AĞIZDAN ANÜSE KADAR ETKİLEYEBİLİR Prof. Dr. Vedat Göral, inflamatuvar bağırsak hastalıklarının sindirim sisteminin pek çok bölgesini etkileyebildiğini belirterek, “En sık ince ve kalın bağırsakta ortaya çıkar; bu bölgelerde iltihap, ülser ve yaralar görülebilir. Hastalık dönemsel alevlenmeler yaşayabilir ama dikkat edilmezse kalıcı hasarlara yol açabilir” dedi. Şikayetler arasında karın ağrısı, ateş, bulantı ve ishal öne çıkarken, bazı hastalarda kanlı ishal de görülebilir. Bu tür belirtiler varsa vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır.

TANI SÜRECİ KOLAYLAŞIYOR Şu anda tanı koymayı kolaylaştıran çeşitli yöntemler bulunuyor: kolonoskopi ve endoskopi gibi görüntüleme yöntemleriyle birlikte kan ve dışkı testleri tanı sürecini netleştiriyor; biyopsi ise önemli bir rol oynuyor. Hastalık iki ana gruba ayrılıyor; ülseratif kolit genelde kanlı ishale yol açarken, Crohn hastalığında kansız ishal, karın ağrısı ve kilo kaybı daha baskın olabilir. Bazen Crohn hastalığı apandisitle karıştırılabilir.

TEDAVİDE ULUSLARARASI DİPLOMA Hastalığın gidişi risklerle şekilleniyor ve ağır vakalarda komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Ülseratif kolitte tedavi edilmezse ilerleyen yıllarda kansere dönüşme riski, Crohn’da ise bağırsak tıkanıklığı gibi sorunlar görülebilir. Ancak modern tedaviler sayesinde uzun süreli kontrol genellikle ilaçlar ve izlemle sağlanabiliyor; ameliyat ihtiyacı da eskisine göre daha az olabilir. Türkiye’de uygulanan tedaviler, Avrupa ve Amerika ile aynı düzeyde olarak değerlendiriliyor.

KRONİK BİR HASTALIK OLARAK İBH Genetik ve çevresel etmenlerin etkileşimi bu hastalığın oluşumunda rol oynuyor. Stres, yanlış beslenme, kontrolsüz antibiyotik ve ağrı kesici kullanımı tetikleyici olabilir. Bu nedenle ilaçlar mutlaka doktor kontrolünde alınmalı. Hastalık kronik bir süreç olduğundan tedaviyi sürdürmek ve düzenli kontrolleri ihmal etmemek hayati önem taşıyor; 3–6 ayda bir kontrol, hastalık stabil ise yıllık takip ile yönetilebilir.

The post İBH ile Yaşam Kalitesini Korumak: Erken Teşhis ve Takibin Önemi first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

BİLİMSEL VERİLER TEHDİDİN BOYUTUNU ORTAYA KOYUYOR The Lancet’te yayımlanan güncel çalışmalar, kronik inflamasyonun vücutta sitokin fırtınası benzeri etkiler yaratarak damar sertliği ve kalp krizi risklerini tetiklediğini gösteriyor. Ayrıca tedaviler süreklilik kazanmazsa bağırsak duvarında delinme ve toksik megakolon gibi ölümcül tabloların görüldüğü durumlarda son on yılda sıklıkla artış kaydedildiği belirtiliyor.

UZMANLAR FELAKET SENARYOSUNA KARŞI UYARDI New York’taki Icahn Tıp Fakültesi İBH Merkezi Direktörü Dr. Jean-Frédéric Colombel, hastalığın sessizce ilerleyen doğasına dikkat çekiyor. “İnflamasyonu baskılamadığımız her gün, bağırsaklarında geri dönüşü olmayan fibrozis dokusu oluşuyor ve bu durum hastaların çoğunu bir aşamada ameliyat masasına götürüyor” diyerek uyarıda bulunuyor.

