Avustralyalı çevresel biyoteknoloji uzmanı Joseph Boctor liderliğindeki disiplinlerarası araştırma ekibi, dünya genelinde yapılan yaklaşık 200 bilimsel çalışmayı detaylı bir şekilde inceledi. Bu kapsamlı analiz, mikroplastiklerin ve bu maddelerin üretiminde kullanılan kimyasal katkıların, tarım alanlarına ve gıda zincirine nasıl sızdığını ortaya koyuyor. Çalışma, mikroplastiklerin sadece çevre sorunlarına değil, aynı zamanda insan sağlığına da ciddi tehditler oluşturduğunu net bir biçimde gösteriyor.

Mikroplastikler Tarım Topraklarına Nasıl Giriş Yapıyor?

Avrupa ve Kuzey Amerika’da her yıl yüz binlerce ton mikroplastik, tarım topraklarına karışıyor. Örneğin, İngiltere’de yılda yaklaşık 22.500 ton mikroplastik, gübre ve diğer tarımsal katkı maddeleri aracılığıyla toprağa nüfuz ediyor. Tarımda kullanılan plastik örtüleme teknikleri, yabancı otların kontrolü ve nem kaybını engellemek amacıyla yaygın hale geldi ve zamanla mikro ve nanoplastiklerin en büyük kaynağı haline geldi. Ayrıca, kanalizasyon çamurları, organik gübreler ve biyokatılar da toprakta mikroplastiklerin yoğunlaşmasına katkıda bulunuyor.

Mikroplastiklerin Bitkilere Giriş Yöntemleri

Mikroplastik parçacıklarının bitkilere farklı yollarla sızdığı tespit edildi. Bunlar arasında hücre içi alım mekanizması olan endositoz, yaprak gözeneklerinden doğrudan emilim ve kökler yoluyla suyla taşınma bulunuyor. Bu süreçler, plastik parçacıklarının doğrudan bitki dokularına entegre olmasına neden oluyor. Ayrıca, mikroplastiklerin toprak ve bitki arasındaki iletişimi sağladığı ve bitki gelişimini olumsuz etkilediği düşünülüyor.

İnsan Sağlığı Üzerindeki Riskler

Boctor, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Bu mikroplastikler, gıda üreten toprakları adeta bir plastik çöplüğüne dönüştürüyor” diyerek duruma dikkat çekti. Plastiklere ek olarak gelen katkı maddelerinin şeffaflığı ve araştırmaların yetersizliği büyük bir endişe kaynağı. Mikro ve nanoplastiklerin insan vücuduna girdikten sonra kalp damar sağlığına zarar verdiği, hormonal düzeni bozduğu, doğurganlık sorunlarına yol açtığı ve DNA hasarına neden olabildiği ortaya konuyor. Ayrıca, bazı plastik bileşenlerin hamilelik sırasında plasenta aracılığıyla fetüse geçebildiği bilimsel çalışmalarla doğrulandı.

Tehlikeli Kimyasal Katkı Maddeleri

Plastik katkı maddeleri arasında en çok dikkat çekenler, ftalatlar ve PBDE’ler (polibromlu difenil eterler). Ftalatların hormon ve üreme sistemine zarar verdiği; PBDE’lerin ise kemirgen deneylerinde karaciğer, tiroid, bağışıklık ve üreme sistemleri üzerinde toksik etkiler gösterdiği ve kanser riskini artırdığı bildiriliyor. Bu maddelerin, özellikle uzun vadeli ve sürekli maruziyet durumlarında, ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı düşünülüyor.

Gizli Tehlike ve Artan Endişeler

Boctor, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Görünmeyen bu tehlike, sessizce ve düzenli biçimde biyolojik sistemlerimize nüfuz ediyor. Bu kriz, artık kontrolsüz bir şekilde büyüyor ve insan sağlığı ciddi biçimde risk altında.” şeklinde uyarılarda bulundu. “Bu sorun uzak olasılık değil; yaşamımızın her alanında sessizce gelişiyor.” diyerek, acil ve etkili önlemler alınması gerektiğinin altını çizdi. Çalışma, Environmental Sciences Europe adlı saygın bilimsel dergide yayımlandı ve küresel çevre politikaları açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor.

