Gün içinde birdenbire başlayan ve bir türlü geçmek bilmeyen saç derisi kaşıntısı, hem dikkati dağıtan hem de ömür kalitesini düşüren epeyce huzursuz edici bir durumdur. Birden fazla vakit farkında olmadan sürdürülen yanlışlı bakım alışkanlıkları ya da çevresel faktörler bu hassasiyeti tetikler. Kimyasal yüklü eserlere başvurmadan evvel, konutta rahatlıkla uygulayabileceğiniz doğal usullerle saç derisini yatıştırmak ve o ferahlığa yine kavuşmak aslında epeyce kolay.

Saç derisindeki hassasiyet tek bir sebebe bağlı olarak ortaya çıkmaz; çoklukla günlük rutinde gözden kaçan küçük ayrıntılar vakitle derinin kollayıcı bariyer yapısını bozar. Örneğin, aşırı sıcak suyla duş almak saçın doğal ve kollayıcı yağ katmanını büsbütün yok ederek derin bir kuruluğa ve beraberinde kaşıntıya taban hazırlar.

Havanın birdenbire soğuması ya da yoğun gerilim devirleri de derinin hassas nem istikrarını altüst edebilir. Hatta kimi vakit egzamaya bağlı olarak gelişen pul pul dökülmeler ve kızarıklıklar kaşıntının ana kaynağı haline gelir. Bunların yanı sıra, duşta düzgünce durulanmayan şampuan kalıntıları yahut saçta biriken ağır şekillendirici eserler gözenekleri tıkayarak deride önemli bir irritasyona yol açabilir.

Derideki yangıyı ve irritasyonu anında serinleten aloe vera, saç derisine doğal bir ferahlama sağlar. Taze bir yapraktan elde ettiğiniz jeli dairesel hareketlerle saç tabanlarınıza uygulayıp yaklaşık yarım saat bekletmeniz kafidir. Akabinde ılık suyla duruladığınızda derinizin anında rahatladığını ve ferahladığını hissedebilirsiniz. Üstelik egzamaya karşı da son derece tesirli olan bu prosedür, kaşıntıyı kısa müddette denetim altına alır.

Özellikle kuruluk ve egzama kaynaklı pullanma ve kaşıntılarda Hindistan cevizi yağı şahane bir esirgeyici bariyer oluşturur. Avucunuza aldığınız az ölçüdeki yağı yavaşça ısıtıp saç derisine masaj yaparak uygulamak, derinin gereksinim duyduğu nemi süratle geri kazandırır. Bu sayede hem kaşıntıdan arınmış sağlıklı bir saç derisine hem de çok daha parlak saçlara kavuşabilirsiniz.

Şebeke suyundaki kireç ve vakitle biriken saç eserleri, saç derisinin doğal pH istikrarını önemli biçimde bozabilir. Bir su bardağı içme suyuna ekleyeceğiniz iki yemek kaşığı elma sirkesi ile duşun son etabında saç tabanlarınızı durulamak, derideki florayı tekrar dengeleyerek kaşıntı ve irritasyon hissini süratlice hafifletir.

Düzenli bir bakımla sadece birkaç kullanım sonrasında saç derisinde gözle görülür bir rahatlama ve ferahlama elde etmek mümkündür. Lakin her cildin yapısının ve reaksiyonunun farklı olduğunu unutmamak gerekir. Şayet kaşıntınıza yoğun kızarıklık, şiddetli döküntü yahut açık yaralar eşlik ediyorsa, mesken imali prosedürleri zorlamadan direkt bir dermatoloji uzmanına danışmak her vakit en sağlıklı adım olacaktır.

ASCO (Amerikan Klinik Onkoloji Derneği)’nin yürüttüğü çalışmaya dair açıklanan son datalar, çağdaş hayatın getirdiği uyku düzensizliklerinin (mavi ışık, gece mesaileri, stres) bu artışta majör bir tetikleyici olabileceğini gösteriyor. Sonuçları değerlendiren Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Daryuş Heydari, kaliteli uykunun sadece dinlenmek manasına gelmediğini belirterek şunları söyledi: “Bilimsel datalar artık uykunun hücresel seviyede çalışan doğal bir tamir düzeneği olduğunu gösteriyor. Bilhassa derin uyku sırasında beyin, gün boyunca biriken ziyanlı atıkları temizliyor ve bağışıklık sisteminin sağlıklı çalışmasına katkı sağlıyor.

