Fırçalamadan evvel diş macununu ıslatmak köpürmeyi artırsa da diş sıhhati açısından büsbütün uydurma bir paklık hissi yaratıyor. Suyla temas eden macunun içindeki hami maddelerin tesiri azalırken, fırçalamayı kuru fırça ve kuru macunla yapmak ağız sıhhatini müdafaanın en tesirli yolu olarak öne çıkıyor.

Diş fırçalamadan evvel yahut sonra fırçayı musluk suyuyla ıslatmak epey yaygın bir alışkanlık olsa da macun sürüldükten sonra yapılan bu süreç macunun kimyasal yapısını bozarak aktifliğini düşürüyor. Suyla temas eden macundaki kollayıcı bileşenler seyreltildiği için fırçalama süreci beklenen ağız bakımını sağlamada yetersiz kalıyor.

Suyla temas eden diş macunundaki faal maddeler süratle seyrelerek diş yüzeyine tutunma gücünü kaybediyor. Diş macunlarında yer alan ve diş minesini güçlendirerek çürüklerle savaşan en temel madde olan florür, fırçanın ıslatılması durumunda başka mineral bileşenlerle birlikte daha dişe temas edemeden akıp gidiyor.

Su, macunun aşırı köpürmesine sebep olarak “ağzım büsbütün temizlendi” algısı yaratıyor ve fırçalama müddetinin erken bitirilmesine yol açıyor. Bu sebeple tam ağız bakımı için kuru fırçalama tekniği öne çıkıyor. Sağlıklı bir ağız ve diş yapısı için dikkat edilmesi gereken temel noktalar ise şunlar:

Tam ağız bakımı sağlamak için macunun kuru fırçaya mercimek büyüklüğünde sıkılıp direkt uygulanması gerekirken, macunu etkinleştirmek için doğal tükürük salgısı büsbütün kâfi oluyor. Fırçalama sonrasında ise ağzı tekraren suyla çalkalamak yerine yalnızca fazla macunu tükürmek, florürün diş minesini müdafaaya devam etmesini sağlıyor.

Bakteri düzeylerini düşürmeye yardımcı oluyor

Uzmanlar, çocukların dişlerini çürüklere karşı dirençli hale getirmek için bilhassa “Xylitol” içeren eserlerin tercih edilmesini öneriyor. Bitkisel kaynaklı doğal bir şeker alkolü olan Xylitol, ağızdaki çürük yapan bakteriler tarafından parçalanamadığı için bakteri düzeylerini düşürmeye yardımcı oluyor. Tıpkı vakitte çiğneme sırasında artan tükürük akışı, ağız ortamındaki asit istikrarını sağlayarak diş yüzeylerinin doğal bir paklık sürecinden geçmesine katkıda bulunuyor.

Sakız, ağız bakımı takviyesine dönüştürmeli

Doğru eser seçiminin esirgeyici diş hekimliğinde değerli olduğuna vurgu yapan Çocuk Diş Doktoru Dt. Nurgül Demir, “Çocukların sakız çiğneme isteğini yasaklamak yerine, bu alışkanlığı bir ağız bakımı takviyesine dönüştürmek ebeveynlerin elinde. Xylitol içeren eserler üzerine yapılan bilimsel çalışmalar, bu hususun diş yüzeyine bakteri tutulumunu azalttığını ve çürük oluşumunu önemli oranda engellediğini gösteriyor. Aileler market raflarında içerik okuma alışkanlığı kazanmalı ve kesinlikle diş dostu sertifikalı eserlere yönelmelidir. Lakin küçük yaş kümesindeki çocuklarda, sakızın hava yoluna kaçma riski üzere fizikî tehlikeler de unutulmamalı, bu alışkanlık kesinlikle yetişkin nezaretinde sürdürülmelidir” dedi.

Çürük riskini artıran sakızlara dikkat

Piyasadaki pek çok sakız çeşidi içerdiği sukroz, glikoz ve fruktoz üzere şekerler nedeniyle ağızdaki bakteri faaliyetlerini hızlandırarak çürük riskini artırıyor. Bu şekerlerin bakteriler tarafından süratle aside dönüştürülmesi, diş minesinin zayıflamasına ve diş kayıplarına giden süreci tetikliyor. Bu noktada diş sıhhatini korumak isteyen ebeveynlerin, eser paketleri üzerinde yer alan ve “diş dostu” manasına gelen “gülen diş” sembolüne dikkat etmesi büyük kıymet taşıyor.