The post Mikroplastiklerin Tarım Toprakları ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Tehdidi Artıyor first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, mikroplastiklerin insan sağlığı üzerinde ciddi olumsuz etkilere yol açabileceğini ortaya koyuyor. İnflamasyon, üreme sağlığının bozulması ve hatta kanser gibi hastalıklarla ilişkilendirilen bu küçük parçacıklar, çevremizde yaygın olarak bulunuyor. Nazarbayev Üniversitesi’nden mikroplastik araştırmacısı Dana Zhaxylykova, mikroplastiklerden korunmak için basit ama etkili değişiklikler yapabileceğimizi belirtiyor. İşte Zhaxylykova’nın önerileri:

• 1. Plastik Şişeleri Bırakın, Cam veya Metal Şişe Kullanın: Zhaxylykova, plastik su şişelerinin litre başına yaklaşık 240.000 mikroplastik parçası içerdiğini vurguladı. Columbia Üniversitesi’nin 2024 yılında yaptığı bir araştırma, plastik şişelerde tahmin edilenden 10-100 kat daha fazla mikroplastik tespit etti.
• 2. Plastik Kaplarda Mikrodalga Kullanmayın: Plastik kaplarda mikrodalgada yemek ısıtmak, milyonlarca mikroplastik salınımına neden olabilir. 2023 yılında gerçekleştirilen bir araştırma, mikrodalga sürecinde plastik kapların her bir santimetrekaresinden 4.22 milyon mikroplastik ve 2.11 milyar nanoplastik partikül salındığını ortaya koydu.
• 3. Ahşap Kesme Tahtalarını Tercih Edin: Plastik kesme tahtaları, yiyeceklerinize yıllık 7 ila 50 gram arasında mikroplastik bulaştırabilir. 2023 yılında yapılan bir çalışma, plastik tahtaların mikroplastiklerin önemli bir kaynağı olduğunu doğruladı.
• 4. Plastik Mutfak Gereçlerini Değiştirin: Zhaxylykova, plastik mutfak gereçlerinin binlerce mikroplastik salınımına neden olduğunu belirterek, tahta veya metal mutfak araçlarına geçiş yapılmasını öneriyor. Plastik kaplamalı tencereler ve tek kullanımlık plastik gereçler de büyük miktarda mikroplastik yayıyor.
• 5. Kağıt Bardak ve Tabaklardan Kaçının: Kağıt bardak ve tabaklar, plastik kaplamaları nedeniyle sıcak sıvılarla temas ettiklerinde 1.000 ila 1 milyar mikroplastik salabiliyor. 2020 yılında gerçekleştirilen bir araştırma, sıcak suyla dolu kağıt bardakların her birinin 25.000 mikroplastik yaydığını gösterdi.
• 6. Poşet Çay Yerine Demlik Çayı Tercih Edin: Tek bir poşet çayın milyarlarca mikroplastik salabileceği uyarısında bulunan Zhaxylykova, demlik çaya geçiş yapmayı öneriyor. Poşet çayların paketleme malzemeleri, mikroplastiklerin vücuda girmesine neden olabiliyor.
• 7. Plastik Ambalajlı Meyve ve Sebzelerden Uzak Durun: Plastik ambalajlar, meyve ve sebzelere mikroplastik bulaştırabiliyor. 2020 yılında yapılan bir araştırma, en çok mikroplastik içeren meyvenin elma, sebzenin ise havuç olduğunu ortaya koydu.

Mikroplastiklerin İnsan Sağlığı Üzerindeki Bilinmeyen Etkileri

Mikroplastiklerin insan vücudu üzerindeki uzun vadeli etkileri hâlâ tam olarak anlaşılamamış olsa da, uzmanlar bu konuda ciddi sağlık risklerine dikkat çekiyor. Bu küçük parçacıklar, toksik metaller ve pestisitler gibi zararlı maddeleri taşıyarak insan sağlığını tehdit edebiliyor. Sağlığımızı korumak adına, bu önerileri dikkate almak büyük önem taşıyor.

The post Mikroplastiklerden Korunmanın Yolları ve Sağlık Üzerindeki Etkileri first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.

Akciğer kanseri, akciğer hücrelerinin kontrolsüz bir şekilde çoğalması sonucu oluşan tümörlerin ortaya çıkmasıyla karakterize edilen bir hastalıktır. İAÜ VM Medical Park Florya Hastanesi’nden Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Berivan Karatekin, bu hastalığın hem ülkemizde hem de dünyada en sık görülen kanser türlerinden biri olduğunu vurguladı.

