini korurken lacivert ve siyah gibi koyu tonlar da zamansız. İster maskülen, ister zarif bir siluet tercih edin, trençkot bu sezonun anahtar katmanı.
• 2. Geniş Paça Pantolon – Dar kesimler geri dönse de bol paçalar hâlâ tahtını koruyor. Boru ya da İspanyol paça fark etmez; önemli olan, vücuda akıp giden bir form yakalamak. Dengeli bir kesim, modern ve çabasız şıklığın temelini oluşturuyor.
• 3. Süet Çanta – Minimalizmin netleştiği bir dönemde yumuşak ama güçlü bir karakter sunuyor. Parlak deriye göre daha sade görünsede, dokusu her kombini daha düzenli ve ‘tamamlanmış’ hissettirecek. Keskin gömleklerle veya dökümlü takımlarla kontrast yaratmak için ideal.
• 4. Sezon Renklerinde Basic’ler – Sonbaharın cesur ama rafine paleti, kırmızıyı, maviyi, pembeyi ve kahverengi tonlarını kapsıyor. Aynı renk tonlarında temel tişörtler, trikolar ve kazaklar kısa özetle trendi yakalamakla kalmaz, gardırobu sezon boyunca canlı tutar. Aksesuarlarla da güçlü bir etki elde etmek mümkün.
• 5. Boğazlı Ceket – Yüksek yaka detayı yalnızca rüzgardan korumakla kalmaz; aynı zamanda belirgin bir duruş da sunar. Düz kesim pantolonlarla kombinlendiğinde şehir yaşamında şıklığı bozmayan bir görünüm elde edilir.
• 6. Bot – Bu sezonun botları, temiz deriler ve minimal tasarımlar eşliğinde yeniden tasarlandı. Uzun paçaları sadeleştiren ve heavy taban ile vücuda denge veren formlarıyla dikkat çekiyor. Spor görünümden sıyrılmak isteyenler için ideal alternatifler sunuyor.

Bu beş başlık altında sıralanan parçalar, Elle’nin derlediği sonbahar/kış 2025 koleksiyonlarından ilham alarak güncel bir rehber sunuyor. Stil stratejinizi bu parçalar etrafında güçlendirmek, düşmeden şıklığı korumanıza yardımcı olacak.

The post Yeni Sezon Gardırobunuzu Şekillendirecek Altı Kilit Parça ve Stil Rehberi first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.