Çocukların dişlerini geleceğe hazırlayan bir metot haline geliyor

Ağız ve diş sıhhatinin bir bütün olduğunu hatırlatan Dt. Nurgül Demir, Xylitol içeren sakızların lakin tertipli diş fırçalama ve istikrarlı beslenme ile birleştiğinde tam bir muhafaza sağlayacağının altını çiziyor. Yanlışsız tercihlerle, sakız çiğnemek yalnızca bir cümbüş değil, çocukların dişlerini geleceğe hazırlayan yardımcı bir sistem haline geliyor. Çocukluk devrinde ağız ve diş sıhhatini korumak, sağlıklı bir yetişkinlik evresi için en kritik adımların başında geliyor. Günlük hayatta çocukların vazgeçilmez cümbüşlerinden biri olan sakız çiğneme alışkanlığı, sanılanın bilakis gerçek eser seçildiğinde diş sıhhati için esirgeyici bir kalkan oluşturabiliyor. Fakat uzmanlar, yüzeysel seçilen şekerli sakızların diş minesine geri dönülemez ziyanlar verebileceği konusunda aileleri ehemmiyetle uyarıyor.

Zararlı alışkanlıklar riski artırıyor

Ağız kanserlerinde en kıymetli risk faktörlerinin başında tertipli ve yüksek ölçüde alkol tüketimi geldiğini söyleyen Kulak Burun Boğaz Bölümü’nden Prof. Dr. Serdar Karahatay, “Sigara ve pipo kullanımı da riski önemli ölçüde artırıyor. Ayrıyeten; makus ağız hijyeni, çürük ve kırık dişler, ahenk bozukluğu olan protezlerin oluşturduğu kronik tahriş üzere faktörler de kanser gelişiminde tesirli olabiliyor” dedi.

Hafife almayın

Ağız yahut dudak bölgesinde olağandışı hücrelerin büyümesi sonucu oluşan kanser çeşidi olan ağız kanserinin; dudaklar, diş etleri, lisan, ağız tabanı, yanak iç yüzeyi ve sert damak üzere birçok farklı kısımda görülebildiğini belirten Prof. Dr. Serdar Karahatay, ağız içindeki değişikliklerin hafife alınmaması gerektiğini söyledi.

Erken teşhis hayat kurtarıyor

Ağız kanserlerinde kesin teşhis, birden fazla vakit lokal anestezi altında yapılan kolay bir biyopsi ile konulabiliyor. Teşhis sonrasında hastalığın yayılımı, tomografi, MR yahut PET/CT üzere görüntüleme metotları ile bedellendiriliyor. Ağız içi kanserlerde tedavi prensibi, hastalıksız sağ kalımı öncelikli maksat alacak formda yutma işlevleri ve kozmetik görünümü de mümkün olan en üst seviyede koruyacak biçimde cerrahi uygulamaktır. Tedavide öncelik cerrahi olurken, ileri evre hastalarda radyoterapi ve kemoterapi de uygulanabiliyor. Son yıllarda immünoterapi uygulamaları da umut verici sonuçlar göstermeye başladı. Ağız kanserlerinde en kritik nokta erken teşhistir. Tüm tedavi tekniklerine karşın ileri evre hastalarda muvaffakiyet oranı düşük kalırken, erken yakalanan olaylarda:

-Daha az doku kaybı yaşanıyor

-Konuşma ve yutma işlevleri korunabiliyor

-Estetik kayıplar minimuma indiriliyor

Ağız kanserini önlemek için bu 6 altın kurala dikkat!

Ağız kanserlerinden korunmak için alınabilecek tedbirler ise hayli net:

1-Sigara ve alkolden uzak durmak

2-Ağız ve diş hijyenine itina göstermek

3-Çürük ve kırık dişleri geciktirmeden tedavi ettirmek

4-Protezleri tertipli denetim ettirmek

5-Akdeniz tipi beslenme alışkanlığını benimsemek

6-Risk kümesindeki bireylerin sistemli doktor kontrolüne gitmesi

Zararsız fakat kimi şahıslarda ağız kokusuna neden olabiliyor

Tıpta “tonsillolit” olarak isimlendirilen bademcik taşları, bademciklerin yüzeyinde bulunan küçük oyuklarda biriken besin artıkları, meyyit hücreler, bakteriler ve mukusun vakitle sertleşmesiyle oluşur. Bademcikler doğal olarak girintili çıkıntılı bir yapıya sahiptir ve bu boşluklar vakitle çeşitli unsurların birikmesine taban hazırlayabilir. Bu birikimler sertleşerek küçük beyaz ya da sarı renkli taş gibisi oluşumlara dönüşür. Bademcik taşları ekseriyetle zararsızdır lakin birtakım bireylerde önemli ağız kokusuna neden olabilir.