Londra King’s College Hospital’dan Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. James Lindsay ise bağırsak dışı etkilerin önüne geçmenin zorluklarına işaret ediyor. Prof. Lindsay, “Bağırsaktaki yangın yalnızca orada kalmıyor; eklemler, gözler ve cilt gibi bölgeleri de etkiliyor. Tedaviyi reddetmek ya da ertelemek, yaşam kalitesini tamamen bozan tutulumlara yol açabiliyor” ifadelerini paylaşıyor.

CERRAHİ MÜDAHALE KAÇINILMAZ HALE GELEBİLİR Uzmanlar, biyolojik tedaviler ve yeni nesil ilaçların zamanında kullanılmamasının bağırsak daralmasına yol açtığını belirtiyor. Bu aşamadan sonra ilaçların etkisiz kalması halinde tek çözümün organ kaybına yol açan cerrahi operasyonlar olduğu vurgulanıyor. Genç hastalar üzerinde görülen psikososyal etkilerin, fiziksel semptomlardan bağımsız olarak iş gücü kaybına ve ekonomik zorluklara zemin hazırladığı ifade ediliyor.

The post İBH ve Uzun Vadeli Riskler: Erken Müdahalenin Hayati Önemi first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

İnflamatuar bağırsak hastalığı, sindirim sisteminin kronik iltihaplanmasına yol açan bir dizi rahatsızlığı kapsayan genel bir terimdir. Bu hastalıklar arasında en yaygın olanları Crohn hastalığı ve ülseratif kolit olarak bilinir. İBH’nin kesin nedenleri günümüzde tam olarak anlaşılamamış olsa da, çevresel faktörler (düşük lifli, şeker açısından zengin ve yüksek doymuş yağ içeren beslenme, gıda katkı maddeleri vb.), genetik yatkınlık, stresli yaşam tarzları ve bağışıklık sisteminin yetersiz çalışması gibi etmenler suçlanmaktadır.

İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Emel Ahıshalı, “İBH, hasta bireylerin çocuklarında veya birinci derece akrabalarında sağlıklı bireylere göre daha sık görülmektedir” şeklinde ifade ediyor.

Crohn Hastalığı ve Ülseratif Kolit

Crohn hastalığı, ağızdan anüse kadar sindirim kanalının herhangi bir bölümünü etkileyebilirken, ülseratif kolit genellikle sadece kalın bağırsakta hastalık yapmaktadır. Ancak, ince bağırsağın son kısmında ve sindirim kanalının üst kısımlarında da hafif iltihaplanma görülebilir. Prof. Dr. Ahıshalı, “Her iki hastalık da ömür boyu süren kronik hastalıklardır” diyerek, açıklamalarına devam ediyor:

“İBH, semptomların olmadığı düzelme dönemleri ve alevlenmelerle seyreder. Genellikle genç yetişkinlerde ortaya çıksa da, hayatın herhangi bir döneminde görülebilir. İBH’li hastalar, genellikle geç çocukluk veya ergenlik döneminde karın ağrısı, kilo kaybı, ishal ve kanlı dışkı gibi şikayetlerle hekime başvururlar. Bazı hastalarda ateş, halsizlik ve yorgunluk gibi sistemik semptomlar da gözlemlenebilir. Çocuklarda büyüme geriliği sık görülse de, bu durum hafif olduğunda aileler tarafından fark edilmeyebilir. Ayrıca, ağızda aftlar ve makat bölgesinde akıntılı yaralar da bu hastalıkların önemli bulgularındandır.”

İBH’nin Belirtileri

Hastaların şikayetleri her zaman sindirim sistemiyle ilgili olmayabilir. Prof. Dr. Ahıshalı, bel ve eklem ağrıları, görme bozuklukları, ciltte kızarık kabarık yaralar, karaciğer testlerinde bozulmalar, akciğer ve kalp ile ilgili şikayetler, sindirim kanalından besinlerin, vitamin ve minerallerin emilimindeki bozulmalara bağlı saç dökülmesi, tırnaklarda değişiklikler ve erken yaşta kemik erimesi gibi belirtilerin de İBH’nin göstergeleri arasında yer aldığını belirtiyor.