Ölüm Oranı Erkeklerde En Yüksek, Kadınlarda İkinci En Yüksek Kanser

Akciğer kanseri tanısı, tütün ve tütün ürünlerinin kullanımındaki artışla birlikte giderek daha sık konulmaktadır. Dr. Öğr. Üyesi Karatekin, “Hastalığın evresiyle ilişkili olan ölüm oranları, sıklıkla geç evrelerde tanı alındığından, erkeklerde en yüksek, kadınlarda ise ikinci en yüksek kanser türüdür.” şeklinde konuştu.

Geçmeyen Öksürük, Kanlı Balgam ve Göğüs Ağrısına Dikkat

Dr. Öğr. Üyesi Karatekin, akciğer kanserinin belirtilerini şu şekilde açıkladı: “Akciğer dokusunda ağrı duyusu bulunmadığından, hastalığın erken dönemlerinde belirti olmaması tanı gecikmelerine yol açmakta ve bu durum hastaların sağ kalım oranlarını olumsuz etkilemektedir. Sıklıkla görülen belirtiler arasında geçmeyen öksürük, kanlı balgam, göğüs ağrısı, nefes darlığı, kilo kaybı ve halsizlik bulunmaktadır.”

Öngörmek Mümkün Değil

Akciğer kanserinin gelişmeden önce tarama testleri ile öngörülmesinin genellikle mümkün olmadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Karatekin, ancak risk faktörlerinden kaçınmanın çoğunlukla mümkün olduğunu vurguladı. Tütün ve tütün ürünlerinin kullanımından uzak durmanın, akciğer kanserine yakalanmamak açısından son derece önemli olduğunu kaydetti.

Ailesinde Akciğer Kanseri Olanlar Dikkatli Olmalı

Dr. Öğr. Üyesi Karatekin, akciğer kanseri açısından risk altında olan bireyleri şöyle sıraladı: “Özellikle tütün ürünlerini kullananlar, kimyasallara maruz kalan işçiler, tandır öyküsü bulunanlar, organik yakıt kullanan kişiler, tüberküloz öyküsü olanlar ve ailesinde akciğer kanseri hikâyesi bulunanlar yüksek risk grubundadır. Bu risk oranı erkeklerde belirgin bir şekilde yüksektir; ancak kadınlarda sigara kullanımının artışı ile birlikte hasta sayısı da hızla artmaktadır.”

Yoğun Trafiğin Olduğu Yerler ve Sanayi Bölgelerinden Uzak Durulmalı

Akciğer kanserinden korunmak için dikkat edilmesi gereken noktaları paylaşan Dr. Öğr. Üyesi Karatekin, “Kanserden korunmanın en etkili yolu, kanser hastalığına hiç yakalanmamaktır. Hastaların yaklaşık yüzde 90’ı sigara içmektedir; bu nedenle tütün ve tütün ürünlerinden uzak durmak büyük önem taşır. Elektronik sigara ve düşük nikotin içeren sigaraların, kanserden korunma açısından faydası yoktur. Akciğer kanserinden korunmada, tütün ürünlerinden kaçınmanın yanı sıra çevre kirliliğinden de korunmak gerekmektedir. Özellikle yoğun trafik, sanayi bölgeleri ve kirli hava koşullarından uzak durulmalı; ev içi hava kirliliğini azaltmak için iyi havalandırma sağlanmalı, odun veya kömür gibi yakıtlar yerine daha temiz enerji kaynakları tercih edilmelidir. Ayrıca, riskli işlerde çalışanların koruyucu ekipman kullanması hayati öneme sahiptir.” diye belirtti.

Akıllı İlaç Tedavileri (İmmunoterapi) Umut Vadediyor

Son olarak akciğer kanserindeki tedavi seçeneklerine değinen Dr. Öğr. Üyesi Karatekin, “Tedavi yöntemleri, hastalığın evresine göre belirlenmektedir. Cerrahi tedavi, ilaç tedavisi (kemoterapi), ışın tedavisi (radyoterapi) gibi seçenekler mevcuttur. Son yıllarda ortaya çıkan akıllı ilaç tedavileri (immunoterapi) büyük umut vaat etmektedir. Kanserin erken evrede teşhis edilmesi durumunda cerrahi müdahale ile tam kür sağlanabilir; ancak bu evrede teşhis şansı düşük olduğundan tedavi başarı oranı sınırlıdır.” şeklinde açıklamalarını sonlandırdı.

The post Akciğer Kanseri: Belirtileri, Risk Faktörleri ve Tedavi Yöntemleri first appeared on Lütfiye - Bir Kadın Sitesi.