Sosyal hayatı olumsuz etkiliyor

Prof. Dr. Murat Topdağ, bademcik taşlarının en besbelli belirtisinin ağız kokusu olduğunu söz ederek, “Diş fırçalama, ağız gargarası kullanımı ve ağız hijyenine dikkat edilmesine karşın devam eden ağız kokularında bademcik taşları kıymetli bir neden olabilir. Bu durum bazen kişi tarafından fark edilmeyebilir ve uzun müddet toplumsal hayatı olumsuz etkileyebilir” diyor. Bademcik taşları sadece ağız kokusuna neden olmakla kalmayabilir. Birtakım bireylerde boğazda yabancı cisim hissi, yutkunma sırasında rahatsızlık, boğazda batma hissi ve bademciklerde beyaz noktalar görülmesi üzere belirtiler de ortaya çıkabilir. Bilhassa sık bademcik enfeksiyonu geçiren bireylerde bademciklerin yüzeyindeki oyuklar daha bariz hale gelebilir ve bu durum taş oluşma riskini artırabilir.

Uzmana danışılmalı

Ağız kokusunun nedeni araştırılırken diş ve diş eti hastalıkları, lisan üzerinde biriken bakteriler, mide problemleri ve sinüs enfeksiyonları üzere birçok farklı faktör de göz önünde bulundurulmalıdır. Fakat ağız bakımına karşın geçmeyen makus kokularda bademciklerin de kesinlikle kıymetlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Topdağ, doğru teşhis için kulak burun boğaz muayenesinin ehemmiyetine dikkat çekiyor. Bademcik taşlarının tanısı ekseriyetle kulak burun boğaz muayenesi sırasında çarçabuk konulabilir. Muayene sırasında bademciklerin üzerinde küçük beyaz yahut sarı renkli oluşumlar görülebilir. Birtakım durumlarda taşlar bademciklerin daha derin bölgelerinde yer alabilir ve hasta tarafından fark edilmeyebilir. Bu nedenle ağız kokusu şikâyeti olan şahısların kesinlikle bir uzmana başvurması önerilmektedir.

Bazen zaten düşebilir

Tedavi metodu bademcik taşlarının büyüklüğüne ve hastada oluşturduğu şikâyetlere nazaran değişebilir. Küçük bademcik taşları bazen bizatihi düşebilir yahut gargara ve ağız hijyeninin artırılmasıyla denetim altına alınabilir. Kimi durumlarda doktor tarafından yapılan basit süreçlerle taşlar temizlenebilir. Daha büyük yahut sık tekrarlayan bademcik taşlarında ise farklı tedavi seçenekleri kıymetlendirilebilir. Prof. Dr. Murat Topdağ, ağız ve boğaz sıhhatinin korunmasında nizamlı ağız bakımının büyük kıymet taşıdığını belirterek şu tekliflerde bulunuyor: “Dişlerin sistemli fırçalanması, lisan paklığı, ağız gargaralarının kullanılması ve kâfi su tüketimi ağız içindeki bakteri birikimini azaltabilir. Ayrıyeten sık bademcik enfeksiyonu yaşayan bireylerin kulak burun boğaz uzmanı tarafından takip edilmesi yararlı olabilir.”

Sağlık sorunlarının habercisi olabilir

Toplumda birçok vakit kolay bir sorun olarak görülen ağız kokusu, kimi durumlarda altta yatan farklı sıhhat sorunlarının habercisi olabilir. Bilhassa uzun müddettir devam eden ve ağız bakımına karşın düzelmeyen ağız kokularında bademcik taşları akla gelmeli ve gerekli değerlendirmeler yapılmalıdır. Ağız kokusunun kişinin toplumsal hayatını ve özgüvenini etkileyebileceğini, lakin gerçek teşhis ve uygun tedavi ile bu sorunun büyük ölçüde denetim altına alınabileceğini vurguluyor. Prof. Dr. Murat Topdağ, ağız kokusu şikâyeti yaşayan bireylerin sorunu ihmal etmemesi ve gerekli muayeneler için bir kulak burun boğaz uzmanına başvurması gerektiğini söz ediyor.