Tanı Yöntemleri

Günümüzde İBH tanısını koymak, kan ve dışkı tahlilleri ile endoskopik yöntemler (gastroskopi, kolonoskopi ve kapsül endoskopi) yardımıyla oldukça basittir. Ayrıca ultrason, bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans gibi görüntüleme yöntemleri de tanıda faydalıdır. İBH’nin tanısı, tedavisi ve takibi genellikle gastroenteroloji uzmanları tarafından yapılmakta, gerektiğinde diğer uzmanlık alanlarından destek alınmaktadır.

İBH Tedavisi

İBH tedavisi günümüzde oldukça başarılı bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Hastanın yaşı, hastalığın şiddeti, tutulum yeri ve bağırsak dışı belirtiler gibi birçok faktör, tedavi sürecinde göz önünde bulundurulmaktadır. Bu nedenle tedavi şekli bireyler arasında farklılık gösterebilir. İBH tedavisinin temelinde ilaç tedavisi yer almaktadır. Ancak bazı durumlarda komplikasyonlar geliştiğinde veya daha az sıklıkla tanı anında cerrahi müdahaleler de gerekli olabilmektedir.

Prof. Dr. Ahıshalı, sözlerine şöyle devam ediyor: “İlaçlar, ağız yoluyla (hap, granül) ya da makat yoluyla (fitil, lavman) kullanılabilmektedir. Her iki hastalığın tedavisinde, ağız yoluyla, damardan veya cilt altından uygulanabilen bağışıklık sistemini etkileyici daha güçlü ilaçlar da tercih edilmektedir. Tüm bu ilaçların İBH üzerindeki olumlu etkilerinin yanı sıra bazı yan etkileri de olabileceği için, hastaların mutlaka düzenli sağlık kontrolleri ve tahlillerini yaptırmaları önemlidir.”

Kanser Riski ve Takip

Ülseratif kolit için daha belirgin olmak üzere, her iki hastalıkta başta kalın bağırsak olmak üzere sindirim sistemi kanseri gelişme riski artmaktadır. Bu nedenle düzenli takip kritik bir öneme sahiptir. Hastalık süresinin 8-10 yılı geçtiği kişilerde, kalın bağırsak kanser taraması için belirli aralıklarla kolonoskopi yapılması önerilmektedir.

Hastaların Dikkat Etmesi Gerekenler

Prof. Dr. Ahıshalı, “Eğer İBH tanısı aldıysanız, endişe veya üzüntü hissetmeniz oldukça doğaldır. Hastalığınızın yaşamınızı nasıl etkileyeceği hakkında sorularınız olabilir. Unutmayın ki, semptomların erken tanınması ve düzenli sağlık kontrolleri hastalığın yönetiminde kritik bir rol oynuyor” diyerek, bu tür şikayetleri olan bireylerin gastroenteroloji uzmanına başvurması gerektiğini vurguladı. Aşağıdaki durumlar için mutlaka doktora başvurulması önerilmektedir:

• Birkaç hafta boyunca şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı ve kramplar yaşıyorsanız,
• Bağırsak hareketlerinizde önemli bir değişiklik fark ederseniz,
• Birkaç hafta süren ishal veya kabızlık yaşıyorsanız,
• Acil tuvalet ihtiyacı hissi ve kanlı dışkılamanız varsa,
• Dışkınızda sümük benzeri yapı (mukus) varsa veya dışkılama sonrası tam boşalamama hissi (tenesmus) yaşıyorsanız,
• Sürekli mide bulantısı ve/veya kusma durumunuz varsa,
• Uzun süreli yorgunluk ve istemsiz kilo kaybı yaşıyorsanız mutlaka doktora başvurun.

The post İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (İBH): Belirtileri, Tanısı ve Tedavisi first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.