“Derin uyku, beynin gece vardiyasıdır”

Dr. Öğr. Üyesi Heydari, 2012 yılında Rochester Üniversitesi araştırmacıları tarafından tanımlanan Glimfatik Sistem’in sadece derin uyku sırasında tam kapasiteyle çalıştığını belirterek şu bilgileri verdi: “Derin uyku sırasında beyin hücreleri küçülür, hücreler arasındaki boşluk genişler ve beyin omurilik sıvısı bu alanlardan geçerek gün içinde biriken toksik atıkları temizler. Bu süreç, beynin adeta her gece kendini yıkaması demek. Beyin gereğince temizlenemediğinde ise beta-amiloid üzere toksik proteinler birikmeye başlar. Bu durum uzun vadede Alzheimer, Parkinson ve demans üzere nörodejeneratif hastalıkların riskini artırabilir. Tıpkı vakitte hücresel gerilim yükselir, bağışıklık sistemi zayıflar ve bedenin kanserli hücreleri erken devirde tanıyıp yok etmesini sağlayan immün nezaret düzeneği da olumsuz etkilenebilir. ASCO’da paylaşılan bulgular da bu mümkün alakaya dikkat çekiyor.”

Dr. Öğr. Üyesi Heydari’ye göre yetişkinlerde ülkü uyku müddeti 7-9 saat olsa da, sadece müddet kâfi değil. Asıl değerli olan kesintisiz ve kaliteli uyku. Hücresel yenilenme ve bağışıklık sisteminin en aktif çalıştığı periyot derin uyku evresi. Gece boyunca sık sık bölünen bir uyku, kâfi müddet uyunmuş olsa bile bu kollayıcı süreçleri sekteye uğratabilir. Bilhassa saat 23.00-03.00 arasında melatonin salgısı en yüksek düzeye ulaşıyor. Bu saatlerde uykuda olmak, sağlıklı uyku sistemi açısından epeyce değerli.

Uykusuzluk büsbütün tedavi edilebilir mi?

Uyku bozukluklarının teşhisinde birinci adım ayrıntılı bir hasta kıssası (uyku günlüğü) almak. Altında yatan fizikî bir sebep (örneğin, uyku apnesi) kuşkusu varsa hasta uyku testi laboratuvarında bir gece konuk edilir. Bu yolla hastanın beyin dalgaları, teneffüs ve kalp ritmi incelenir. Bilişsel davranışçı terapide, uykuya dair olumsuz niyet ve alışkanlıkları değiştirmek hedeflenir. Medikal tedavide ise, doktor kontrolünde kısa süreli uyku ilaçları yahut destekleri kullanılabilir.

Kansere karşı hami sistemler “derin uyku” evresinde aktif

Eğer uyku bozukluğu yapısal bir hastalıktan çok hayat usulü, gerilim yahut berbat uyku hijyeninden kaynaklanıyorsa, gerçek yaklaşımlarla büsbütün iyileştirilebilir. Yetişkin bir insan için ülkü uyku mühleti ortalama 7 ilâ 9 saat arasıdır. Hücresel yenilenme ve kansere karşı kollayıcı düzenekler bilhassa derin uyku evresinde etkinleşiyor. Gece sık sık bölünmeyen, blok halinde uyunan uyku kalitelidir. Saat 23.00 ile 03.00 arası, melatonin hormonunun en tepe yaptığı saatlerdir. Bu saatlerde uykuda olmak kritik değere sahip. Dr. Öğr. Üyesi Daryuş Heydari’nin son olarak sağlıklı bir uyku tertibi için 4 teklifte bulunuyor:

-Ritim Oluşturun: Hafta sonu dâhil her gün birebir saatte yatıp tıpkı saatte uyanmaya ihtimam gösterin. 

-Dijital Detoks Yapın: Uykudan en az 1 saat evvel tüm ekranlarla (telefon, TV, bilgisayar) bağınızı koparın.

-Karanlık ve Serin Yerleri Tercih Edin: Melatonin yalnızca zifiri karanlıkta salgılanır. Yatak odanızda hiç ışık (gece lambası yahut aygıt ışığı dâhil) olmamasına dikkat edin. Ayrıyeten oda sıcaklığının yaklaşık 18-20°C olması uykuya geçişi kolaylaştırır.

-Sınır Koyun: Öğleden sonra (saat 14:00-15:00’ten sonra) kafein tüketimini kesin.