Lokman Hekim Üniversitesi Ankara Hastanesi İç Hastalıkları ve Geriatri Uzmanı Doç. Dr. Cemile Özsürekçi, aşırı sıcak havaların bilhassa 65 yaş ve üzerindeki bireylerde sıvı kaybı, sıcak çarpması ve kronik hastalıkların berbatlaşması üzere önemli sıhhat meselelerine yol açabileceğini belirterek, yaşlıların susamayı beklemeden kâfi ölçüde su tüketmesi gerektiğini söyledi.

Doç. Dr. Özsürekçi, “ilerleyen yaşla birlikte beden sıcaklığa ahenk sağlama kapasitesi azalmaktadır. Terleme sistemi yavaşlar ve susuzluk hissi zayıflar. Yaşlı bireylerde fark edilmeyen sıvı kayıpları hayati risk oluşturabilir. Yaz aylarında alınacak kolay tedbirlerle sıcak havanın olumsuz tesirlerinden korunmak mümkündür” diye konuştu.

Doç. Dr. Özsürekçi, güneş ışınlarının tesirinin en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında mecburî olmadıkça dışarı çıkılmaması gerektiğini tabir ederek, “Yürüyüş, alışveriş ve bahçe işleri üzere aktiviteler sabah erken saatlere yahut akşam serinliğine planlanmalıdır. Konut ortamı da serin tutulmalıdır. Günün en sıcak saatlerinde pencere ve perdeler kapalı tutulmalı, akşam saatlerinde ise karşılıklı pencereler açılarak meskenin havalandırılmasını gerekir. Ayrıyeten gerektiğinde ılık duş alınmalıdır.

Sıcak havalarda bedenin sıvı istikrarını korunmak büyük ehemmiyet taşımaktadır. Hekiminiz tarafından bilakis bir kısıtlama getirilmediyse su içmek için katiyetle susamayı beklemeyiniz. Bedeniniz sinyal vermese bile gün içinde en az 2-2,5 litre su tüketiniz. Lakin kalp yahut böbrek yetmezliği sebebiyle hekiminiz sıvı kısıtlaması önerdiyse bu tavsiyeye kesinlikle uyunuz. Çay, kahve, asitli ve alkollü içecekler sıvı kaybını artırabilir. Bunların yerine ayran, cacık yahut taze sıkılmış meyve suyu üzere içecekler tercih edilmelidir” dedi. Kronik hastalığı bulunan yaşlıların kullandıkları ilaçlar konusunda dikkatli olmaları gerektiğini belirten Doç. Dr. Özsürekçi, “Tansiyon, kalp, diyabet, idrar söktürücü ve psikiyatrik ilaçlar bedenin ısı istikrarını etkileyebilir. Yaz aylarında tansiyon ve kan şekeri ölçümleri daha sık yapılmalıdır.

Halsizlik yahut tansiyon düşüklüğü gerekçesiyle tabip önerisi olmadan ilaç dozlarında değişiklik yapılmaması gerekmektedir. Yüksek beden ısısı, terlemenin durması, şiddetli baş ağrısı, nabzın hızlanması, kafa karışıklığı ve şuur bulanıklığı sıcak çarpmasının belirtileri arasında yer alır. Sıcak çarpması kuşkusu bulunan kişinin vakit kaybetmeden serin bir ortama alınması, sıkı giysilerinin gevşetilmesi ve boyun, koltuk altı ile kasık bölgelerine nemli bez uygulanması gerekir. Şuuru kapalı bireylere ağızdan su yahut yiyecek verilmemelidir. Sıcak çarpması kuşkusu bulunan durumlarda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi’nden tıbbi yardım istenmelidir” diye konuştu.

Profesör Hannah Fry, akışkanlar dinamiği prensibine dayanan bu sistemin birkaç saniye içinde araç içindeki sıcak havanın kıymetli kısmını dışarı çıkarabildiğini söyledi.

Hannah Fry’ın aktardığı sistemi uygulamak epeyce kolay. Öncelikle şoför koltuğunun çaprazındaki arka cam büsbütün açılıyor. Daha sonra şoför kapısı birkaç defa süratli biçimde açılıp kapatılıyor. Birinci bakışta dışarıdan biraz tuhaf görünebilecek bu hareket, aslında fizik kurallarından yararlanıyor.

Fry, kapının süratli biçimde hareket etmesi sırasında aracın dışında düşük basınçlı bir alan oluştuğunu belirtti. Bu basınç farkı sayesinde arabanın içinde sıkışıp kalan sıcak hava dışarı çekiliyor. Açık bırakılan arka cam ise dışarı atılan sıcak havanın yerine daha serin dış havanın girmesine imkan tanıyor.

Hannah Fry, bu formülün büsbütün akışkanlar dinamiği ismi verilen fizik dalına dayandığını vurguladı. Fry, kapının süratli halde açılıp kapanması sırasında oluşan hava hareketinin içerideki sıcak havayı adeta dışarı süpürdüğünü söyledi.

Profesör, oluşan düşük basınç sayesinde aracın içindeki bunaltıcı havanın dışarı çıktığını ve bunun yerine açık camdan daha serin havanın dolduğunu söz etti. Fry, sürecin iki ya da üç kere tekrar edilmesinin çoklukla kâfi olduğunu belirterek aracın içindeki havanın kısa müddette daha katlanılabilir hale geldiğini aktardı.

İlk olarak geçen yıl paylaşılan görüntü, sıcak hava dalgalarının yine tesirini göstermesiyle tekrar viral oldu. Yaklaşık 90 bin beğeni alan paylaşımın altına binlerce kullanıcı tecrübelerini yazdı. Bir kullanıcı tekniği denedikten sonra sahiden tesirli olduğunu söyledi. Öteki bir izleyici ise bu tekniğin beklediğinden çok daha düzgün sonuç verdiğini belirtti. Kimi kullanıcılar ise formülün işe yaradığını fakat etrafta beşerler varken kapıyı art arda açıp kapatmaktan çekindiklerini lisana getirdi.

Otomobil uzmanları ayrıyeten aracı birinci çalıştırdığınız anda birkaç camı kısa müddetliğine açmanın da içeride sıkışan sıcak havanın tahliye edilmesini kolaylaştırdığını belirtiyor. Akabinde camlar kapatılarak klima çalıştırıldığında sistem daha kısa müddette serin hava üretebiliyor.